Зуль-гьижжа вазлин эгьемият фициб ву?

Зуль-гьижжа вазлин эгьемият фициб ву?

Гьаму вазлин тахминан 10-пи числйирихъан гьяждин ваз ккебгъра. Зульгьижжа ваз Ислам диндин хьубпи мурхьул вуйи гьяж тамам апIуз ккунидар ккилигури шлу ваз ву.

Гьаму вазлиъ вари дюн’яйиан мусурмнар Мекка шагьриз уч духьну, Аллагьу Тааьлайин улихь жвув’ин али фарз тамам апIру ваз ву. Гьацира Зуль-гьижжайин ваз мусурмнари варитIан гьюрматлуди кIваин апIру вазарикан саб ву. Думу гъадагъа дапIнайи юкьуб вазликанра (Ражаб, Зуль-гьижжа, Зуль-кьаида, Мугьяррам) сабунуб ву. Гьадму вазари Аллагьу Тааьлайи дявйир гъахуб, гъалмагъалар апIуб ва ифи удубзуб гъадагъа дапIна. Иллагьки гьаму вазлин садпи йицIуд йигъ варитIан гирами вуйидар гьисаб апIура.

Зуль-гьижжайиз мусурмнарин асас машквар ‘Ид- аль-Адгья (Гъурбан машквар) дахил шула, думу вазлин 10-пи йигъан улубкьуру. Зульгьижжайин вазлиъ мусурмнар гьяждиз гъягъюру, хъа гьяждиз гъягъювал Исламдин асас шартIарикан, дурариин али хьуб фарзнакан саб ву. Думу вазлиз гьацира гирами йигъарикан сабуну йигъ - Аьрафайин йигъ (9-пи йигъ) - дахил шула. Гьадму йигъан гьяждиз душнайидар Аьрафайиз гъюру. Аьрафайин йигъан агъзур ражну «Ихлас» сура гъурхиш, ужи ву, гьадрарикан гьарсаб «Бисмиллагьийилан…» ккебгъри. Гьядисдиъ дупнайиганси, «Шли Аьрафайин йигъан агъзур ражну «Ихлас» сура гъурхиш, дугъак кайи вари гунгьарин Аллагьди ﷻ аьфв апIур». Жара гьядисдиъ гьацира дупнаки, Аллагьдиз ﷻ варитIан ккуни ва варитIан багьалу йигъар Зуль-гьижжайин сабпи йицIуд йигъ ву. Гьадму вазлин сабпи урчIвуд йигъан, иллагьки Аьрафайин йигъан, ва дидиз улихьна вуйи йигъанра, гьяждиз душнайидари ктарди, имбудари ушв бисуб ужу ву. Аьйшайихьан вуйи гьядисдиъ кIурайиганси, сар жигьили Зуль-гьижжайин вазлин садпи йицIуд йигъан ушвар дисури гъахьну. Гьаддин гьякьнаан Пайгъамбарикна ﷺ гъапнийи. Ва дугъу, гьаз ушвар дисураш, гьерхнийи.

«Эй йиз уларин акв, дурар гьяждин йигъар ву, ва гьяждиз душнайидарин дюъйир себеб духьну, ужувлар шлувалик умуд кивраза», - кIури, жаваб тувнийи жигьили. Ва думуган Пайгъамбари ﷺ гъапнийи: «Гьадму йигъари гъибису гьарсаб ушвраз варж лукI азад апIбазсиб, варж гьяйванат садакьайиан тувбазсиб ва жигьад кIули гъабхбаз варж гьяйван тувбазсиб кьадарнан саваб багъиш апIиди, хъа Аьрафайин йигъан ушв гъибисуриз кьюд агъзур лукIар азад апIбазсиб, гьадму кьадарнаъди гьяйванатар садакьа пай апIбазсиб ва жигьад апIбаз гьадму кьадарнаъди гьяйвнар тувбазсиб саваб багъиш апIиди». Гьядисариъ гьацира дупнаки, Аьрафайин йигъан ушв бисбаз тувру багъишнан кьадар кьюд йисан ушвар дисбаз лигну тувру багъишнан кьадарназ барабар ву. Гьадму йигъан ушв гъибисурин кьюд йисандин гунгьарин аьфв апIиди, иншаАллагь. Хъа шли Аьрафайин йигъаз улихьна вуйи кьюд йигъан ушвар гъидисиш, Айюб пайгъамбаризсиб багъиш тувди, хъа Аьрафайин йигъан ушв гъибисуриз - Иса пайгъамбаризсиб. Гьадму йигъари ибадатдиъ вахт гьапIуб ва игьтияж айидариз садакьа тувуб ужи ву.

«Мусурман календариан»

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Суал-жаваб

- Ич гъулан имамди улихь йисанра, гьаму йисанра Рамазандин ваз ккебгъруган ва ккудубкlруган, чаз ккуниси гьюкум адабгъура. Магьа гьаму йисанра ушвин ваз сад йигъ улихьна ккебгъну, ва гьаддиан ич жямяаьт гьамусяаьт кьюб тереф духьна. Гьаму дюшюшдиъ аьдати инсанари фу дапlну ккун? - Гьяйифки, саспи...


Бисми дапIну, абин кIулихъ ясин урх

Гьюрматлу ватандашар, гьаму шиърар Табасаран райондин ТинитI гъулан вакил Зейнудин Фятягьовди гъидикIдар ву. Шиърарин цIарариъ улихьдин чIалнан девлет ва багьалувал, инсандин ислам диндихьна вуйи рафтар улупура.   Фятягьов Зейнудин Аьбдулфятягьович 1930-пи йисан 30-пи майди Табасаран...


Эй сабвал, сабвал! Набшдикlан уву?

Рамазандин ваз улубкьну! Гьар ражари Рамазандин ваз улубкьруган, арайиъ адру «аьлимарра» ачмиш шулу. Гьарсар блогериканра «аьлим» шула. Миди фу кIура?   Гьаму ляхни диндин аьгъювалар адрудариз чни заанди рякъюрайивал улупура. Рамазандин гирами ваз улубкьруган,...


Пайгъамбари ﷺ швнуб сяаьтна нивкl апlури гъахьну?

Мусурман кас чав апlурайи вари ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюз чалишмиш шулу, саб ибадатнаъси, дюн`яйин имбу ляхнариъра, мисалназ, уьл ипlруган, палат алабхьруган, сефериъ учlвруган, ляхниъ ва гь.ж.   Гьаму ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюри, инсанди Аллагьу Тааьлайин...


Закат уль-фитIр (ушварин сэъ)

Рамазандин вазли ушварин кьяляхъ тувру закат аьлимари инсандин жандилан вуйи закат ву, кIура. Ухьу зиихъ гъапиганси, «закат» кIуру гафнан мяна «марцц апIувал» ву.   Фици закатди ариш-веришдилан эйсийин даруб гъядябгъюри, думу марцц апIуруш, ари гьаци ушварин кьяляхъра закатди инсандин беден марцц...