«Витр» гъудган

«Витр» гъудган

Жямяаьтдихъди дарапIру суннатарик кахьрайидарикан шула «витр» суннатарра. Дидин варитIан цIиб саб ракааьт ву. «Витр» гъудган апIуз шулу гьацира шубуб ракааьт, хъа хьуб, ургуб, урчIвуб ва варитIан артухъ - йицIисаб ракааьт.

 

Саб ракааьттIан артухъ апIуз ният айириз дурар кью-кьюб ракааьтди апIуб ужи ву, яна гьарсаб кьюб ракааьтдихъан салам туври. Хъасин аьхириъ имбу тек саб ракааьт апIуру.

«Витр» суннатдиз гьамци ният апIуру: «Узу ният гъапIза гъудган апIуз суннат «витр» гъудгнин кьюб ракааьт Аллагь бадали, Аллагьу акбар». Аьхириъ саб ракааьт апIруган, ният гьамци апIуру: «Узу ният гъапIза гъудган апIуз суннат «витр» гъудгнин саб ракааьт, Аллагь бадали».

«Витр» суннатар салам адарди вари сатIидира апIуз шулу. Дурар дици сатIиди апIруган, аьхиримжи ракааьтнаъ «ат-Тагьият» урхуру, ясана «ат-Тагьият» кьюб ражари урхуру, аьхиримжи ракааьтнаъ ва дидин улихь ракааьтнаъ, хъасин салам тувру. Хъа аьхиримжи ракааьтнаъ «ат-Тагьият» дурхну гъибтуб ужи ву. Гьамци, вари ракааьтар сатIиди апIруган, ухьу зиихъ гъапиганси, «ат-Тагьиятар» урхуз кьюб йишваъ хай шулу, имбу йишвариъ «ат-Тагьият» урхуз хай шулдар. Эгер витруйин шубуб ракааьт сатIиди апIуруш, думуган «ат-Тагьият» аьхиримжи ракааьтдиъ гъурхиш ужи ву - «витр» лавландин гъудгниз ухшар айиб дархьбан бадали.

Шубуб ракааьт апIуз ккунириз варитIан ужиб - сабан кьюб ракааьт тамам апIуб, хъасин жаради саб ракааьт апIуб ужи ву. Мици суннат апIруган, кьюб ракааьтнан гъудгнин сабпи ракааьтдиъ «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «Аль-Аъла» «саббигьисма раббика» сура урхуру, кьюбпи ракааьтдиъ «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «Аль-Кафирун». «Витру» гъудгнин саб ракааьт апIруган, «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «Аль-Ихлас» ва «Аль-Фалакь», «Ан-Нас» сурйир урхуб ужи ву. Гьамци дибикIна «Нигьаят аль-Мугьтаж» китабдиъ.

«Витр» гъудгнин вахт хъитIирхбандин гъудган апIбан кьяляхъ ккебгъру ва гвачIиндин гъудгнин вахт улубкьруган ккудубкIуру.

Суткайиъ апIру гъудгнар-суннатарикан «витр» суннат аьхиримжиб вуди гъапIиш ужи ву. Эгер сар касди йишвандин вахтна гьарган тагьажуд-суннат апIуруш ва дидиз гъудужвур кIури умуд каш, ари «витр» суннат гьадму тагьажударихъан гъапIиш ужи ву. Хъа эгер учв нивкI’ан уягъ шул кIури умуд ктарш, думуган хъитIирхбандин гъудгнин кьяляхъ вуйи суннатарихъан «витр» суннат апIиди.

ХъитIирхбандин гъудгнин кьяляхъ «витр» суннатар гъапIу касди тагьажуддин кьяляхъра дурар апIурдар. Эгер мици гъапIиш, дугъан тагьажуддихъан вуйи «витр» суннатар гьисаб шуладар. Пайгъамбари ﷻ гъапну: «Сад йишвандин арайиъ кьюб «витр» шулдар».

Рамазандин вазли «витр» суннатар жямяаьтдихъди апIуб суннат ву, дурар хъитIирхбандин гъудгнин кьяляхъ апIурашра дарш тагьажуддин кьяляхъ вушра. «Витр» суннатар жямяаьтдихъди апIуб суннат шула гьятта Рамазандин вазли таравигь гъудгнар дарапIдаризра кмиди. Рамазандин вазлиъ «витр» гъудгнин аьхиримжи ракааьтдин рукуъдиан за гъахьиган, «магьдина» урхуб суннат ву. «Витр» гъудгнин кьяляхъ гьаму гафар шубубан текрар апIуб суннат ву:

 

سبحان الملك القدوس

 

«Субгьяналь маликиль кьуддус»

Мурар урхбан кьяляхъ гьаму гафарра аьлава апIуб ужи ву:

 

اللَّهُمَّ إنِّي أعُوذُ بِرِضاكَ مِنْ سَخَطِكَ, وَبِمُعافاتِكَ مِنْ عُقُوبَتِكَ, وَبِكَ مِنْكَ لاَ أُحْصِي ثَنَاءَ عَلَيْكَ أنْتَ كَمَا أثْنَيْتَ عَلَي نَفْسِكَ

 

«Аллагьумма инни ауьзу биризака мин сахатIика, ва бимуаьфатика мин уькьубатика ва бика минка ла угьси санаан аьлайка анта кама аснайта аьла нафсик».

 

Ансар Рамазанов

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Аьжузвалихьан уьрхюз себеб шлу гирами аятар

Инсанди апIру заан ужувлан ва савабнан ляхнарикан саб гирами Калам урхуб ву. Мусурман касдиз думу урхбан саваб шула, гьеле думу дидин мянайин гъаври шуладаршра.   Амма, эгер урхурайириз дидин мянара аьгъяди, убхурайибдикан фикирра апIури гъабхьиш, дицир касдиз хъанара гизаф саваб ва Аллагьу...


Шуран абйир-бабариз даккунди вушра, думу хпирди гъадагъуз шулин?

Никягь апIувалин шартIарикан саб риш чан вали касди швуваз тувувал ву. Хъа дугъан вали ксарикан сарпир вуди шуран адаш шула. Эгер адашиз ккундарш, думу шурахъди фици никягь диврухъа?   Жара рякъяр агури лицуб герек дар. Эгер гьадму шурахъди гележег ккабалгуз ккундуш, сабпи нубатнаан дугъан...


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Цlийи йисаъ учlвнахьа!

Ассаламу аьайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Магьа гьижрайиинди 1448-пи йис улубкьна. Мугьяррамдин ваз цlийи йисандин сабпи ваз ву. Му вазлин дахилнаъ гирами Аьшурайин йигъра а. Мусурман касдиз му ваз лап заануб ву.   Гьарсар касди чан ккудубшу йисандин натижйир адагъну ккунду, ва думу йисан...