Аьлимариз гьюрмат

Аьлимариз гьюрмат

Аьлимариз гьюрмат

 

Ассаламу аьлайкум, гьюрматлу редакция! Йиз суалназ дикъат фикир тувайчва. Узу жвуваз аьгъдруб аьгъю ксарихьан, аьлимарихьан гьерхри яшамиш шули гъахьунза.

 

Улихь вахтари илим гъурху касдихьна, аьлимдихьна аьхю гьюрмат шуйи. Аьхиримжи вахтари лигуразаки, жигьилариз аьлимар гьичра гьяспикк ккадар, дурариз чпи кlурубтlан рябкъюрадар. Гьамдикан гизаф фикир апlури шулза. Гьамус гьамциб суал: аьхиримжи йисари жигьиларин аьлимарихьна гьюрмат дубгуз себеб шлуб фу дигиш гъабхьну?

Ваалейкум ассалам, гьюрматлу ватанагьли! Рябкъру гьялариан, уву ихь жигьиларикан гизаф фикрариъ ава. Гъит Аллагьу Тааьла увкан рази ишри.

Яв суалнан гьякьнаан жикъиди жаваб туврача. Дигиш гъабхьиб фукlара адар, амма саспидар, илимра дурухди, чиб аьлимар вуча кlури лицура. Ав, уву гъапиганси, ихь халкьди гьарган аьлимариз заан гьюрмат апlури гъахьну.

Имам Аьгьмаддихьан вуйи Пайгъамбарин гьядисдиъ дупна: «Яшлуйириз гьюрмат дарапlрур, бицlидарихьна рягьимлувал адрур, аьлимарин гьякь аьгъдрур ухькан дар».

Аьлимарихьна гьюрмат апlбан гьякьнаан диндиъ гизаф дупна. Пайгъамбарин кьяляхъ асгьябари, хъа табиинари ва гьамци ихь дин заан илим айи ксарихьанмина гъурубкьну. Гъийин йигъанра илим тарабгъурайидар, диндин дарсар киврайидар, ухьуз имамарди гьязур апlру баяриз дарсар туврудар аьлимар ву.

Имам Аьгьмаддин мялим Халяф бин Аль-Ахмариз саб ражари имам Аьгьмад чан гъвалахъ дитуз ккун гъабхьи, амма имам Аьгьмадди гьамци гъапи: «Узу яв улихьтlан дусидарза, ухьуз дупнадаринхъа, увуз илим улупурин багахь хушуъди йихь кlури».

Гьамци аьхю имамарира кмиди тмуну аьлимдихьна гьюрмат апlури гъахьну.

Гъийин йигъан саспи инсанарин метлеб аьлимарихьна вуйи гьюрмат адабгъувал ву. Дурари чпи варитlан аьгъюдарси улупура, аьлимариз фу аьгъя, ясана дурари кlуруб гьякь дар, дурари политика гъабхура, кlура вая гьаци жара гафар арайиз хура. Гьаддиз гьамцдар ляхнарра арайиз гъюра.

Ихь жигьилари му ляхникан фикир апlур ва гележегдиъра аьлимарихьна диндиъ улупнайи саягъ гьюрмат ади гъузур, кlури, умуд киврахьа.

Гъит Аллагьу Тааьлайи аьлимариз, илимлу агьлариз гьюрмат апlуз ухьуз варидариз кюмек туври! Амин!

 

 

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Бисми дапIну, абин кIулихъ ясин урх

Гьюрматлу ватандашар, гьаму шиърар Табасаран райондин ТинитI гъулан вакил Зейнудин Фятягьовди гъидикIдар ву. Шиърарин цIарариъ улихьдин чIалнан девлет ва багьалувал, инсандин ислам диндихьна вуйи рафтар улупура.   Фятягьов Зейнудин Аьбдулфятягьович 1930-пи йисан 30-пи майди Табасаран...


Вакьф фу-вуш ва дидин шартIарикан жикъиди

Ассаламу аьлейкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Узуз гьаму бицIи макьалайиъ вакьф фу-вуш ва, думу тамам хьпан бадали, фицдар шартIар аш, гьадрарикан ктибтуз ккундузуз. Ихь мусурман гъардшарин ва чйирин вакьфдихъди аьлакьалу гизаф суалар шулу. ИншаАллагь, гьаму макьалайиъ ухьу жикъиди дидкан хабар...


Закат уль-фитIр (ушварин сэъ)

Рамазандин вазли ушварин кьяляхъ тувру закат аьлимари инсандин жандилан вуйи закат ву, кIура. Ухьу зиихъ гъапиганси, «закат» кIуру гафнан мяна «марцц апIувал» ву.   Фици закатди ариш-веришдилан эйсийин даруб гъядябгъюри, думу марцц апIуруш, ари гьаци ушварин кьяляхъра закатди инсандин беден марцц...


Суал-жаваб

- Ич гъулан имамди улихь йисанра, гьаму йисанра Рамазандин ваз ккебгъруган ва ккудубкlруган, чаз ккуниси гьюкум адабгъура. Магьа гьаму йисанра ушвин ваз сад йигъ улихьна ккебгъну, ва гьаддиан ич жямяаьт гьамусяаьт кьюб тереф духьна. Гьаму дюшюшдиъ аьдати инсанари фу дапlну ккун? - Гьяйифки, саспи...


Иван Грозный ва гирами Кьур’ан

Иван Грозныйи гирами Кьур’андиинди ху апlуз гьаз гъитри гъахьну? Тарихчйирин Иван Грозныйдихьна (1530-1584) жюрбежюр аьлакьйир а. Саспидари дугъу чан бай гъакlну кlури, лап чlуру инсанарикан вуди гьисаб апlура, хъа тмундарисана думу гьюкумат яркьу ва гужал апlуз гъахьи лап заан инсанарикан...