ГъапIу саб ужувлан ляхниз Женнет тувну

ГъапIу саб ужувлан ляхниз Женнет тувну

Инсанарин гунгьар жин апIинай, Аллагьди ичв гунгьарра жин апIиди

 

Ассаламу аьлейкум, гьюрматлу ватанагьлийир!

Саб ужуб лишан а, эгер шликкIа думу лишан кади гъабхьиш, думу Аллагьу Тааьлайихьна багахь шулу. Думу лишан – жарарин гунгьар жиниди гъитуб ву. Дугъриданна Аллагьу Тааьла гунгьар жин апIрур ву ва жарадарин гунгьар жин апIрудар ккунир ву. Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Шли гьаму дюн’яйиъ инсанарин гунгьар жин гъапIиш, дугъан гунгьарра Аьхиратдиъ жин апIиди».

 

Гъачай мушваъ саб аьламатнан кьиса кIваин апIухьа:

Саб ражари Мадина шагьрин агьалйирикан сариз нивкIукди Пайгъамбар гъяркъну. Пайгъамбарихъди аьлакьалу вуйи нивкIар гьякьлудар шулу. НивкIукди Пайгъамбари ﷺ думу касдиз: «… Меккайиъ фулану кас а. Дугъаз шаду хабар тув: думу узухъди Женнетдиъ хьиди, иншаАллагь», - кIури гъапну.

Му кас Меккайиз душну, инсанарихьан думу касдикан гьерхри суракь апIуру. Дугъу гьерхдарикан сарира, думу кас наан аш, гъапундайи, думу касдин ччвур гъеебхьиган, инсанар жара терефназди илтIикIури гъахьнийи. Гизаф читинвалар ккадаъну, аьхир думу кас гъидихъган, дугъаз думу варитIан харжи кас вуйиб аьгъю шулу - гъудган дарапIрур, гунгьари алацIнайир…

Мадинайин агьлуйи дугъаз гъапи: «Уву гъапIу саб ужувлан ляхникан ва Аллагьу Тааьлайи думу кьабул гъапIуншул, кIури фикир апIурайибдикан узуз кидибта». Дугъу жаваб туву: «Йиз фикриан, узук Аллагьди кьабул апIур кIури умуд кайи ляхнар сабра кадаршул». «КIваин апIина – ккун гъапIу гьерхрайири, - белки, сабкьан ужувлан ляхин ашул?» Меккайин агьлуйи гъапну: «Узу швушв хруган, швушван гъянаъ жарарикан вуйи велед ади гъахьнийи. Дугъу узкан ккун гъапIну: «Уву йиз гунагь жин апIин, Аллагьди ﷻ яв гунагьра жин апIиди». Узу дугъан гунагь жин апIури, сабур апIури гъахьунза, ва велед дугъан фуниъ имиди, му ляхникан саризра аьгъю гъабхьундайи. Велед бабкан гъахьиган, узу веледра хьади мистаз гъушунза ва саризра дярякъру вахтна думу мистан раккнарихъ дитунза. Хъасин сес гъабхьну: «БицIир, бицIир дидихъна! Мугъан багахьлуйир фужар вуйкIа?» Инсанар уч гъахьи. Мушваъ шулайибдиз мурар яваш хьайизкьан гъирагъдиан лигури гъахьунза, хъасин дурариз гъапунза: «БицIирин багахьлуйир арайиз удучIвайизкьан, думу узу уьрхидиза». Гьамци бицIир гъадагъну, хулаз гъухунза. Узуна хпири дугъаз тербия тувунча, ва му ляхнин сир саризра ачухъ гъабхьундар, магьа гьамус увузтIан. Мидкан гьамусдизкьан анжагъ АллагьдизтIан аьгъдайи». Мадинайиан дуфнайири гъапи: «Му ляхни уву заан гъапIну. Узуз нивкIукди Пайгъамбар гъяркъюнзуз ва дугъу, уву чахъди Женнетдиъ хьиди, иншаАллагь, кIури, увуз хабар тув, гъапунзуз». Му хабарну гунагькриз тясир тувнийи ва думу, вари гунгьарин туба дапIну, Аллагьдин рякъюъ учIвнийи.

