Ужувлан ляхниъ аьхю шадвал

Ужувлан ляхниъ аьхю шадвал

Фуну касдиз вушра, чав гъапIу ужувлан ляхнизна, гафназ чухсагъул кIуруган, хуш шулу. Гьацира инсандиз хуш шулу, чав гъапIу ужувлан ляхнихъди имбударра гъягъюри гъахьиш.

 

Хъа варитIанна аьхю шадвал гьадму вуки, эгер инсанари думу ужувлан ляхин чпин хилиз дибисну дидихъди гъягъяюри гъахьиш.

Абу Гьурайрайи ктибтураки, сар касди Пайгъамбариз ﷺ  гъапну:

«Я Аллагьди Гьайнайир, инсанди саризра аьгъдарди ужувлан ляхин апIуру, хъасин инсанариз дидкан хабар  гъеебхьиган, думу рази шулу». Пайгъамбари  жаваб туву: «Дугъаз кьюб саваб а: саб саваб думу ляхин чав саризра аьгъдарди апIбан, хъа тмунубсана – инсанариз дидкан хабар хьпан» (Тирмизи).

Абу Масъуд аль-Ансарийи дупна,  Пайгъамбарихьна ﷺ  дуфну, сар касди гъапи: «Узу ужувлан ляхин апIурза ва думу саризра аьгъдарди гъибтурза, хъа инсанариз дидкан аьгъю гъабхьиган, разира шулза». Пайгъамбари  дугъаз гъапну: «Увуз кьюб саваб а: саб саваб думу ляхин саризра аьгъдарди апIбан, хъа тмунубсана – инсанариз дидкан хабар хьпан» (ТIабарани).

 

Гьябиб ибн Сабитди ктибтура, Асгьябари Пайгъамбариз ﷺ  гъапну: «Учу ужувлан ляхнар жиниди апIури шулча, хъасин инсанариз дурарикан хабар гъабхьиган, юкIв шад шулу». Пайгъамбари  жаваб туву: «Учвуз кьюб саваб а: саб думу жиниди апIубан, тмунубсана инсанариз думу ляхин аьгъю хьпан» (Ибн Шайба).

Имам Тирмизийи гъапну: «Саспи аьлимари му гьядисдиз гьамциб мяна тувра: инсандин терефназди ужувлан гафар кIуруган, дугъаз кьюбпи саваб шула. Гьаз гъапиш Пайгъамбари ﷺ  дупна: «Учву Аллагьдин жилиин али шагьидар вучва, хъа малаикар Аллагьдин завариин али шагьидар ву» (Табарани, Имам Ахмад).

Жара аьлимари кIураки, инсандиз кьюб саваб а, эгер чан нумунайихъди имбударра гъягъюр кIури думу касдин умуд кади гъабхьиш.

Абу Муса Аль-Ашъарийи дупна:

«Эй инсанар! Учву яшамиш шулачва гьациб вахтна, эгер сари саб ужувлан ляхин гъапIиш, дугъаз дидхъан анжагъ саб саваб шул. Хъа дугъриданна ичв кьляхъ гьацдар вахтар улуркьидики, саб ужувлан ляхин гъапIуриз кьюб саваб бикIиди» (Саид ибн Мансур).

Эгер инсан, гьаму чав гъапIу ужувлан ляхнихъан имбударира нумуна гъадабгъур кIури, шад шули гъахьиш, дугъаз кьюб саваб а. Хъа эгер дугъу думу ляхин учв инсанарин арайиъ ад айир хьпан бадали апIури гъахьиш, думуган дугъаз саваб ваъ, хъа апIру ужувлан ляхин рияъ апIури, яни улупбаз бадали апIруб шул. Ва гьадму чав жиниди гъапIубдин савабдихъ мягьрум хьузра мумкин ву.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз гьарсаб ляхнихъ ужуб ният ади хъюгъюз кюмек туври!

 

 

Мугьяммад Султанов

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Суал-жаваб

- Жилир убхърур вуйиз. Гьадму себеб вуди дугъхьан жара хьуз ккундузуз. Ипlруб-алабхьруб тувра, амма гьаци вушра, дугъу арагъ убхърувалиан сарун дугъахъди яшамиш хьуз ккундарзуз. Узуз тlалакьдин гафар тувну йиз хулаз гьаъ гъапиган, гъярхьивалар шулайич. Гьамдин гьякьнаан узу имамдихьна душну...


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Бицlидарин шадвалин йигъар

Ассаламу алейкум, аьзиз ватанагьлийир! Аьхиримжи йисари бицlидарин тятlиларин вахтна Дагъустандин тамам вари шагьрар-гъулариъ бицlидар диндихъди таниш апlру дарсар гъягъюри шулу.   Гьар йисан бицlидарин натижйириз лигруган, юкlв шад шулу. Улихь вахтари мицдар мумкинвалар адайи, думуган,...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...