КIваъ сикинвал, ляхниъ берекет ибшри!

КIваъ сикинвал, ляхниъ берекет ибшри!

Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Ихь халкьдихъди ляхин апlури йигъан-йигъан жюрбежюр ляхнар рякъруган, мюгьтал шлу месэлйир алахьуру. Аллагьу Тааьлайи гъи инсанариз гизаф рягьятвалар тувна. Амма гьаци вушра, писвал, юкlвариъ сикинсузвал артухъ дубхьна. Гьаз вуйкlан?

 

Му суалнан гьякьнаан узура гизаф фикрар апlури шулза. Ихь абйири чпин вахтарикан ктибтруган, чпиз алахьури гъахьи читинваларикан улхруган гъийин девриъ шулайи ляхнар дурариз читинваларсикьан дар. Хъа гъийин девриъ яшамиш шулайи жигьилариз фу-вуш гьубкlрадар. Фу вуйкlан? Гьаз мициб гьялнахъна дуфнайкlан?

Аллагьу Тааьлайи гьарсар касдиз жюрбежюр имтигьянар тувра. Гирами Каламдиъ Аллагьу Тааьлайи дупнаки, гучl’валихъди, гаш’валихъди, инсанарихъди, мал-мутмуйихъди имтигьян гъадабгъурза.

Яни гьамдиан гъаври шулхьаки, инсандиз фукьан рягьятвалар ккунди вушра, фукьан чаз ужувлар агурашра, амма Аллагьу Тааьлайи му жилиина инсанар имтигьян фици кlулиз адабгъуруш гьаънайидар ву. Гьаддиз жвувхьан шлубкьан ужувлар апlуз чалишмиш духьну ккунду, рягьятваларра духьну ккун. Хъа Аллагьу Тааьлайи гирами Каламдиъ инсанариз фулану имтигьянар тувдиза дупнайиб гьарган кlваинди гъибтну ккун.

Саб бала-кьаза жвув’ина, ясана жвуван хизандиина гъафиган, саспидари дишлади аьссивал апlуру. Гьадму вахтна ухьу гьарсаб ляхин Аллагьу Тааьлайихьан вуйиб, вари Аллагьу Тааьлайин амриинди шулайиб кlваин дапlну ккунду.

Пайгъамбри ﷺ, асгьябари ва вари гьякьлу агьлари читинвалар улуркьган, гьямд ибшри Яв Сарвализ, кlури, Аллагьу Тааьлайиз гьямд апlури гъахьну.

Гьаддихъди сабси дурари вари шулайиб анжагъ Аллагьу Тааьлайихьан вуйиб, Дугъан кьудратниинди шулайиб тасдикь апlури гъахьну.

Ислам диндиъ велед бабкан духьну ужубна-харжиб жара апlуз хъюгъю вахтнахъанмина думу яваш-явашди диндин мурхьларихьна гьязур дапlну ккунду.

Гьаз? Сабпи нубатнаан гьациб къайдайиинди ухьу ихь веледариз Пайгъамбарихьна ﷺ вуйи ккунивал улупурахьа, хъасин Аллагьу Тааьла Сар вуйиваликан ва гьаци яваш-явашди имбу фарзарикан.

Гьаму ляхнарикан жвуваз ва жвуван веледариз аьгъюган, фунуб-вушра читинваликк аьгь апlуз, сабур апlуз рягьятди шул.

Инсандиз мал-мутму, хал-хизан, деуз-дахъуз йишв – гьамрар вари ади вушра, сикинвал адрувал Ислам диндихьан инсан ярхла вуйивалин асас лишнар ву.

Мусурман касдин варитlан аьхю гъалатl Аллагьу Тааьлайиз гьямд апlуз аьгъдрувал ву. Ав, Аллагьу Тааьлайи увуз вари тувган, Дугъаз гьямд апlузра аьгъяди ккунду.

Ибн Аьтlаиллагьди гъапну: «Инсандин Аллагьу Тааьлайихъ хъугъивал кlваантlан вуш, ясана кучlлинуб вуш кьюб дюшюшдиъ аьгъю апlуз шулу: ужувлан гьялнаъ ва бедбахтвалиъ. Читинвалариъ сабур апlураш, дугъаз ужуб иман ва Аллагьдихъ ﷻ кlваантlан хъугъувал а. Фуну касдира чан вари ляхнар ужуди вуйиган Аллагьу Тааьлайиз гьямд апlурдарш, дугъу чан агъирвал улупура, Аллагьу Тааьлайиъ мюгьтаж’вал адрувал улупура».

Гьаму вари ляхнар фикриз гъадагъну, мусурман касди гьамцдар ляхнариз фикир тувну ккунду:

  1. Аллагьу Тааьлайихьан гучl кади хьувал.
  2. Гирами Калам артухъдиси урхувал.
  3. Баракат хьубан бадали дюаь апlувал.
  4. Кьискьисвалихьан ярхла хьувал.
  5. Ари-вериш апlруган, гьякьлуди хьувал.
  6. Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъювал.
  7. Аллагьу Тааьлайиина таваккул хувал.
  8. Садакьа тувувал.
  9. Гьярам ляхнарихьан ярхла хьувал.
  10. Жвуван гунгьарин аьфв апlина кlури, дюаь апlувал.

Гьюрматлу газат урхурайидар! Гьаму 10 ляхин фикриъ дидисну, гьамрарихъди гъягъюз чалишмиш шули гъахьиш, ихь юкlвариъ сикинвалра шул, ляхнариъ баракатра шул.

 

 

Ансар Рамазанов

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...


Бицlидарин шадвалин йигъар

Ассаламу алейкум, аьзиз ватанагьлийир! Аьхиримжи йисари бицlидарин тятlиларин вахтна Дагъустандин тамам вари шагьрар-гъулариъ бицlидар диндихъди таниш апlру дарсар гъягъюри шулу.   Гьар йисан бицlидарин натижйириз лигруган, юкlв шад шулу. Улихь вахтари мицдар мумкинвалар адайи, думуган,...


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...