Аькьюл
Аькьюлтlан марцци, багьаллу шейъ Аллагьу Тааьлайи гьич сабра халкь дапlнадар (гьядис).
Аькьюл учв фу ву? Саб гафниинди кlуруш, аькьюл аькьюл ву. Хъа ачухъди гьял апlрубси гъахьиш, думу Аллагьу Тааьлайихьан вуйи, инсаниятдин къанажагъдиъ заан йишв дибиснайи хазинадар ву.
Сабпи нубатнаан хазинадарин девлет - Аллагьдин Сарвалиина иман хувал ву. Аллагьдин ﷻ хуш суфатариз хас вуйи гьяя-эдеб, намус-гъир’ят, кlван марццивал ва жумартвал - гьарсаб хуш аьмал-ният ухьуз анжагъ аькьвлин хазинайиан бихъура. Вари жанлу аьламаригъян гъядягъну, инсан суйлу ва баркаллу дапlнайиб аькьюл ву. Диди инсан дюньяйилан саламатди, Аьхиратдиз хайирлуди гьаъру. Загьир гьялариъ Чав диву къайда-къанун жилиин инсанарин арайиъ гьял апlбан, яркьуди дарабгъбан мурадниинди инсаниятдин арайиан пайгъамбрар тяйин дапlну, дурарихьна каламар гьаъну. Хъа батlин гьялариъ Аллагьди Чав инсанарин къанажагъдиъ рюгьяр марцциди Чахьна кьяляхъ хьувализ тяйин дапlну дерккнайи Чан вакил аькьюл ву. Инсандин къанажагъдиъ аькьюл цlиб вая гизаф шул, амма ери жигьатнаан дидин жюре саб ву. Месэла, саб чувал абцlнайи шекринна чайран муччвриъ айибдинна тlяаьм саб ву. Дидиз ужуб чlуруди, чlуруб ужуди рябкъюб мумкин дар. Табиаьтдиъ айи рангар ихь улари фици тяйин апlураш, аькьвлира табиаьтдиъ шулайи вари гьядисйирин, ужуб-харжибдин, гьялал-гьярамдин арайиъ айи фаркьлувалра тяйин апlура. Инсанди аьгъдарди тек-бирра чlуруб апlури шулдар, чlуруб вуйивал аьгъяди вушра, бязи вахтари думу дарапlди гъузузра шуладар. Гьаз гъапиш женгнаъ аькьвлиин нефс гъалиб шула.
Кlваъ чlуру ният-хиял ипуз инсандин кьяляхъ гьаммишан шейтlан хъайиб ву. Диди инсандин гъафилвал абгури шулу. Гъафилвалра гьадму вуки - чан аькьвлиз учв мютlюгъ дарувал. Инсан чиркин ляхнаригъ гъидикьури гъахьиш, Аллагьу Тааьлайи тяйин дапlну инсан уьрхюри шлу малаикар гъирагъдиз гьудучlвиди ва рягьятди инсандин кlваъ шейтlни чlуру-чиркин ляхнар ирчди.
Аькьюл иман, гьяя-эдеб ву. Аькьюл Аллагьу Тааьлайи инсаниятдиз гъайгъударвализ тяйин дапlнайи Чан вакил ву. Аькьвлин табшуругънакк мудам йихьай, дин гъардшар! Аькьвлиз чаз барабар эвез айиб дар. Дюньяйиъ, гьам Аьхиратдиъ аьйибнахьан, жазайихьан ва гьарсаб чlуру уьзрарихьан ухьу уьрхру аькьюл ужуз мапlнай!
Аькьюл удукьбан шагьидар ал яв кlул’ин,
Ихтибарсуз мапlан дурар, уягъ йихь.
Текрар апlуз шулуш уьмур жилиин,
Уьчlюгъ дурар, аькьвлиз, яшназ инкар йихь.
Саб яш гъабхьи ксари, белки, фикир апlур…
Ш.З. Дашдемиров,
РАН-дин ДФИЦ-дин чIаларин, литературайин ва искусствойин институтдин илимдин гъуллугъчи
