Йиз багъри велед

Йиз багъри велед

Багъри велед жвувхьан ярхла гъахьну. Йигъар-йишвар, вазар-йискьбар велед бадали, дугъхъан юкlв убгури фукьан вушра адаунзу. Лап бицlи вахтна фила аьхю шуйкlан, фила жвуваз кюмек шуйкlан кlури, ккилигури шуйза. Саб кьадар аьхю гъахьиган, фила хулаз гъюйкlан кlури, гъаразнаъ ади шуйза.

 

Хъа гьамус хизанра ккебгъну, чан хал-йишв гъабхьиган, гьяфтайик сабанкьан зенг гъапlнийиш кlури, ккилигураза.

Магьа гьамци велед ккуни бабан уьмур гъябгъюра! Хъа веледдин гьеле сабан чан бабкан фикир шуладар. Дада иццурайкlан, дадайиз йиз кюмек герек вуйкlан, дада читин гьялнаъ айкlан, гьеле гьяфтайик сабанкьан зенг апlидиза дупнукьан, дугъан фикриан гъябгъюрадар.

Жвуван вари ляхнар ужи вуйиган, дада гьаз вухъа? - белки гьамци фикир апlурашул му веледди. Лигру гьялариан, му касдиз диндиканра аьгъювалар айиганси дар. Эгер сацlибкьан хабар айиш, дада мици чахъ ургури гъитур кlури, фикир дайиз.

Ухьу, жигьилар, закур фу гьялнахъна гъюйкlан? Жвуван аба-баб аьгъдруриз гъуншира аьгъю даршул, дицирик инсанвалдин лишнарра кади даршул.

Гьаз дадайи ухьухъ гъизигу зегьметнакан ухьу фикир апlурадар?! Дугъан нивкl адарди адау йишвар, уву уьрхюрза кlури гъизигу зегьмет – мурарихъан уву Аллагьдин улихь жаваб фици тувдикlан? Гъиямат йигъан дадайин машназ фици лигуйкlан? Гьадмуганра дадайи увлан хил алдабгъур, гьаз гъапиш дадайин юкlв аьхюб ву. Веледар фукьан чlурудар гъахьишра, дадайиз дурар ккунду. Велед фукьан аьхю гъахьишра, дадайиз уву гьарган бицlирси ву. Гьаци увхъан юкlв убгура.

Ислам диндиъ чан абйир-бабарин улихь веледдиин аьхю вазифйир иливна. Дурарикан варитlан фикир тувну ккуниб дурариз гиран ктадапlувал ву. Гирами Каламдиъ абин-бабан терефназди «уфкьан» мапlан дупна. Яни дурариз гиран ктапlувалихьан гьадмукьан ихтиятвал апlин, кIура.

Гьаз Аллагьу Тааьлайи гирами Каламдиъ аба-баб мукьан заанди дерккнайкlан? Мидкан фикир гъапlуна? Эгер гъийин йигъаз фикир гъапlундарш, гьамускьан апlин. Гьич саб ляхинра Аллагьу Тааьлайи гьаци мянасузди, тlагърушнаан дебккнайиб дар. Гьарсаб гъадагъа дапlнайи ляхниъ аьхю мяна а. Гьарсаб гьялал ляхниъ аьхю гьикматвал а.

Дадйири веледарилан мицдар гафар кlуруган гизаф дерд шулу. Гъийин девриъ ипlузра тухъди, алабхьузра булди айиган, гьамцдар ляхнариланмина фици дерд, гиран ктапlуйкlан?

Саб ляхникан гьичра кlваълан магьапlан: уву яв абихъди-бабахъди фици янашмиш гъахьнуш, яв веледар увухъдира гьаци хьиди.

Узу му макьалайиъ гирами Каламдиан аятар, Пайгъамбарин ﷺ гьядисар кlваин гъапlундарза, гьаз гъапиш фикир апlру касдиз гьаму гафарра чlяаьн ву.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьу вари гьякь рякъ’ин муддам апlри. Ккун апlураза, гъит Аллагьу Тааьлайи шлин абйир-бабар чlивиди имиш, дурариз сагъвал туври, аьхиратдиз гъушдарин гунгьарин аьфв апlри. Хъа гьарсар веледдиз чан абин-бабан гьюрмат уьбхюз, дурарин юкlвар шад апlуз ва гьадрарихьна разивалиинди янашмиш хьуз Аллагьу Тааьлайи кюмек туври.

 

Ансар Рамазанов

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Пайгъамбари ﷺ швнуб сяаьтна нивкl апlури гъахьну?

Мусурман кас чав апlурайи вари ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюз чалишмиш шулу, саб ибадатнаъси, дюн`яйин имбу ляхнариъра, мисалназ, уьл ипlруган, палат алабхьруган, сефериъ учlвруган, ляхниъ ва гь.ж.   Гьаму ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюри, инсанди Аллагьу Тааьлайин...


Иван Грозный ва гирами Кьур’ан

Иван Грозныйи гирами Кьур’андиинди ху апlуз гьаз гъитри гъахьну? Тарихчйирин Иван Грозныйдихьна (1530-1584) жюрбежюр аьлакьйир а. Саспидари дугъу чан бай гъакlну кlури, лап чlуру инсанарикан вуди гьисаб апlура, хъа тмундарисана думу гьюкумат яркьу ва гужал апlуз гъахьи лап заан инсанарикан...


Суал-жаваб

- Ич гъулан имамди улихь йисанра, гьаму йисанра Рамазандин ваз ккебгъруган ва ккудубкlруган, чаз ккуниси гьюкум адабгъура. Магьа гьаму йисанра ушвин ваз сад йигъ улихьна ккебгъну, ва гьаддиан ич жямяаьт гьамусяаьт кьюб тереф духьна. Гьаму дюшюшдиъ аьдати инсанари фу дапlну ккун? - Гьяйифки, саспи...


Эй сабвал, сабвал! Набшдикlан уву?

Рамазандин ваз улубкьну! Гьар ражари Рамазандин ваз улубкьруган, арайиъ адру «аьлимарра» ачмиш шулу. Гьарсар блогериканра «аьлим» шула. Миди фу кIура?   Гьаму ляхни диндин аьгъювалар адрудариз чни заанди рякъюрайивал улупура. Рамазандин гирами ваз улубкьруган,...


Бисми дапIну, абин кIулихъ ясин урх

Гьюрматлу ватандашар, гьаму шиърар Табасаран райондин ТинитI гъулан вакил Зейнудин Фятягьовди гъидикIдар ву. Шиърарин цIарариъ улихьдин чIалнан девлет ва багьалувал, инсандин ислам диндихьна вуйи рафтар улупура.   Фятягьов Зейнудин Аьбдулфятягьович 1930-пи йисан 30-пи майди Табасаран...