Девлетлу хьуз урхру аятар

Девлетлу хьуз урхру аятар

Инсандин тIабиаьт гьациб вуки, кми-кмиди гьарсар касдиз му дюн’яйин ниъматар ккунду. Эгер гьялал рякъюъди гъазанмиш апIураш, дици гъазанмиш апIувалра гъадагъа дапIнадар. ДумутIанна гъайри, гьялал жюрейиинди гъапIу гъазанж Аллагьу Тааьлайихьан берекет хьуз себеб шлубра ву. Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Каламдиъ гьялал гъазанмиш апIуз шлу себебарра улупна.

 

Дупну ккундуки, ризкь гъазанмиш апIуб кьюб жюрейинуб шулу: ачухъди вуйиб ва жиниди вуйиб. Ачухъди вуйиб ухьуз рябкъруб, ихь жанди ишлетмиш апIруб, хъа жиниди вуйиб Аллагьу Тааьлайихъди аьлакьалу ву, думу Аллагьу Тааьлайи ихь юкIвар нурихъди тухъ апIувал ву.

Магьа ичв фикриз Аллагьу Тааьлайи гирами Каламдиъ ризкь гъазанмиш апIуз улупнайи 6 жюре себебарикан мялумат туврахьа.

 

Сабпиб – туба апIуб

Аллагьу Тааьлайи гирами Каламдиъ дупна:

‎فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّارًا * يُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَيْكُم مِّدْرَارًا * وَيُمْدِدْكُم بِأَمْوَالٍ وَبَنِينَ وَيَجْعَل لَّكُمْ جَنَّاتٍ وَيَجْعَل لَّكُمْ أَنْهَارًا

 

«Узу йиз халкьдиз гъапунза: " Куфруйихъан ва мютIюгъ дархьувалихъан ичв Агъайикан аьвф апIуб ккун апIинай. Дугъриданна, Дугъу Чахьна хъадакну туба гъапIдарин аьфв апIуру. Дугъу учвуз завариан мархь тувди, учвуз мал-мутму ва веледар тувди, дурар му дюн’яйин утканвалар ву… "» («Нух» сурайин 10-12 аятар, тафсир «аль-Мунтагьаб»).

 

Кьюбпиб – Аллагьу Тааьлайихьан гучI айивал

 

...‎وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا * وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ...

 

«…Аллагьу Тааьлайихьан гучI айи касдиз, Дугъу гъапиб апIурудариз, Дугъу гъадагъа апIрубдихьан ярхла шлудариз Аллагьу Тааьлайи фунуб-вушра читин гьялнаан удучIвуз рякъ ачмиш апIур ва дугъаз чав гьич ккилигурикьан адру йишв’анмина ризкь тувур ...» («ат-Талак» сурайин 2-3 аятар, тафсир «аль-Мунтагьаб»).

 

Шубубпиб – Аллагьу Тааьлайиз гьямд апIувал

 

...‎لَئِن شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ

«…Эгер учву Узу учву азад апIбан ва Узу учвуз туву жара рягьимлуваларихъан гьямд апIури гъахьиш, имандихъ ижмиди гъахьиш ва Узухъ хъпехъури гъахьиш, Узу учвуз хъанара артухъ рягьимлувалар тувдиза. Эгер учву гьямд апIурдарш, Узухъ хъугъурдарш, Узуз аьссивал апIуруш, Узу учвуз аьзаб тувдиза. Дугъриданна, Узухъ хътругърудариз аьхю аьзаб хьибди» («Ибрагьим» сурайин 7 аят, тафсир «аль-Мунтагьаб»).

 

Юкьубпиб – садакьа

‎مَّن ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافًا كَثِيرَةً...

«Эгер шликIа Аллагьу Тааьлайиз фукIа тувиш, Дугъу думу гизаф ражари дугъаз артухъ апIиди…» («аль-Бакара» сурайин 245 аят, тафсир Ибн Касира).

 

Хьубпиб – хизан ккебгъувал

 

‎وَأَنكِحُوا الْأَيَامَىٰ مِنكُمْ وَالصَّالِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَائِكُمْ إِن يَكُونُوا فُقَرَاءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِن فَضْلِهِ

«Инсанар зина апIбахьан ва гьаддихьна багахь апIрубдихьанра уьрхюз кюмек йихьай. Гьаци вуйиган, ичв арайиан хпар хътру жилар ва жиларихь хьадру дишагьлийир никягьдиинди сатIи апIинай. Гъит дакьатар адрувал никягьдиз манигъвал дарибшди. Дугъриданна, чпин намус уьбхрудариз Аллагьу Тааьлайи ризкь тувру. Аллагьу Тааьлайин жумартвал аьхюб ву, ва Дугъаз инсанарин фу ният аш, аьгъя» («ан-Нур» сурайин 32 аят, тафсир «аль-Мунтахаб»).

 

Йирхьубпиб – бицIидар

 

‎وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ خَشْيَةَ إِمْلَاقٍ نَّحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُمْ...

 

«Эгер ризкь тувувал Аллагьу Тааьлайиин алиб вуш, ичв веледар касибвалихьан гучIури чIур мапIанай. Учвузра ва ичв веледаризра ризкь туврайир Узу вуза» («аль-Исра» сурайин 31 аят, тафсир «аль-Мунтагьаб»).

 

 

Муслим Муслимов

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...


Цlийи йисаъ учlвнахьа!

Ассаламу аьайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Магьа гьижрайиинди 1448-пи йис улубкьна. Мугьяррамдин ваз цlийи йисандин сабпи ваз ву. Му вазлин дахилнаъ гирами Аьшурайин йигъра а. Мусурман касдиз му ваз лап заануб ву.   Гьарсар касди чан ккудубшу йисандин натижйир адагъну ккунду, ва думу йисан...


Бицlидарин шадвалин йигъар

Ассаламу алейкум, аьзиз ватанагьлийир! Аьхиримжи йисари бицlидарин тятlиларин вахтна Дагъустандин тамам вари шагьрар-гъулариъ бицlидар диндихъди таниш апlру дарсар гъягъюри шулу.   Гьар йисан бицlидарин натижйириз лигруган, юкlв шад шулу. Улихь вахтари мицдар мумкинвалар адайи, думуган,...