Дюаь кьабул апlуз 10 къайда

Аллагьу Тааьлайи Чан лукlариз дюаь апlинай, кlура, ва ичв дюаьйиз жаваб тувдиза, дупна. Амма мусурман касди апlру гьарсаб ляхниз улупнайи шартlар, къайда, дапlну ккуни ва дапlну даккни ляхнар а.

Имам Абу Гьямид аль-Гъазалийи чан «Игь’я уьлюм ад-дин» китабдиъ, Аллагьу Тааьлайикан ккун апlруган, дюаь кьабул апIбан бадали жвуву тамам дапlну ккуни шартIар ва къайдйир улупна.

Аллагьу Тааьлайикан ккун апlругандин 10 шартI дюуьрхну ккунду:

1. Вахт ктабгъуб

Аллагьу Тааьлайикан ккун апIруган, кьабул апIру варитlан ужуб вахт кадабгъну ккунду, мисалназ Аьрафайин йигъ, Рамазандин вазлин вахт, жвумийин йигъ, тагьажуддин вахт ва гь.ж.

2. Дюшюшар

Аллагьу Тааьлайикан ужудар дюшюшариъ ккун дапlну ккунду, мисалназ, суждайиъ айиган, гъудгнин вахт улубкьну икъамат тувруган, фарз гъудгнин кьяляхъ ва гь.ж.

Имам Ан-Нававийи давам апlураки, инсандин юкlв гъюдли дубхьнайи вахтна ккун апlуб ужу ву.

3. Кьиблайихьинди илдицну

Дюаь апlруган, кьиблайихьинди илдицуб ужу ву. Хилар за дапlну ккарагну, хъасин дюаь ккудубкlган хилар машналан исина гъядатуру.

4. Сес яваш апIуб

Дюаь апIуру сес яваш дапlну, яни я думукьан ягъал сес дарди, ясана лап исдира дарди шлуганси.

5. Гафар ктагъуб

Аллагьу Тааьлайикан ккун апlруган, аьдати вуди, яв кlваъ айиб ккун апlури йихь. Увуз аьгъдру гафар ишлетмиш апlури ваъ, ясана уччвуйи кlури ваъ, хъа кlваантlан шлуганси.

6. Ихласвал, дикъатвал, аьшкь ва гучl’вал кади

Аллагьу Тааьлайикан ккун апlруган, ихласвалиинди, дикъатлуди, умуд кади, кlваъ гучl ади йихьай. Гирами Каламдиъ дупна: «Аллагьу Тааьлайикан ккун апlинай ихласвалиинди ва жиниди». (сура Аль-Араф, 55)

7. Якьинвал ади

Шариаьтдиъ улупнайи гизаф къайдйириинди, жвуву апlурайи дюаь кьабул апlур кlури, якьинди умуд кади ккунду. Суфьян бин Уяйнайи кlураки: «Гъит учвкан гьаруриз жвуву апIру ляхнарикан аьгъювал Аллагьу Тааьлайикан кlваантlан ккун апlувализ манигъвал дарибшри, гьаз гъапиш Аллагьу Тааьлайи Чав халкь гъапlдарикан варитlан чlуру Иблисдизра кмиди жаваб тувну. Аллагьу Тааьлайи дупна (мяна): Диди гъапну: “Узуз дурар чlиви апlру йигъазкьан вахт тува”. Аллагьу Тааьлайи гъапну: “Дугъриданна, уву дициб вахт тувдарикан вува”. (сура Аль-Аъраф, 14-15)

8. Гьарган ккун апlури хьуб

Жаваб туврадариз кlури, дюъйир дарапlди гъузну ккундар. Гьарсаб жвуву ккун апlурайиб, кlваантlан дюаь апlури ва дюаьйиъра эгер фулану ляхникан узуз мянфяаьт аш, гьадму кьисмат апlина, кlури, ккун дапlну ккунду. Хъа жаваб гьаз тувундайкlан кlуру суаларихьан ярхла йихь, белки думу уву ккун апlурайиб Аллагьу Тааьлайи увуз Аьхиратдиз гъибтнашул.

9. Аллагь кlваин апlувалихъан хъюгъну дюаь апlуб

Дюаь апlуз ккайиган, Аллагьу Тааьла кlваин дапlну хъюгъну ккунду. Имам Нававийи кlураки, Аллагьу Тааьлайиз гьямд дапlну, шюкюр дапlну, Пайгъамбариина () салават дурхну, хъасин жвуван тlалабар ккун апlуз хъюгъру, ва дюаь ккудубкlруганра гьаци ккудубкlуру.

10. Туба апlуб ва жарариз буржлу вуйи пул кьяляхъ апlуб

Аллагьу Тааьлайикан ухьу ккун апlурайибдиз вахтниинди жаваб хьпан себебарикан саб туба апlувал ва бурж кайирин кьяляхъ тувувал ву.

Гъайри касдиз буржлу вуди гъузуз хай шулдар, жвувануб дару мал-мутму вахтниинди кьяляхъ дапlну ккунду. Эгер мумкинвалра ади, амма кьяляхъ апlурдарш, думу ужудар дару лишнарикан гьисаб шула.

Гъит Аллагьу Тааьлайикан ккун апIруган, ухьуз му 10 ляхин тамам апlуз ва кlваантlан ккун апlуз кюмек туври!

Имам аль-Гъазалийин «Игь‘я уьлюм ад-дин» китабдиан.

Нурмугьяммад Изудинов