Машквар йигъари ушвар дисуз гьаз хай шулдар?

Аллагьу Тааьлайи мусурмнариз рамазандин вазли ушв бисувал фарз дапlна. Жара вазариъра улупнайи вахтна ушв бисуб ужу ву. Гьацира ушв бисуб ужудар вуйи йигъар, вазар а.

Абу Гьурайрайи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура:

كُلُّ عَمَلِ ابْنِ آدَمَ يُضَاعَفُ لَهُ الْحَسَنَةُ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا، إِلَى سَبْعِمِائَةِ ضِعْفٍ، قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ: ‌إِلَّا ‌الصَّوْمَ ‌فَإِنَّهُ ‌لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ

«Гьарсар касдин (Адамдин балин) гьарсаб ляхнихъан Аллагьу Тааьлайи 10 саваб тувру ва му кьадар 700 ражаризкьан артухъ хьуз мумкин ву. Аллагьу Тааьлайи дупна: «Анжагъ ушв бисувалин саваб ктарди, дугъриданна ушв бисувал Узуз ву, ва Узу дидхъан саваб тувдиза"». (Муслим, 1151; Ибн Мажа, 3723)

Амма йискьубан арайиъ ушв бисуз хай даршлу йигъарра а – ушварин машквар (Ид аль-фитр), Гъурбан-машквар (Ид аль-Азгья) ва гьаму машкврахъан вуйи шубуд йигъ, дурариз ташрикьдин йигъар кlуру.

Себеб фу ву гъапиш, му кьюби машквран йигъари ушв бисуз хай шулдар, гьаз гъапиш Пайгъамбари ﷺ гъадагъа гъапlну.

Абу Саид Худрийихьан дуфнаки:

أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ صِيَامِ يَوْمَيْنِ، يَوْمِ الْفِطْرِ، وَيَوْمِ النَّحْرِ

«Пайгъамбари ﷺ кьюд йигъан ушв бисуб гъадагъа гъапlну – ушварин машквар йигъан ва Гъурбан машквар йигъан». (Муслим, 1138)

Имам Ан-Нававийи чан «Аль-Мажмуъ Шаргь Аль-Мугьаззаб» китабдиъ мидин гьякьнаан гьамци дупна:

وَأَجْمَعَ الْعُلَمَاءُ عَلَى تَحْرِيمِ صَوْمِ يَوْمَيْ الْعِيدَيْنِ الْفِطْرِ وَالْأَضْحَى لِهَذِهِ الْأَحَادِيثِ فَإِنْ صَامَ فِيهِمَا لَمْ يَصِحَّ صَوْمُهُ وَإِنْ نَذَرَ صَوْمَهُمَا لَمْ ينعقد نذره ولا شيئ عَلَيْهِ

«Гьаму гьядисариз тялукь духьну, аьлимари, му кьюбеб машквар йигъари ушв бисуб гьярам ву, дупна. Эгер инсанди му йигъари ушв гъибисишра, думу кам шулдар. Дугъу му йигъари ушв бисурза кlури назру (обет) гъапlнуш, думу назру тамам дапlну ккундар ва дидхъан журумра тувну ккундар».

Мусурман касди му улупнайи къайдйир вари тамам дапlну ккунду.

Аллагьу Тааьлайи гирами Каламдиъ дупна:

فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَن تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ أَوْ يُصِيبَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

(мяна): «Гъит Аллагьу Тааьлайин Пайгъамбари ﷺ амрар тамам дарапlрур, Дугъан рякъ дибрисрур ярхла йихьри. Му дюн’яйиъра аьхю имтигьян хьибди ва ахиратдиъра аьхю аьзаб». («Сафват ат-тафасир», сура Ан-Нур: 63)

Му йигъари ушв бисуз хай даршлувалин мяна аьлимарин гафариинди гьамдиъ а:

- Ушвар дисбан кьяляхъ вуйи машквракан кlуруш, думу йигъ ушварин вазлин кьяляхъ вуйи эргвал ва рамазандин ваз ккудубкlбан лишан ву; думу гьацира рамазандин вазна тмуну ваз жара апlурайи саргьят ву;

- Гъурбан машквракан кlуруш, гьадму йигъари гьяйванат убккбан кьяляхъ гьадму йикк ипlбан бадали, дидин тlяаьм дадмиш апlбан бадали, йигъар лазим ву. Эгер думу йигъарира ушвар дисуйиш, гъурбан убккбан мяна гъубзурдайи.

Абу Уьбайдайихьан хабар дуфна:

شَهِدْتُ الْعِيدَ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، فَجَاءَ فَصَلَّى، ثُمَّ انْصَرَفَ فَخَطَبَ النَّاسَ، فَقَالَ: إِنَّ هَذَيْنِ يَوْمَانِ، نَهَى رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صِيَامِهِمَا، يَوْمُ فِطْرِكُمْ مِنْ صِيَامِكُمْ، وَالْآخَرُ يَوْمٌ تَأْكُلُونَ فِيهِ مِنْ نُسُكِكُمْ

«Узуз машквран гъудгниъ Уьмар Ибн Аль-Хаттабдихъди гъахьунза. Думу гъафиган, гъудган дапlну, гъудгнин кьяляхъ хутlба гъурхну: «Му кьюд йигъан Пайгъамбари ﷺ ушв бисувал гъадагъа дапlна: ушварин вазлихъан вуйи машквраъ ва учву гъурбан дубккну дидин йикк ипlру йигъан"». (Муслим, 1137; Абу Давуд, 2416)

Дупну ккундуки, Гъурбан машквар йигъхъантина вуйи шубуд йигъанра, яни ташрикьдин йигъарира, ушв бисуз хай шулдар.

Нубайш Аль-Хузалийи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура:

أَيَّامُ التَّشْرِيقِ أَيَّامُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ وَذِكْرٍ لِلَّهِ

«Ташрикьдин йигъарра ипlуз, убхъуз ва Аллагьу Тааьла кlваин апlуз улупнайидар ву». (Муслим, 1141)

Гьаму йигъари ушв бисуб гъадагъа апlбиинди Аллагьу Тааьлайи Чан лукlарихьна вуйи рягьимлувал улупну. Гьаддиз ухьу Аллагьу Тааьлайиз гьямд апlру инсанарикан духьну ккун.

МУСЛИМ АЬБДУЛАЕВ