Гьаз инсанариз Аьзряил малайик рякъюрадар?

Гьаз инсанариз Аьзряил малайик рякъюрадар?

Гьаз инсанариз Аьзряил малайик рякъюрадар?

Гьарйигъан жилиин 150 агъзур инсан кечмиш шула, гьарсаб дакьикьайи 100 кас аьхиратдиз гъягъюра. Мялум вуйиганси, инсандин рюгь адабгъуз Аьзряил малайик гъюру. Улихь вахтари Аьзряил малайик рякъюри гъахьну. Гьамус гьаз рякъюрдайкlан? Му суалназ жаваб Саид афандийин «Пайгъамбрарин тарих» кlуру китабдиъ ачмиш дапlна.

 

Муса пайгъамбарин уьмур аьхириз гъафиган, дугъахьна инсандин суратнаъди Аьзряил малайик гъафну. Дугъу Муса пайгъамбариз гъапну: «Яв Агъайиз жаваб тув!» Муса пайгъамбари дугъан машназ йивну, дугъан ул утlубччвну. Аьзряил малайик Аллагьу Тааьлайихьна хъадакну, Яв лукlраз кечмиш хьуз ккундар, кlури аьрз гъапlну.

Аллагьу Тааьлайи Аьзряил малайикдин ул кьяляхъ ибтну, ва думу Аллагьу Тааьлайин амриинди хъанара Муса пайгъамбарихьна дуфну гъапнуки, увхьан яв хилин гагьар йицран лиъриин иливну гьадушвакк фукьан чlарар ккахьраш, ари гьадмукьан яшамиш хьуз шулвухьан. Муса пайгъамбари гьерху: «Хъасин фу шулу?» Малайикди жаваб туву: «Хъасин кечмиш хьувал улубкьуру». Думуган Муса пайгъамбар кечмиш хьувал багахь дубхьнайивалин гъаври гъахьи.

Дупну ккундуки, гьаму дюшюш хьайизкьан Аьзряил малайик рякъюри гъахьну, гьятта дугъу инсанар йихура кlуру гафарра кмиди гъахьну. Муса пайгъамбарихъди гъабхьи дюшюшдин кьяляхъ Аьзраил малаик Аллагьу Тааьлайи инсанариз дярякъруси гъапlну.

Вагьбайихьан дуфнайи жара риваятнаъ дупнаки, Муса пайгъамбариз саб йишвахь уч духьнайи малайикар гъяркъну. Дурарин багахьна дуфну, гьаз дурар уч духьнаш гьерху. Мялум шулуки, дурари саб накьв гьязур апlура, дициб накьв гъабхьундар ва дидхъан саб уткан ва ицци ниъ гъюйи.

Мюгьтал духьнайи Муса пайгъамбари, му накьв шлиз вуйкlан, кlури гьерху. «Учу думу Аллагьу Тааьлайиз лап багьаллу сар лукlраз гьязур апlурайиб вуйич», - гъапну малаикари. Муса пайгъамбари, фуж вуйкlан му бахтавар, кlури чакди фикир гъапlу.

Малаикари гьерху: «Хъа увуз му накьв явуб дубхьну ккундайкlан?» - Муса пайгъабари жаваб туву: «Ав, ккундийзуз».

Малаикари дугъаз накьвдиъ дахъ ва думу фициб вуш лиг гъапну. Муса пайгъамбар накьвдиз ис шулу ва гъвал’инди дахъру. Аллагьу Тааьла кlваин апlури, дугъу цlиб аьхюдиси ил хътабгъуру ва гьадушвахь кечмиш шулу. Малаикари думу гьадму накьвдиъ фаркьат апlуру.

Ильяс Сулейманов

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Ушв бисруган ният апIбан къайда

Ушв бисруган тамам ният апIуз ккуни касди гьамциб къайдайиинди апIуру: «Узу ният гъапIза закур гьаму йисандин Рамазандин вазлин фарз ушв бисуз, Аллагь бадали».   Ушв кьаза апIурайири гьамци ният апIиди: «Узу ният гъапIза закур Рамазандин вазлин кьаза вуйи фарз ушв бисуз, Аллагь...


Бисми дапIну, абин кIулихъ ясин урх

Гьюрматлу ватандашар, гьаму шиърар Табасаран райондин ТинитI гъулан вакил Зейнудин Фятягьовди гъидикIдар ву. Шиърарин цIарариъ улихьдин чIалнан девлет ва багьалувал, инсандин ислам диндихьна вуйи рафтар улупура.   Фятягьов Зейнудин Аьбдулфятягьович 1930-пи йисан 30-пи майди Табасаран...


Иван Грозный ва гирами Кьур’ан

Иван Грозныйи гирами Кьур’андиинди ху апlуз гьаз гъитри гъахьну? Тарихчйирин Иван Грозныйдихьна (1530-1584) жюрбежюр аьлакьйир а. Саспидари дугъу чан бай гъакlну кlури, лап чlуру инсанарикан вуди гьисаб апlура, хъа тмундарисана думу гьюкумат яркьу ва гужал апlуз гъахьи лап заан инсанарикан...


Пайгъамбари ﷺ швнуб сяаьтна нивкl апlури гъахьну?

Мусурман кас чав апlурайи вари ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюз чалишмиш шулу, саб ибадатнаъси, дюн`яйин имбу ляхнариъра, мисалназ, уьл ипlруган, палат алабхьруган, сефериъ учlвруган, ляхниъ ва гь.ж.   Гьаму ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюри, инсанди Аллагьу Тааьлайин...


Эй сабвал, сабвал! Набшдикlан уву?

Рамазандин ваз улубкьну! Гьар ражари Рамазандин ваз улубкьруган, арайиъ адру «аьлимарра» ачмиш шулу. Гьарсар блогериканра «аьлим» шула. Миди фу кIура?   Гьаму ляхни диндин аьгъювалар адрудариз чни заанди рякъюрайивал улупура. Рамазандин гирами ваз улубкьруган,...