Мекка шагьриз...

Мекка шагьриз...

Мекка шагьриз...

Кьасумов Амир Мирзаевич,

Жулжагъ гъул.

 

Дагъустан Республикайин культурайин лайикьлу работник (2004 й).

РФ-йин журналистарин Союздин член (2005 й).

РФ-йин уьмуми образованияйин лайикьлу работник (2006 й).

РФ-йин президентин грантдин сагьиб (2009 й). РФ-йин мялимарин устадвалин бина конкурсдин дипломант (1 степен, 2017 йис.)

 

 

 

 

 

Ихь Пайгъамбриз

Саб ражари

Нивкlук рякъюр,

Аьсгьябарра

Хъади чахъди,

Умра дапlну,

Меккайиан

Мединайиз

Кьяляхъ гъюри…

 

Нивкl кидибтну,

Ихь Пайгъамбри

Теклиф гъапlу

Чпихъди сатlи

Хьуз тухмариз

Мединайин,

Амма гьаз-вуш

Дурар рази

Гъахьундайи.

 

Умра апlуз

Рякъюъ учlву

Пайгъамбарна

Чан аьсгьябар.

Жара яракь

Гъадабгъундар,

Хьайиб вуйи

Гъадми яракь.

Марччарин лиж

Хьайи улихь,

Лишан вуди

Ислягьвалин.

Магьа ихрам

Алабхьнайи

Ихь Пайгъамбри

Умра апlуз

Гьязур вуйи.

 

Кьурайшитар

Дайи сикин

Усфанайихь,

Ва мусурмнар

 

Кяаьбайиз

Зат гъидритуз

Аьгьт дапlнайи,

Думу ляхниъ

Кюмек апlуз

Тухум-тереф

Абгурайи.

 

Вахт ву гъудгнин,

Рябкъюрайи

Ярхлаанси

Гьяйвнариин

Али кьушум.

Аьхюр вуйи

Халид кlурур,

Гьаъну айир

Гьяждиз рякъяр

Хъяркьюз кlури.

 

Халиддинра

А чан кьастар:

Гъи мусурмнар

Ккунди чархьуз,

Гъудгнин вахтна

Гьюжум апlуз.

Амриинди

Сар Аллагьдин

Ихь малайик

Жабраили

Аят гъабхну-

Магьа дидиъ

Улупну а

Хатlа кайи

Вахтна гъудган

Апlбан къайда.

 

Караванар

Гъюру рякъяр

Хъяркьну, ккеъна

Кьурайшитар.

Мусурмнари

Бина йивуз

Худайбия

Дере ктабгъу.

Ихь Пайгъамбри

Гъапlу йикьрар

Жилгъайиъди

Меккайиз гъюз.

Пайгъамбрихьна

Сифте вуди

Гъафи тухум

Бану Хуз`а.

Дугъу гъаврикк

Ккау дурар:

-Умра апlуз

Гъюрайидар

Ву мусурмнар,

Яракьламиш

Духьну адар.

 

Тухмин аьхюр

Вуйи Будайль,

Кьурайшитар

 

Тухмиз дугъу

Туву хабар:

- Мусурмнар ву

Умра апlуз

Гъюрайидар,

Яракь хьадар,

Дяви апlуз

Дуфну адар.

Кьяаьбайихъ

Лазим шулдар

Манигъвалар.

 

Кьурайшитар,

Вуди агъир,

Шулдар рази.

Хъана гьау

Пайгъамбрихьна

Урва кlурур,

Жаваб абгуз

Чпин суалназ.

 

Урвайизра

Туву жаваб

Ихь Пайгъамбри

-Лиг, гьамци ву:

Умра апlуз

Гъягъюрача,

Гьич саризра

Манигъвалар

Апlурдарча.

 

Эгер учвуз

Ккундуш дяви,

Гьязур вуча

Аьхиримжи

Ил илмиди

Жаваб тувуз.

 

-Йип, Мугьаммад,

Эгер уву

Инсафсузди

Ихь аьрабар

Йивну йикlуб

Гъапlиш давам,

Сар аьрабра

Гъуздин вутlан? –

Ва Урвайи,

Гьамци кlури,

Гьачlабккури

Айи чан хил

Сакълихьинди

Ихь Пайгъамбрин

 

Дябкъну мици,

Духьну гъизгъин,

Алдатнийи

Хиллан гъирмаж:

-Эгер уву

Сабансана

Хил гьачlабккиш,

Хътlатlурза яв

Кьюбиб хилар!

