Женнетдин гъуйи

Женнетдин гъуйи

Женнетдин гъуйи

Медина шагьрин гъирагъдихь, Пайгъамбарин ﷺ мистхьан 5 км манзил ади, «Вади аль-Акьикь» кIуру йишваъ багъдиъ шид айи гъуйи айи. Думу гъуйдиз Пайгъамбарин ﷺ вахтна «биъру Рума» (Румдин гъуйи) кIури гъахьну, хъа гъи инсанариз думу, Уьсмандин гъуйи кIури, машгьур ву.

 

Уьсман асгьябди Мединайиз гьижра апIруган, дугъаз мусурмнариз штухъди читинвалар айиб аьгъю гъабхьну. Душваъ айи инсанарин кьадар артухъ шулайивализ лигну, шид гьубкIри адайи ва, дидихьна гьижра апIруган, Меккайиан вуйи мусурмнарра Мединайиз гъафну.

Мединайиъ вари гъуйириъ айи шид кьилзиб ва кьутIкьлишин алиб гъабхьну, анжагъ Румийин гъуйдиъ айи шид ктарди, думу марцциб ва ицциб вуйи. Думу гъуйдин эйси жугьуд вуди гъахьну ва дугъу шид масу туври, гьаддиинди гъазанмиш апIурайи.

 

Пайгъамбари думу эйсийиз инсанариз гьадму шид кьимат дарди ишлетмиш апIуз мумкинвал тув, дидин ерина увуз женнетдиъ гъуйи хьибди, гъапну. Амма жугьуд думу шид инсанарихьна тувуз рази гъахьундар ва, йиз хизан уьбхюрайиб гьаддилан вуйи гъазанж вуйиз, гъапну.

Думуган Пайгъамбар ﷺ мусурмнарихьна илтIикIну, гьадму масу гъадабгъуриз женнетдиъ гъуйи хьибди, гъапну. Ва дидихъди саб шартIра дивну - шли думу гъуйи гъадабгъиш, гьадму касдира имбударира му шид сабси ишлетмиш апIиди, яни йизуб вуйиз кIури дарпиди.

Уьсман асгьябди думу гъуйи дишлади гъадабгъуз ният гъапIу, амма жугьуд касди дугъаз масу тувдар. Гафар апIури Уьсман асгьябди гъуйдин гьацI гъадабгъуз йикьрар гъапIу. Гьадму вахтнахъанмина мусурмнарира, жугьдарира, сад йигъ арайиан идипури гьюдюхюри, му гъуйдиан шид ишлетмиш апIури гъахьну.

Саб вахтналан Уьсман асгьябди думу гъуйи 35 агъзур диргьамдихъ тамамди гъадабгъуру. Пайгъамбари ﷺ Уьсман асгьябди думу гъуйи вари жямяаьтдихьан ишлетмиш апIуз пешкешди тувуб ккун гъапIу, ва Усман асгьяб Пайгъамбарин ﷺ гафарихъ хъпехъну.

Гьамци Пайгъамбарин ﷺ ккуни асгьябарикан санурин жумартвалиинди Мединайиъ айи агьларин штухъди кьитди вуйи месэла гьял гъабхьну.

Чав масу гъадабгъу гъуйи вушра, дугъу аьхювал апIури гъахьундар ва, штуз гъушган, имбу инсанарси, чан нубат гъяйиз, жергейиъ дугъужвури гъахьну.

 

Уьсмандин ччвурнахъ хъайи гъуйдин цалар цIийи алаури, гизаф дигиш`валар гъахьну. Гъуйи гъидин йигъазра ими, амма душваъ шид гъубзундар.

 

Ильгиз Салаватов

 

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Гъудгнин жикlувал батlил дубхьнайи касди апlуз хай даршлу ляхнар

Эгер сар касдин ухьу зиихъ ктуху ляхнарикан сабкьан арайиз гъафиш, дугъан гъудгнин жикlувал батlил шулу. Гъудгнин дижикlну адру касдиз исихъ улупнайи ляхнар апlуб гунагь шула:   Гъудган апlуб. Кьур’ан урхбан сужда (Суждату Ттилават) ва шукур апlбан сужда апIуб. Кябайилан илдицуб...


Пайгъамбари ﷺ швнуб сяаьтна нивкl апlури гъахьну?

Мусурман кас чав апlурайи вари ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюз чалишмиш шулу, саб ибадатнаъси, дюн`яйин имбу ляхнариъра, мисалназ, уьл ипlруган, палат алабхьруган, сефериъ учlвруган, ляхниъ ва гь.ж.   Гьаму ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюри, инсанди Аллагьу Тааьлайин...


Ушв бисруган ният апIбан къайда

Ушв бисруган тамам ният апIуз ккуни касди гьамциб къайдайиинди апIуру: «Узу ният гъапIза закур гьаму йисандин Рамазандин вазлин фарз ушв бисуз, Аллагь бадали».   Ушв кьаза апIурайири гьамци ният апIиди: «Узу ният гъапIза закур Рамазандин вазлин кьаза вуйи фарз ушв бисуз, Аллагь...


Кьюб гъулан имам

Ахьитl ва Жвулли гъулан имамдихъди интервью   Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Магьа нубатнаан ражари ихь имамарикан вуйи мялумат туврахьа. Гъийин ихь интервью туврайи имамдин чан хусусивалар а. Дурарикан саб - думу кьюб гъулан имам вуйивал.   Ав, му касди Аллагьу Тааьла бадали...


Эй сабвал, сабвал! Набшдикlан уву?

Рамазандин ваз улубкьну! Гьар ражари Рамазандин ваз улубкьруган, арайиъ адру «аьлимарра» ачмиш шулу. Гьарсар блогериканра «аьлим» шула. Миди фу кIура?   Гьаму ляхни диндин аьгъювалар адрудариз чни заанди рякъюрайивал улупура. Рамазандин гирами ваз улубкьруган,...