Ушв батIил апIру ляхнар

Ушв батIил апIру ляхнар

Ахсрар ккивхъанмина ригъ алабхъайизкьан исихъ улупнайи ляхнар гъапIу касдин ушв батIил шулу:

 

Сабпиб – ушв дибиснайи вахтна жвувазра аьгъяди жилиринна дишагьлийин арайиъ сатIи хьувал гъабхьнуш, думу дюшюшдиъ кьюбридаринра ушв батIил шулу. Ухьу цIиб зиихъра му ляхникан гъапнийхьа.

Кьюбпиб – саб фициб-вушра себеб дубхьну мая удубчIвувал (семяизвержение), думу гьялал ляхниан, ясана гьярам ляхниан удубчIвуб вушра, фаркьвал адар. Гьаци вуйиган, йигъну ушв дибиснайи вахтна мая удубчIвуз мумкин вуйи ляхнарихьан ярхла духьну ккунду. Эгер хпириз мак апIувалиан гьаци шлу кас аш, думу ихтият духьну ккунду.

Имам Аль-Байгьакьийи Айшайихьан вуйи гьядис хура: «Пайгъамбари ﷺ ушв дибиснайи вахтна яшлу касдиз хпир хабаъ ауз ихтияр тувну, хъа жигьил касдиз тувундар, гьаз гъапиш яшлуйихьан чан гьисс, кIван аьшкь яваш апIуз шулу, хъа жигьили дидихъди чан ушв батIил апIуб мумкин ву».

Шубубпиб – жвуван кьастниинди эдерчувал. Хъа ушв дибиснайирихьан эдерчувал дебккуз дархьиди удубчIвнуш, ушв батIил шулдар. Му жюрейиинди эдерчган, сацIибкьан фунизди кьяляхъ гъубшиш ва дугъаз думу кьяляхъ гъябгъюрайиб аьгъю гъабхьнуш, думуган ушв батIил шулу.

Ушвниз гъафи балгъам (мокрота) адапIну ккунду, эгер хътIюбкьиш, ушв батIил шулу.

КIваинди гъибтну ккундуки, эгер балгъам гардандин «гья» гьярф удубчIвру йишвхьан зиина гъафиш, думу гатIабхьну ккунду, хътIюбкьиш, ушв батIил шулу. Эгер адапIуз гъабхьундарш ва «гья» гьярф адапIру йишвахь хьади вуш, думуган хтIюбкьну кIури, ушв батIил шулдар.

Юкьубпиб – фукIа жандин айитIинди гъубшган.

Эгер ушв дибиснайири чазра аьгъяди саб бицIи тикисибкьан фукIа гъипIиш, ясана гъубхъиш, ушв батIил шулу.

Ушв дибиснайи вахтна жандак жибкIурайи касдира ихтият дапIну ккунду. Эгер ибарианмина, ясана жара йишварианмина шид айитIинди гъубшиш, ушв батIил шулу.

Гъудгнин жикIру вахтнара саспидари чпин аьгъдрувалиан лап айитIна ушв ва хъюхъ ажабгъури шулу, думу ляхнианра шид айитIинди дубшну, ушв батIил хьуз мумкин ву.

Руб йивувалиан ушв батIил шулдар. Хъа ипIрубдин ерина апIру капельницайин ва руб йивувалин гьякьнаан аьлимарин арайиъ жюрбежюр фикрар а. Хъа дурарикан аьхюну пай аьлимари дици гъапIну кIури, ушв батIил шулдар, дупна.

Эгер ушв дибиснайириз гучI ккапIри, гужниинди ипIуз гъитнуш, ушв батIил шулдар.

Жвуву ушв дибиснайиб кIваълан дубшну уьл гъипIну кIури, ушв батIил шулдар, гьеле дугъу фун абцIайизкьан гъипIнушра. Амма ушв дибиснайиб кIваин гъабхьибси, ипIувал дибккну, ушвар марцц дапIну ккунду.

Имам Муслимдихьан ва Аль-Бухарийихьан вуйи гьядисдиъ дупна:

 

مَنْ نَسِيَ وَهُوَ صَائمٌ فَأكَلَ أوْ شَرِبَ فَلْيُتِمَّ صَوْمَهُ فإنَّما أطْعَمَهُ اللهُ وَسَقَاهُ

 

Мяна: «Шли, ушв дибиснайибдикан кIваълан дубшну, фукIа гъипIиш, ясана гъубхъиш, гъит ушв бисувал давам апIри, дугъриданна дугъаз ипIруб ва убхъруб Аллагьди * тувну».

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Шуран абйир-бабариз даккунди вушра, думу хпирди гъадагъуз шулин?

Никягь апIувалин шартIарикан саб риш чан вали касди швуваз тувувал ву. Хъа дугъан вали ксарикан сарпир вуди шуран адаш шула. Эгер адашиз ккундарш, думу шурахъди фици никягь диврухъа?   Жара рякъяр агури лицуб герек дар. Эгер гьадму шурахъди гележег ккабалгуз ккундуш, сабпи нубатнаан дугъан...


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...


Бицlидарин шадвалин йигъар

Ассаламу алейкум, аьзиз ватанагьлийир! Аьхиримжи йисари бицlидарин тятlиларин вахтна Дагъустандин тамам вари шагьрар-гъулариъ бицlидар диндихъди таниш апlру дарсар гъягъюри шулу.   Гьар йисан бицlидарин натижйириз лигруган, юкlв шад шулу. Улихь вахтари мицдар мумкинвалар адайи, думуган,...


Цlийи йисаъ учlвнахьа!

Ассаламу аьайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Магьа гьижрайиинди 1448-пи йис улубкьна. Мугьяррамдин ваз цlийи йисандин сабпи ваз ву. Му вазлин дахилнаъ гирами Аьшурайин йигъра а. Мусурман касдиз му ваз лап заануб ву.   Гьарсар касди чан ккудубшу йисандин натижйир адагъну ккунду, ва думу йисан...