Сугьюриъ уьл ипIбан дережайикан

Сугьюриъ уьл ипIбан дережайикан

Сугьюриъ уьл ипIбан дережайикан

Сугьюриз гъудужвуб, сигьриндиккна уьл ипIуб - мурар ушв бисувалин суннатарик кахьри айидар ву. Саб бицIи тикисибкьан фукIа гъипIиш, суннат тамам гъапIу гьисаб шула. Эгер фукIа ипIуз ккунди адаш, гъудужвну, шидкьан убхъуб ужи ву.

 

Ибну Гьиббандихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Учву сугьюриз гъудужвган, штуз саб хумпIкьан апIинай».

Сугьюрин вахт гьацIишварихъанмина ккебгъну, гвачIиндин гъудгниз азан урхру вахтнахьнакьан давам шулу. Хъа гъудгнин вахт багахь шули сюгьюр апIуб, анжах азан урхайиз саб 10-15 дакьикьа ккимиди дибккуб, хъана ужу ву. Ушв гьибтруганра, кьан дарапIди, вахт улубкьубси гьибтиш ужи ву. Ушв таза хурмайихъди, думу адарш, гъеебццу хурмайихъди, думура адарш - штухъди гьибтуб сунна ву. Хурмйирихъди ушв гьибтруриз шубуб хурма итIбиинди гьибтиш ужи ву.

Ушв гьибтруган, гьаму дюаь урхуру:

 «Аллагьумма лака сумту, ва аьла ризкьика афтIарту, ва бика аманту, ва аьлайка таваккалту, субгьянака ва бигьямдика такьаббаль минни иннака анта ссамиуьль аьлим».

Хъа ярхи дюаь урхуз ккунири, гьамци урхиди:

 «Аллагьумма лака сумту, ва аьла ризкьика афтIарту, ва бика аманту, ва аьлайка таваккалту, субгьянака ва бигьямдика такьаббаль минни иннака анта ссамиуьль аьлим. Аллагьумма ззагьаба ззамау, вабталлатиль уьрукьу, ва сабаталь ажру ин ша Аллагьу тааьла. Я васиаьль фазли игъфир ли. Алгьямдулиллагьи ллази ааьнани фасумту. Ва разакьани фа афтIарту. Аллагьумма ваффикьни лиссиями ва баллигъна фигьиль кьияма ва аинна аьлайгьи ваннасу ниямун ва адхильналь жанната бисалам».

Эгер ушв гьибтрудариз ипIруб тувуз мумкинвал адаш, дурариз ушв гьибтуз шид хьади гъюбра гизаф ужувлан ва аьхю савабнан ляхнарикан гьисаб шула. Жара касдиз ушв гьибтуз ужуб тувган, гьаму дюаь урхуру:

 «АфтIара индакуму ссаимуна, ва акала тIааьмакумуль ах’яруль абрар, ва назалат аьлайкумуль малаикату».

Мяна: «Ушв дибиснайидари учвухь ушв гьибтну, ичв тIяаьм ужудар ксари гъипIну ва учвухьна малаикар ис гъахьну».

 

Аьбдулмалик Мягьяммедбеков

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


«Ас-салатуль-Ибрагьимия»

Сабпи (дидин кьяляхъ салам адру) «ат-Тагьиятдиъ» салават урхруган, Пайгъамбарин ﷺ асгьябариина, яна тухмариина салават урхурдар.   Хъа «ат-Тагьиятдин» кьяляхъ салам тувруган, Пайгъамбарин ﷺ тухумдиинара салават урхуб суннат ву, хъасин «ассалатуль...


Пайгъамбари ﷺ швнуб сяаьтна нивкl апlури гъахьну?

Мусурман кас чав апlурайи вари ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюз чалишмиш шулу, саб ибадатнаъси, дюн`яйин имбу ляхнариъра, мисалназ, уьл ипlруган, палат алабхьруган, сефериъ учlвруган, ляхниъ ва гь.ж.   Гьаму ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюри, инсанди Аллагьу Тааьлайин...


Иван Грозный ва гирами Кьур’ан

Иван Грозныйи гирами Кьур’андиинди ху апlуз гьаз гъитри гъахьну? Тарихчйирин Иван Грозныйдихьна (1530-1584) жюрбежюр аьлакьйир а. Саспидари дугъу чан бай гъакlну кlури, лап чlуру инсанарикан вуди гьисаб апlура, хъа тмундарисана думу гьюкумат яркьу ва гужал апlуз гъахьи лап заан инсанарикан...


Закат уль-фитIр (ушварин сэъ)

Рамазандин вазли ушварин кьяляхъ тувру закат аьлимари инсандин жандилан вуйи закат ву, кIура. Ухьу зиихъ гъапиганси, «закат» кIуру гафнан мяна «марцц апIувал» ву.   Фици закатди ариш-веришдилан эйсийин даруб гъядябгъюри, думу марцц апIуруш, ари гьаци ушварин кьяляхъра закатди инсандин беден марцц...


Гъудгнин жикlувал батlил дубхьнайи касди апlуз хай даршлу ляхнар

Эгер сар касдин ухьу зиихъ ктуху ляхнарикан сабкьан арайиз гъафиш, дугъан гъудгнин жикlувал батlил шулу. Гъудгнин дижикlну адру касдиз исихъ улупнайи ляхнар апlуб гунагь шула:   Гъудган апlуб. Кьур’ан урхбан сужда (Суждату Ттилават) ва шукур апlбан сужда апIуб. Кябайилан илдицуб...