Ушв батIил апIру ляхнар

Ушв батIил апIру ляхнар

Ахсрар ккивхъанмина ригъ алабхъайизкьан исихъ улупнайи ляхнар гъапIу касдин ушв батIил шулу:

 

Сабпиб – ушв дибиснайи вахтна жвувазра аьгъяди жилиринна дишагьлийин арайиъ сатIи хьувал гъабхьнуш, думу дюшюшдиъ кьюбридаринра ушв батIил шулу. Ухьу цIиб зиихъра му ляхникан гъапнийхьа.

Кьюбпиб – саб фициб-вушра себеб дубхьну мая удубчIвувал (семяизвержение), думу гьялал ляхниан, ясана гьярам ляхниан удубчIвуб вушра, фаркьвал адар. Гьаци вуйиган, йигъну ушв дибиснайи вахтна мая удубчIвуз мумкин вуйи ляхнарихьан ярхла духьну ккунду. Эгер хпириз мак апIувалиан гьаци шлу кас аш, думу ихтият духьну ккунду.

Имам Аль-Байгьакьийи Айшайихьан вуйи гьядис хура: «Пайгъамбари ﷺ ушв дибиснайи вахтна яшлу касдиз хпир хабаъ ауз ихтияр тувну, хъа жигьил касдиз тувундар, гьаз гъапиш яшлуйихьан чан гьисс, кIван аьшкь яваш апIуз шулу, хъа жигьили дидихъди чан ушв батIил апIуб мумкин ву».

Шубубпиб – жвуван кьастниинди эдерчувал. Хъа ушв дибиснайирихьан эдерчувал дебккуз дархьиди удубчIвнуш, ушв батIил шулдар. Му жюрейиинди эдерчган, сацIибкьан фунизди кьяляхъ гъубшиш ва дугъаз думу кьяляхъ гъябгъюрайиб аьгъю гъабхьнуш, думуган ушв батIил шулу.

Ушвниз гъафи балгъам (мокрота) адапIну ккунду, эгер хътIюбкьиш, ушв батIил шулу.

КIваинди гъибтну ккундуки, эгер балгъам гардандин «гья» гьярф удубчIвру йишвхьан зиина гъафиш, думу гатIабхьну ккунду, хътIюбкьиш, ушв батIил шулу. Эгер адапIуз гъабхьундарш ва «гья» гьярф адапIру йишвахь хьади вуш, думуган хтIюбкьну кIури, ушв батIил шулдар.

Юкьубпиб – фукIа жандин айитIинди гъубшган.

Эгер ушв дибиснайири чазра аьгъяди саб бицIи тикисибкьан фукIа гъипIиш, ясана гъубхъиш, ушв батIил шулу.

Ушв дибиснайи вахтна жандак жибкIурайи касдира ихтият дапIну ккунду. Эгер ибарианмина, ясана жара йишварианмина шид айитIинди гъубшиш, ушв батIил шулу.

Гъудгнин жикIру вахтнара саспидари чпин аьгъдрувалиан лап айитIна ушв ва хъюхъ ажабгъури шулу, думу ляхнианра шид айитIинди дубшну, ушв батIил хьуз мумкин ву.

Руб йивувалиан ушв батIил шулдар. Хъа ипIрубдин ерина апIру капельницайин ва руб йивувалин гьякьнаан аьлимарин арайиъ жюрбежюр фикрар а. Хъа дурарикан аьхюну пай аьлимари дици гъапIну кIури, ушв батIил шулдар, дупна.

Эгер ушв дибиснайириз гучI ккапIри, гужниинди ипIуз гъитнуш, ушв батIил шулдар.

Жвуву ушв дибиснайиб кIваълан дубшну уьл гъипIну кIури, ушв батIил шулдар, гьеле дугъу фун абцIайизкьан гъипIнушра. Амма ушв дибиснайиб кIваин гъабхьибси, ипIувал дибккну, ушвар марцц дапIну ккунду.

Имам Муслимдихьан ва Аль-Бухарийихьан вуйи гьядисдиъ дупна:

 

مَنْ نَسِيَ وَهُوَ صَائمٌ فَأكَلَ أوْ شَرِبَ فَلْيُتِمَّ صَوْمَهُ فإنَّما أطْعَمَهُ اللهُ وَسَقَاهُ

 

Мяна: «Шли, ушв дибиснайибдикан кIваълан дубшну, фукIа гъипIиш, ясана гъубхъиш, гъит ушв бисувал давам апIри, дугъриданна дугъаз ипIруб ва убхъруб Аллагьди * тувну».

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Пайгъамбари ﷺ улупу рякъ

Бургьанкент гъулан имам Рамазан Шихбабаевдихъди вуйи интервью   Ихь жигьил имамарикан ва дурари гъабхурайи диндин ляхнарикан мялумат тувуб давам апlурахьа. Улихь нумрариъ ухьу гъапиганси, жигьилари чпин уьмрин рякъ диндихъди аьлакьалу апlувал заан ляхнарикан ву, ва гьарсар кас дурариз...


Жигьилар улихь гьауз буржи вухьа

Дюньяйиъ вари гьюкуматарин жигьиларин сабвал хьпан бадали, «День молодежи» кlуру йигъ тасдикь дапlна. Думу йигъ 24-пи апрели къайд апlуру.   Мициб йигъ тасдикь апlбан метлебра жигьилариз асас фикир тувуб ву. Аьхиримжи йисари, жара йишвариъси, ухьухьра Табасаран жигьиларихъди...


Кечмиш шлуган, имандихъ мягьрум апIру ляхнар

Инсан гьаму дюн’яйиллан гъягъювал лап читин ляхнарикан ву. Хъа варитIанна читин ляхин вуйиб, эгер инсан ислам диндиъ адарди кечмиш гъахьиш, гьадму ву.   Хъа фу себеб дубхьну инсан му жилилан мусурман дарди гъягъюз мумкин вуш, магьа исихъ улупурухьа: 1) гьярам вуйи бид`аь ляхнарихъди...


Гирами гъурбан машквар багахь шула

Мусурмнарин варитIан асас машквар улубкьура! Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз магьа аьгъзрариинди ихь гьюкуматдиан мусурмнари му гирами машквар Мекка ва Медина шагьрариъ адапIура.   Мусурман касдин кIваъ айи заан ниятарикан ва метлебарикан гьисаб шула. Улихь нумрайиъ гьяждихъди аьлакьалу...


Дишагьлийи шалвар алабхьбакан

Суал: Дишагьлийириз хулаъ айи вахтна жилиринубсиб шалвар алабхьуз ихтияр айин?   Жаваб: Дишагьлийи Шариаьтдиинди жара чаз мягьрам дару жилар хьайи йишвахь чан жандак ккебкну ккунду. Эгер ухьу дишагьлийири, шубари гьяятдиъ заълан туника, юбка алдарди шалвар алабхьбакан кIури гъахьиш, дици хай...