Зуль-гьижжа вазлин эгьемият фициб ву?

Зуль-гьижжа вазлин эгьемият фициб ву?

Гьаму вазлин тахминан 10-пи числйирихъан гьяждин ваз ккебгъра. Зульгьижжа ваз Ислам диндин хьубпи мурхьул вуйи гьяж тамам апIуз ккунидар ккилигури шлу ваз ву.

Гьаму вазлиъ вари дюн’яйиан мусурмнар Мекка шагьриз уч духьну, Аллагьу Тааьлайин улихь жвув’ин али фарз тамам апIру ваз ву. Гьацира Зуль-гьижжайин ваз мусурмнари варитIан гьюрматлуди кIваин апIру вазарикан саб ву. Думу гъадагъа дапIнайи юкьуб вазликанра (Ражаб, Зуль-гьижжа, Зуль-кьаида, Мугьяррам) сабунуб ву. Гьадму вазари Аллагьу Тааьлайи дявйир гъахуб, гъалмагъалар апIуб ва ифи удубзуб гъадагъа дапIна. Иллагьки гьаму вазлин садпи йицIуд йигъ варитIан гирами вуйидар гьисаб апIура.

Зуль-гьижжайиз мусурмнарин асас машквар ‘Ид- аль-Адгья (Гъурбан машквар) дахил шула, думу вазлин 10-пи йигъан улубкьуру. Зульгьижжайин вазлиъ мусурмнар гьяждиз гъягъюру, хъа гьяждиз гъягъювал Исламдин асас шартIарикан, дурариин али хьуб фарзнакан саб ву. Думу вазлиз гьацира гирами йигъарикан сабуну йигъ - Аьрафайин йигъ (9-пи йигъ) - дахил шула. Гьадму йигъан гьяждиз душнайидар Аьрафайиз гъюру. Аьрафайин йигъан агъзур ражну «Ихлас» сура гъурхиш, ужи ву, гьадрарикан гьарсаб «Бисмиллагьийилан…» ккебгъри. Гьядисдиъ дупнайиганси, «Шли Аьрафайин йигъан агъзур ражну «Ихлас» сура гъурхиш, дугъак кайи вари гунгьарин Аллагьди ﷻ аьфв апIур». Жара гьядисдиъ гьацира дупнаки, Аллагьдиз ﷻ варитIан ккуни ва варитIан багьалу йигъар Зуль-гьижжайин сабпи йицIуд йигъ ву. Гьадму вазлин сабпи урчIвуд йигъан, иллагьки Аьрафайин йигъан, ва дидиз улихьна вуйи йигъанра, гьяждиз душнайидари ктарди, имбудари ушв бисуб ужу ву. Аьйшайихьан вуйи гьядисдиъ кIурайиганси, сар жигьили Зуль-гьижжайин вазлин садпи йицIуд йигъан ушвар дисури гъахьну. Гьаддин гьякьнаан Пайгъамбарикна ﷺ гъапнийи. Ва дугъу, гьаз ушвар дисураш, гьерхнийи.

«Эй йиз уларин акв, дурар гьяждин йигъар ву, ва гьяждиз душнайидарин дюъйир себеб духьну, ужувлар шлувалик умуд кивраза», - кIури, жаваб тувнийи жигьили. Ва думуган Пайгъамбари ﷺ гъапнийи: «Гьадму йигъари гъибису гьарсаб ушвраз варж лукI азад апIбазсиб, варж гьяйванат садакьайиан тувбазсиб ва жигьад кIули гъабхбаз варж гьяйван тувбазсиб кьадарнан саваб багъиш апIиди, хъа Аьрафайин йигъан ушв гъибисуриз кьюд агъзур лукIар азад апIбазсиб, гьадму кьадарнаъди гьяйванатар садакьа пай апIбазсиб ва жигьад апIбаз гьадму кьадарнаъди гьяйвнар тувбазсиб саваб багъиш апIиди». Гьядисариъ гьацира дупнаки, Аьрафайин йигъан ушв бисбаз тувру багъишнан кьадар кьюд йисан ушвар дисбаз лигну тувру багъишнан кьадарназ барабар ву. Гьадму йигъан ушв гъибисурин кьюд йисандин гунгьарин аьфв апIиди, иншаАллагь. Хъа шли Аьрафайин йигъаз улихьна вуйи кьюд йигъан ушвар гъидисиш, Айюб пайгъамбаризсиб багъиш тувди, хъа Аьрафайин йигъан ушв гъибисуриз - Иса пайгъамбаризсиб. Гьадму йигъари ибадатдиъ вахт гьапIуб ва игьтияж айидариз садакьа тувуб ужи ву.

«Мусурман календариан»

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Сабур дапlну ккуни 4 дюшюш

Сабур апlуз аьгъювал инсандин хасиятнан лишнарикан варитlан уткан лишан ву. Читин гьялнаъ ахъу касдиз саб къайдайиз гъяйиз, юкlв гъюдли хьайиз саб кьадар вахт лазим ву. Му дюшюшдиъ сабур апlувал ихь имандихъди аьлакьалу ву.   Абу Гьурайрайихьан вуйи гьядисдиъ Пайгъамбари ﷺ, муъмин касдин...


Гирами гъурбан машквар багахь шула

Мусурмнарин варитIан асас машквар улубкьура! Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз магьа аьгъзрариинди ихь гьюкуматдиан мусурмнари му гирами машквар Мекка ва Медина шагьрариъ адапIура.   Мусурман касдин кIваъ айи заан ниятарикан ва метлебарикан гьисаб шула. Улихь нумрайиъ гьяждихъди аьлакьалу...


Дишагьлийиин заанваликан 10 гьядис

Ислам диндиъ дишагьли заанди дерккна. Мусурман дишагьли, жвуван велед риш, уьмрин юлдаш хпир, дада, чи кIуру ччвурариинди дишагьли лазим вуйи кьадар заан дережайиинди дерккна.   Мисалназ, риш чан адаш женнетдиъ учIвбаз себеб шлу ляхнарикан ву; хпир себеб вуди, дугъан жилирин имандин гьацI...


Аьхиримжи нефес

Ихь Пайгъамбар (Салават ва Салам дугъаз) Йик1ру гьялнаъ Айи вахтна Гъюр Жабраил Малайик, к1ур: «Я, Мугьяммад, Сар Аллагьди Хъадап1унвуз Салам, гъапну: «Гьяфта миди Учв йик1айиз Шли аьф ап1уб Чан ккун гъап1иш, Ап1уруза Думу кьабул». Ихь Пайгъамбри (Салават...


Гъудган марцциди апIуз себеб шлу къайдйир

Мусурман касди апIру вари жюре ибадатариз чпин улупнайи къайдйир а, яни фарзар, суннатар ва жара дапIну ккуни ляхнар. Му ляхнар мусурман касди апIурайи ибадат заан дережайиинди кьабул апIбан бадали герек шлудар ву.   Хъа думу ибадат кьабул апIбан бадали, думу гьацира Аллагьу Тааьла бадали,...