Ужувлан ляхниъ аьхю шадвал

Ужувлан ляхниъ аьхю шадвал

Фуну касдиз вушра, чав гъапIу ужувлан ляхнизна, гафназ чухсагъул кIуруган, хуш шулу. Гьацира инсандиз хуш шулу, чав гъапIу ужувлан ляхнихъди имбударра гъягъюри гъахьиш.

 

Хъа варитIанна аьхю шадвал гьадму вуки, эгер инсанари думу ужувлан ляхин чпин хилиз дибисну дидихъди гъягъяюри гъахьиш.

Абу Гьурайрайи ктибтураки, сар касди Пайгъамбариз ﷺ  гъапну:

«Я Аллагьди Гьайнайир, инсанди саризра аьгъдарди ужувлан ляхин апIуру, хъасин инсанариз дидкан хабар  гъеебхьиган, думу рази шулу». Пайгъамбари  жаваб туву: «Дугъаз кьюб саваб а: саб саваб думу ляхин чав саризра аьгъдарди апIбан, хъа тмунубсана – инсанариз дидкан хабар хьпан» (Тирмизи).

Абу Масъуд аль-Ансарийи дупна,  Пайгъамбарихьна ﷺ  дуфну, сар касди гъапи: «Узу ужувлан ляхин апIурза ва думу саризра аьгъдарди гъибтурза, хъа инсанариз дидкан аьгъю гъабхьиган, разира шулза». Пайгъамбари  дугъаз гъапну: «Увуз кьюб саваб а: саб саваб думу ляхин саризра аьгъдарди апIбан, хъа тмунубсана – инсанариз дидкан хабар хьпан» (ТIабарани).

 

Гьябиб ибн Сабитди ктибтура, Асгьябари Пайгъамбариз ﷺ  гъапну: «Учу ужувлан ляхнар жиниди апIури шулча, хъасин инсанариз дурарикан хабар гъабхьиган, юкIв шад шулу». Пайгъамбари  жаваб туву: «Учвуз кьюб саваб а: саб думу жиниди апIубан, тмунубсана инсанариз думу ляхин аьгъю хьпан» (Ибн Шайба).

Имам Тирмизийи гъапну: «Саспи аьлимари му гьядисдиз гьамциб мяна тувра: инсандин терефназди ужувлан гафар кIуруган, дугъаз кьюбпи саваб шула. Гьаз гъапиш Пайгъамбари ﷺ  дупна: «Учву Аллагьдин жилиин али шагьидар вучва, хъа малаикар Аллагьдин завариин али шагьидар ву» (Табарани, Имам Ахмад).

Жара аьлимари кIураки, инсандиз кьюб саваб а, эгер чан нумунайихъди имбударра гъягъюр кIури думу касдин умуд кади гъабхьиш.

Абу Муса Аль-Ашъарийи дупна:

«Эй инсанар! Учву яшамиш шулачва гьациб вахтна, эгер сари саб ужувлан ляхин гъапIиш, дугъаз дидхъан анжагъ саб саваб шул. Хъа дугъриданна ичв кьляхъ гьацдар вахтар улуркьидики, саб ужувлан ляхин гъапIуриз кьюб саваб бикIиди» (Саид ибн Мансур).

Эгер инсан, гьаму чав гъапIу ужувлан ляхнихъан имбударира нумуна гъадабгъур кIури, шад шули гъахьиш, дугъаз кьюб саваб а. Хъа эгер дугъу думу ляхин учв инсанарин арайиъ ад айир хьпан бадали апIури гъахьиш, думуган дугъаз саваб ваъ, хъа апIру ужувлан ляхин рияъ апIури, яни улупбаз бадали апIруб шул. Ва гьадму чав жиниди гъапIубдин савабдихъ мягьрум хьузра мумкин ву.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз гьарсаб ляхнихъ ужуб ният ади хъюгъюз кюмек туври!

 

 

Мугьяммад Султанов

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Вакьф фу-вуш ва дидин шартIарикан жикъиди

Ассаламу аьлейкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Узуз гьаму бицIи макьалайиъ вакьф фу-вуш ва, думу тамам хьпан бадали, фицдар шартIар аш, гьадрарикан ктибтуз ккундузуз. Ихь мусурман гъардшарин ва чйирин вакьфдихъди аьлакьалу гизаф суалар шулу. ИншаАллагь, гьаму макьалайиъ ухьу жикъиди дидкан хабар...


Гъудгнин жикlувал батlил дубхьнайи касди апlуз хай даршлу ляхнар

Эгер сар касдин ухьу зиихъ ктуху ляхнарикан сабкьан арайиз гъафиш, дугъан гъудгнин жикlувал батlил шулу. Гъудгнин дижикlну адру касдиз исихъ улупнайи ляхнар апlуб гунагь шула:   Гъудган апlуб. Кьур’ан урхбан сужда (Суждату Ттилават) ва шукур апlбан сужда апIуб. Кябайилан илдицуб...


«Ас-салатуль-Ибрагьимия»

Сабпи (дидин кьяляхъ салам адру) «ат-Тагьиятдиъ» салават урхруган, Пайгъамбарин ﷺ асгьябариина, яна тухмариина салават урхурдар.   Хъа «ат-Тагьиятдин» кьяляхъ салам тувруган, Пайгъамбарин ﷺ тухумдиинара салават урхуб суннат ву, хъасин «ассалатуль...


Иван Грозный ва гирами Кьур’ан

Иван Грозныйи гирами Кьур’андиинди ху апlуз гьаз гъитри гъахьну? Тарихчйирин Иван Грозныйдихьна (1530-1584) жюрбежюр аьлакьйир а. Саспидари дугъу чан бай гъакlну кlури, лап чlуру инсанарикан вуди гьисаб апlура, хъа тмундарисана думу гьюкумат яркьу ва гужал апlуз гъахьи лап заан инсанарикан...


Ушв бисруган ният апIбан къайда

Ушв бисруган тамам ният апIуз ккуни касди гьамциб къайдайиинди апIуру: «Узу ният гъапIза закур гьаму йисандин Рамазандин вазлин фарз ушв бисуз, Аллагь бадали».   Ушв кьаза апIурайири гьамци ният апIиди: «Узу ният гъапIза закур Рамазандин вазлин кьаза вуйи фарз ушв бисуз, Аллагь...