Дишагьлийи шалвар алабхьбакан

Дишагьлийи шалвар алабхьбакан

Суал: Дишагьлийириз хулаъ айи вахтна жилиринубсиб шалвар алабхьуз ихтияр айин?

 

Жаваб: Дишагьлийи Шариаьтдиинди жара чаз мягьрам дару жилар хьайи йишвахь чан жандак ккебкну ккунду. Эгер ухьу дишагьлийири, шубари гьяятдиъ заълан туника, юбка алдарди шалвар алабхьбакан кIури гъахьиш, дици хай шулдар, гьаз гъапиш заълан фукIа алдарди шалвар алабхьган, диди шубарин къамат улупуру. Эгер дугъу хулаъ анжагъ чан мягьрам хьайидарин улихь алабхьуруш, душваъ гьярам вуйиб фукIара адар, яни хай шулу. Хъа дугъу думу мягьрам вуйидарин улихь алабхьурайиб жилариз ухшарвал апIуз кIури ният ади алабхьуруш, думу дюшюшдиъра гьярам ву. Аммаки, эгер жилириз дугъу шалврин зиин фукIара алдарди алабхьну ккундарш, ари гьаму дюшюшдиъра хай шулдар. Гьаци ву жара палатдин гьякьнаанра: эгер жилириз кьабул шулдарш, алабхьну ккундар.

Дишагьлийи гьарвахтна палат Исламдиъ улупнайиганси алабхьуб ужи ву, гьятта хулаъ учв сарна-сарди айиганра, гьаз гъапиш дишагьлийин кушар рякъру йишвазди рягьимлувалин малаикар учIвурдар - ари гьамци дупна Пайгъамбарин ﷺ суннайиъ.

 

 

 

Мужрийигъ лизи чIарар…

 

Суал: 30 йис хьпалан кьяляхъ жилижвуван мужрийигъ са-сабди шлу лизи чIарар удудуз ихтияр айин?

Жаваб: Саб-кIуруб, Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ дупна: «Лизи чIарар гъитай, гьаз гъапиш думу мусурман касдин нур ву. Фуну касдин чIар лизи гъабхьиш, дугъаз ужувлан ляхнар дикIуру, думу Женнетдиъ саб дережайиз за шулу, ясана дугъан саб гунагьнан аьфв апIуру».

Имам Аьгьмадди «Муснад» китабдиъ дупна: «Пайгъамбари ﷺ лизи чIарар удудуб гъадагъа дапIна, думу чIар мусурмандин нур ву. Фуну жигьилин вушра, эгер дугъан чIар лизи гъабхьиш, Аллагьу Тааьлайи думу дережайин за апIиди, дугъан гунагьнан аьфв апIиди ва ужувлан ляхин бикIиди».

Кьюб кIуруб, Имам Муслимдихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Мекка гъибису йигъан Абу Кухафа хьади гъафну, дугъан кIулин ва мужрийин чIарар лизидар вуйи. Пайгъамбари гъапну: «Дурар рангламиш апIинай, амма кIаруди рангламиш мапIанай».

Имам Аьгьмаддихьан дуфнайи гьядисдиъ дупна: «Лизи чIарар рангламиш апIуз варитIанна ужудар хна ва катам ву» (катам – хнайиз ухшар айи кушар рангламиш апIруб ву).

 

Натижа:

Жигьилди имидира лизи гъахьи чIарар удудуб карагьат ву - гьамци кIура аьлимарикан аьхюну пайну.

Хъа лизи чIарар рангламиш апIуб гъадагъа дапIнадар, аммаки кIаруди рангламиш апIуз хай шулдар.

 

 

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Гирами Кьур’андиан вуйи насигьятар

Гирами Кьур’ан инсаниятдин аьхиризкьан варидариз насигьят вуди дебккнайиб ву. Аллагьу Тааьлайин душваъ дупнайи гафарихъди гъягъюри гъахьиш, инсандиз му жилиинра, аьхиратдиъра аьхю ужувлар шул. Магьа ичв фикриз гирами Кьур’андин «Гьюжурат» сурайиан вуйи насигьятар туврача....


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Шуран абйир-бабариз даккунди вушра, думу хпирди гъадагъуз шулин?

Никягь апIувалин шартIарикан саб риш чан вали касди швуваз тувувал ву. Хъа дугъан вали ксарикан сарпир вуди шуран адаш шула. Эгер адашиз ккундарш, думу шурахъди фици никягь диврухъа?   Жара рякъяр агури лицуб герек дар. Эгер гьадму шурахъди гележег ккабалгуз ккундуш, сабпи нубатнаан дугъан...


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...