Уьзриан гъудган апIуз шуладарзухьан

Уьзриан гъудган апIуз шуладарзухьан

Гьамциб читин ляхин алабхъназуз. Узуз айи уьзриан, яни жвур дебккуз даршлувалиан, гъудган апIуз гизаф манигъвалар шули гъабхьунзуз. Гьамус саб кьадар вахт вуйиз гъудгнар дарапIри. Йиз фикриан, марццишин адарди гъудган шулдар ва гьаддиз гъудгнар апIурадарза. Амма сар касди, гьаци вушра гъудгнар дирчуз хай шулдар, гъапунзуз. Йипайчва, гьаму дюшюшдиъ узу фици дапIну ккунду? Гъудган дапIну ккундин, дарш уьзур азуз дупну гъудгнар ккидирчуз хай шулин?

 

Жаваб: Думу уьзуз себеб вуди гъудгнар дарапIди гъитуз хай шулдар. Дици гъудгнар дирчувалиан гунагь а. Гьаци вуйиган, гьаму вахтнан арайиъ уву ккадау гъудгнар кьаза дапIну ккунду.

Эгер жвур дебккуз даршлу уьзур кади вуш, дицир касди гъудгнин вахт улубкьбан кьяляхъ, гьяжатханайиз душну, тамамди вари марццишнар дапIну, хъасин дишлади гъудган апIуру. Эгер ккурттарик нежес кубкIнуш, жара ккурттар алахьну ккунду. Гъудгнин дижикIну дишлади гъудган апIуру. Хъа гъудгнин вахтна хъанара жвур кубкIганси гъабхьну кIури думу фикирназ гъадабгъну ккундар. Гьеле гьаци жвур кубкIишра, думу Аллагьу Тааьлайи аьфв апIру ляхнарикан ву. Гьар ражари жара ккурттар дигиш дарапIбан бадали, жвур ккурттарик кубкIуз манигъвал апIру мутмйир ишлетмиш апIин.

Гьамциб къайда улупна Шариаьтдиъ. Гьаци вуйиган, ктучIву гунгьарин туба дапIну, ккудушу гъудгнар кьаза дапIну ва уьзур имидикьан гагьди зиихъ дупнайи къайдайиинди му ляхнар тамам дапIну ккунду.

Хъанара ккун апIурача, гьюрматлу газат урхурайидар! Эгер учвуз шариаьтдин саб аьгъдру ляхин арайиз гъафиш, жвуван фикриинди гьюкум адабгъну, гьадму ишлетмиш мапIанай. Гъи ухьуз ужудар имамар, аьлимар а, гьадрарихьан аьгъю дапIну ккунду. Магьа гьаму касди саб бицIи вахтналан вушра, чаз аьгъдруб гьерхра, хъа вари уьмур гьамци гъудган адарди гьапIнийиш, дугъан аьхир фициб шуйи?

Ислам диндин ухьуз инсандихъди аьлакьалу вари ляхнарикан, хусуси вуди Аллагьу Тааьлайин улихь тамам апIру фарзарикан, мялумат тувна. Инсандиан удудукьруб Аллагьу Тааьлайи ухь`ин фукIа илипурадар. Гьаддиз саб суал арайиз гъафиган, нач ва тIагъру дарапIди, аьгъю агьларихьан гьерхну ккунду. Дарш Гъиямат йигъан жвуву кагьалвал дапIну ккидирчу фарзарихъан Аллагьу Тааьлайин улихь жаваб тувуз читин хьибди.

Пайгъамбари ﷺ, илим урхувал гьарсар мусурман касдиин али фарз ву, кIура. Му гафарикан ухьу фикир дапIну ккунду. Гьеле фарзарин къайдакьан ухьу тамамди аьгъю дарапIиш, думуган ухьу Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиз фикир тутрувдарикан шул.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз илим урхуз, Аллагьу Тааьлайин улихь вуйи фарзар тамам апIуз, ужувлан ляхнар апIуз ва чIуру ляхнарихьан ярхла хьуз кюмек туври.

 

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...


Аьжузвалихьан уьрхюз себеб шлу гирами аятар

Инсанди апIру заан ужувлан ва савабнан ляхнарикан саб гирами Калам урхуб ву. Мусурман касдиз думу урхбан саваб шула, гьеле думу дидин мянайин гъаври шуладаршра.   Амма, эгер урхурайириз дидин мянара аьгъяди, убхурайибдикан фикирра апIури гъабхьиш, дицир касдиз хъанара гизаф саваб ва Аллагьу...


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...