Жарарик мякялхъян

Жарарик мякялхъян

Жарарик мякялхъян

Аьзиз ватанагьлийир, узуз му бицIи макьалайиъ инсанарик кялхърудариз фициб жаза шулуш, ктибтуз ккундузуз. Гьяйифки ихь арайиъ жарарик кялхъюз лап аьшкь айи ксарра а. Гизаф ихь гъардшарикан ебхьури шулзуз, фици саспидар жарадарик кялхъри, зулум апIури шулуш.

 

Зулум апIуб, кялхъюб – мусурмнариин улубкьнайи аьхю бала ву. Исламдин вари аьлимари, му ляхин гьярам ву, дупна. Гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Эй Аллагьдихъ (ﷻ) хъугъдар! Гъит учвкан саспидари имбудариз зулум дарапIри. Белки думу кас Аллагьу Тааьлайин улихь учвутIан заанди вушул. Ва саспи хъугъу мусурман дишагьлийирира имбу дишагьлийириз зулум дарапIри. Белки дурар Аллагьдин (ﷻ) улихь учвутIан заанди вушул. Чиб-чпиз нягьякь гафар пувалихьан ярхла йихьай, чиб-чпиз гиран шлу, чIуру лакIмарихъди дих мапIанай. Фуну кас Аллагьди (ﷻ) гьярам дапIнайи ляхнарихьан ярхла шулдарш, думу жвувахьнара ва имбударихьнара аьдалатсуз шул. Гьаз гъапиш дугъу жвувазра, имбударизра чIурувал апIура».

Гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Гъиямат йигъан кяфирари, чпин аьмалар кайи китаб гъябкъган, пиди: «Фу аьхю хажалат дарин учуз! Фу аьламатнан китаб ву му? Му китабдиъ, варитIан бицIи ляхнарилан ккебгъну аьхюдариинакьан - варидарикан дибикIна».

Жарарик кялхъру инсанариз Аьхиратдиъ аьхю аьзаб хьибди. Гьясан аль-Басрийи гъапну: «Жарадарик кялхърудариз Женнетдин раккнар арццну «Гъачай, гъачай!» - кIури теклиф апIиди. Хъа дурар Жегьеннемдиан удучIвну Женнетдин раккнарихъна гъафиган, дурарин улихь раккнар хъяркьди. Ва му ляхин гьамци давам хьибди, тап дурар заткьан Женнетдин раккнарихьинди даргъюри хьайизкьан.

Муаьз бин Жабалихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Сар касди, сифте гунагь дапIну, хъа туба апIбалан кьяляхъ шликIа дугъаз думу гунагьнан тягьна гъивиш, дугъак тягьна кипу кас, чав гьадму гунагь дарапIдикьан гагьди, кечмиш хьидар».

Ухькан гьарсар кас чан уьмриъ шубуб жюре инсанарихъди гюрюшмиш шулу: ухьутIан аьхюдарихъди, ихь яшариъ айидарихъди, ухьутIан бицIидарихъди. УхьутIан аьхюдарихъди гюрюшмиш гъахьиган, ухьу инанмиш духьну ккунду, дурар ухьутIан заанди ву кIури, гьаз гъапиш дурар мусурмнар ву ва ужудар ляхнарра ухьутIан ухди апIуз хъюгъну. УхьутIан бицIидарихъди гюрюшмиш гъахьиган, фикир дапIну ккунду дурар ухьутIан заанди ву, гьаз гъапиш ухьу дурартIан ухди гунгьар апIуз хъюгъюнхьа. Ихь яшнан инсан алахъган, думура ухьутIан заанди ву кIури фикир дапIну ккунду, гьаз гъапиш ухьуз ихь гунгьарикан аьгъяди, жарадариз аьгъдрубдин гъаври ахьа.

Инсанарик учв кялхъруган, эгер дугъаз душваъ фукIара хай даршлуб рябкъюрдарш, дугъу аьхю гунагь апIура. Вари инсанариз гьюрмат дапIну ккунду, дурарик кялхъну ккундар.

Ухьу сар касдик кялхъри гъахьиш, йигъарикан сад йигъан ухьук кялхъру ксарра хьиди. Му ляхниканра кIваълан магьапIанай.

Гъит Аллагьди (ﷻ) ухьу Чан разишин абгру инсанарикан апIри! Амин!

 

Гьямзат-афанди Гитинамягьяммадов

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Иван Грозный ва гирами Кьур’ан

Иван Грозныйи гирами Кьур’андиинди ху апlуз гьаз гъитри гъахьну? Тарихчйирин Иван Грозныйдихьна (1530-1584) жюрбежюр аьлакьйир а. Саспидари дугъу чан бай гъакlну кlури, лап чlуру инсанарикан вуди гьисаб апlура, хъа тмундарисана думу гьюкумат яркьу ва гужал апlуз гъахьи лап заан инсанарикан...


Закат уль-фитIр (ушварин сэъ)

Рамазандин вазли ушварин кьяляхъ тувру закат аьлимари инсандин жандилан вуйи закат ву, кIура. Ухьу зиихъ гъапиганси, «закат» кIуру гафнан мяна «марцц апIувал» ву.   Фици закатди ариш-веришдилан эйсийин даруб гъядябгъюри, думу марцц апIуруш, ари гьаци ушварин кьяляхъра закатди инсандин беден марцц...


Бисми дапIну, абин кIулихъ ясин урх

Гьюрматлу ватандашар, гьаму шиърар Табасаран райондин ТинитI гъулан вакил Зейнудин Фятягьовди гъидикIдар ву. Шиърарин цIарариъ улихьдин чIалнан девлет ва багьалувал, инсандин ислам диндихьна вуйи рафтар улупура.   Фятягьов Зейнудин Аьбдулфятягьович 1930-пи йисан 30-пи майди Табасаран...


Инсанарин чIуруваларихьан уьрхру 4 дюаь

Ухькан саспидариз, белки, алахьнушул сар шликIа ухьуз зарар шлу ляхнар апIру дюшюшар. Уьмрин тажруба айи ва Аллагьу Тааьлайихъ кIваантIан хъугънайи касдиз ухьухъди шулайиб вари анжагъ Сар Аллагьдихьан ﷻ вуйибдиин инанмиш ву, гьаддиз дицир кас, инсанарихьан вуйи писвалихьан уьрхя, кIури, Аллагьу...


Пайгъамбари ﷺ швнуб сяаьтна нивкl апlури гъахьну?

Мусурман кас чав апlурайи вари ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюз чалишмиш шулу, саб ибадатнаъси, дюн`яйин имбу ляхнариъра, мисалназ, уьл ипlруган, палат алабхьруган, сефериъ учlвруган, ляхниъ ва гь.ж.   Гьаму ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюри, инсанди Аллагьу Тааьлайин...