 

Урва халу

Вуйи Мушрин,

Мюгьтал гъахьи

Му ляхниин:

Саб-кьюб вазра

Душну адар,

Жара духьну

Халуна хтул.

Фикрик кахъу,

Фици дигиш

Духьнаш думу.

 

«Мушваъ ашул

Саб аьхю сир,

Шлихьан шулу

Мици апlуз?» -

Гьамциб фикир

Дапlну, Урва

Гьялак гъахьи

Кьяляхъ гъягъюз.

Кьурайшитар

Уч гъахьнийи,

Хъа Урвайи

Гьамци гъапи:

-Узуз гъяркъну

Гизаф паччгьар,

Хосровдин ва

Персияйин…

Кьувватлудар,

Кьудратлудар,

Девлет, гьюкум

Хлиъ айидар.

Аьгьт апlурза,

Мициб гьюрмат

Айи инсан

Гъяркъюндарзуз.

 

Хъугъуз шулдар,

Гьяйран вуза

Мугьяммаддин

Аьсгьабар`ин

Ва мусурман

Улматар`ин.

Шуруш мугъан

Жилик кубкlдар,

Кадатуру

Машарикан.

Гъудгнин шидра

Гатlабхьурдар,

Дидин кlуллан

А гьюжатар.

Дугъан гафар

Дикъат вуйи,

Вари дугъахъ

Хъебехъуйи.

Гьаддиз, учвуз,

Кьурайшитар,

Теклиф вуйиз:

Дугъу кlуруб

Дапlну ккунду.

 

Хъа кьурайшит

Жигьилариз

Му гафари

Апlдар асар,

Мусурмнариз

Гьюжум апlуз

Кьан дарапlди

Гъушу дурар.

Мугъаятди

Айи кьушмар

Мусурмнарин.

 

Йисирарди

Гъидиснийи

Му жигьилар.

Ихь Пайгъамбри

Дапlну рягьим,

Деетнийи

Амма дурар.

Кьурайшитар

Мюгьтал гъахьи

Мугьяммаддин

Имшагьвал`ин.

Юкlвар гукlни

Духьну айи.

Ислягьвалин

Гъапlу йикьрар,

Кlваъ ашра чпин

Чlуру кьастар.

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Вакьф фу-вуш ва дидин шартIарикан жикъиди

Ассаламу аьлейкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Узуз гьаму бицIи макьалайиъ вакьф фу-вуш ва, думу тамам хьпан бадали, фицдар шартIар аш, гьадрарикан ктибтуз ккундузуз. Ихь мусурман гъардшарин ва чйирин вакьфдихъди аьлакьалу гизаф суалар шулу. ИншаАллагь, гьаму макьалайиъ ухьу жикъиди дидкан хабар...


Закат уль-фитIр (ушварин сэъ)

Рамазандин вазли ушварин кьяляхъ тувру закат аьлимари инсандин жандилан вуйи закат ву, кIура. Ухьу зиихъ гъапиганси, «закат» кIуру гафнан мяна «марцц апIувал» ву.   Фици закатди ариш-веришдилан эйсийин даруб гъядябгъюри, думу марцц апIуруш, ари гьаци ушварин кьяляхъра закатди инсандин беден марцц...


Иван Грозный ва гирами Кьур’ан

Иван Грозныйи гирами Кьур’андиинди ху апlуз гьаз гъитри гъахьну? Тарихчйирин Иван Грозныйдихьна (1530-1584) жюрбежюр аьлакьйир а. Саспидари дугъу чан бай гъакlну кlури, лап чlуру инсанарикан вуди гьисаб апlура, хъа тмундарисана думу гьюкумат яркьу ва гужал апlуз гъахьи лап заан инсанарикан...


Бисми дапIну, абин кIулихъ ясин урх

Гьюрматлу ватандашар, гьаму шиърар Табасаран райондин ТинитI гъулан вакил Зейнудин Фятягьовди гъидикIдар ву. Шиърарин цIарариъ улихьдин чIалнан девлет ва багьалувал, инсандин ислам диндихьна вуйи рафтар улупура.   Фятягьов Зейнудин Аьбдулфятягьович 1930-пи йисан 30-пи майди Табасаран...


Кьюб гъулан имам

Ахьитl ва Жвулли гъулан имамдихъди интервью   Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Магьа нубатнаан ражари ихь имамарикан вуйи мялумат туврахьа. Гъийин ихь интервью туврайи имамдин чан хусусивалар а. Дурарикан саб - думу кьюб гъулан имам вуйивал.   Ав, му касди Аллагьу Тааьла бадали...