Гъийин йигъан ухьуз сар касдин гунагь гъябкъиш, думу фици жин апIуруш, аьгъдархьуз. Му дюшюшдин гьякьнаан инсанар аьжуз духьна; телевизориан улупурайибдиз, интернетдиз лигури, инсанар жарадарин тахсрар, гунгьар ачмиш апIуз чалишмиш шула.

Эгер увук жарарин гунгьар, тахсрар ачмиш апIуз ккунивалин лишан каш, думу харжи лишан вуйиб, Аллагьдиз хъял гъюруб вуйиб аьгъю йибхь. Хъа эгер увук жарарин гунгьар жин апIру лишан кайиб аьгъю гъабхьиш, думу ужуб лишан вуйивал ва Аллагьдиз ккуни лишан вуйибра аьгъю йибхь. Му Аллагьдин лишан ву: Думу инсанарин гунгьар ккеркуз, жин апIуз ккунир ву ва гьамци апIрударра кунир ву. Ухьуз саб фукIа гъябкъган, думу варидариз ктибтури, духьну ккундар, увуз гъябкъюб жин апIуз удукьури ккунду. Аьлимари, гунгьар жин апIуз аьгъювал аьхю дережа ву, кIури шулу; саспи аьлимари жарарин гунгьар жин апIузси, жвуван нефсдихьанра, жвуву жвувхьанра жин апIуз чалишмиш духьну ккунду, дупна.

Жарарин гунгьарин гьякьнаан ккебехъну гъузуб ужудар лишнарикан ву. Мидин гьякьнаан жвуван нефсдихъди женг дубхну ккунду.

Аллагьу Тааьлайикан му лишан ухьук варидарик хьуб ккун апIураза, гъит Дугъу ихь варидарин гунгьар Гъиямат йигъан жин апIри. Эгер Аллагьу Тааьлайи ихь гунгьар ачмиш апIуйиш, сарира ухьуз салам тувидайи, саркьан ихь багахь дусдайи.

Инсанарин гунгьар жин апIинай, Аллагьдира ичв гунгьар жин апIиди!

 

Муслим Муслимов

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Кьюб гъулан имам

Ахьитl ва Жвулли гъулан имамдихъди интервью   Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Магьа нубатнаан ражари ихь имамарикан вуйи мялумат туврахьа. Гъийин ихь интервью туврайи имамдин чан хусусивалар а. Дурарикан саб - думу кьюб гъулан имам вуйивал.   Ав, му касди Аллагьу Тааьла бадали...


Иван Грозный ва гирами Кьур’ан

Иван Грозныйи гирами Кьур’андиинди ху апlуз гьаз гъитри гъахьну? Тарихчйирин Иван Грозныйдихьна (1530-1584) жюрбежюр аьлакьйир а. Саспидари дугъу чан бай гъакlну кlури, лап чlуру инсанарикан вуди гьисаб апlура, хъа тмундарисана думу гьюкумат яркьу ва гужал апlуз гъахьи лап заан инсанарикан...


Бисми дапIну, абин кIулихъ ясин урх

Гьюрматлу ватандашар, гьаму шиърар Табасаран райондин ТинитI гъулан вакил Зейнудин Фятягьовди гъидикIдар ву. Шиърарин цIарариъ улихьдин чIалнан девлет ва багьалувал, инсандин ислам диндихьна вуйи рафтар улупура.   Фятягьов Зейнудин Аьбдулфятягьович 1930-пи йисан 30-пи майди Табасаран...


Ушв бисруган ният апIбан къайда

Ушв бисруган тамам ният апIуз ккуни касди гьамциб къайдайиинди апIуру: «Узу ният гъапIза закур гьаму йисандин Рамазандин вазлин фарз ушв бисуз, Аллагь бадали».   Ушв кьаза апIурайири гьамци ният апIиди: «Узу ният гъапIза закур Рамазандин вазлин кьаза вуйи фарз ушв бисуз, Аллагь...


Суал-жаваб

- Ич гъулан имамди улихь йисанра, гьаму йисанра Рамазандин ваз ккебгъруган ва ккудубкlруган, чаз ккуниси гьюкум адабгъура. Магьа гьаму йисанра ушвин ваз сад йигъ улихьна ккебгъну, ва гьаддиан ич жямяаьт гьамусяаьт кьюб тереф духьна. Гьаму дюшюшдиъ аьдати инсанари фу дапlну ккун? - Гьяйифки, саспи...