Читинвалариан ва бахтсузвалиан удучIвуз кюмек шлу 10 аят

Читинвалариан ва бахтсузвалиан удучIвуз кюмек шлу 10 аят

Ихь уьмур гьарган дигиш шулайиб ву. Йигъна-йишв фици гьарган дигиш шулаш, ихь уьмурра гьаци ву. Саб дупну шадвал шулу, хъасин читинвалар алахьуру, бахт шулу, хъа бахтсуз хьуз мумкин ву. Гьаму дюшюшариъ ухьу фици гьякьлу рякъюъ гъузну ккунду. Ухьу иблисдин хилиъ адрахъбан бадали, фу дапIну ккунду?

Инсандиина саб бала гъафиган, гизафдариз думу лапра читинди алабхъуру. Думу вари жвуван диндикан аьгъдрувалиан шулайиб ву. Аьгъю касди. вари ляхнар Аллагьу Тааьлайихьан ву дупну, сабур апIуру. Муъмин касди учв саб читин гьялнаъ гъахьиган, Аллагьдиина (*) таваккал дубхну, гирами Каламдиан аятар урхуз хъюгъру.

Магьа ичв фикриз 10 аят туврача, саб читинвал, бахтсузвал, аьссивал гъабхьиган, гьамрар урхуз чалишмиш йихьай.

1-пи аят:

إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا

Мяна: «Дугъриданна, гьарсаб читинвалин кьяляхъ рягьятвал улубкьур!» (6 аят, сура «аш-Шаргь», тафиср «Мунтагьаб»).

2-пи аят:

قَالَ لَا تَخَافَا إِنَّنِي مَعَكُمَا أَسْمَعُ وَأَرَى

Мяна: «Аллагьу Тааьлайи дурар гьаму гафариинди архаин гъапIну: «Фараондихьан гучI мапIанай. Дугъриданна, Узу учвухъди хъаза ва Учву рякъюразуз. Узуз дугъу кIуруб ва дугъу апIурайиб рябкъюразуз. Узу дугъаз учвуз зарар тувуз гъитударза"» (46 аят, сура «ТIа Гьа», тафиср «Мунтагьаб»).

3-пи аят:

اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ...

Мяна: «Аллагьу Тааьла Чахъ хъугъдарин дуст, дурарин терефкар ва дурар уьрхрур ву. Дугъу дурар шак`валиан, чIурувалиан гьякь`валихъна, диндихъна ва сикитвалин аквнахьна хуру …» (257 аят, сура «аль-Бакьара», тафиср «Мунтагьаб»).

4-пи аят:

أَحَسِبَ النَّاسُ أَن يُتْرَكُوا أَن يَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لَا يُفْتَنُونَ

Мяна: «Яраб инсанари, чпи Аллагьдихъ (*) ва Пайгъамбарихъ () хъугъурча, гъапну кIури, Учу чпихьан имтигьян гъададабгъди гъитур кIури, фикир апIурайкIан. Ваъ, дурарихьан читинвалиъ айиган имтигьян гъадабгъну ккунду, чпин хъугъувалин гьякь рябкъбан бадали ва мусурмнари апIру фарзарин гьякьнаан» (2 аят, сура «аль-Аьнкабут», тафиср «Мунтагьаб»)

5-пи аят:

الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَيَاةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا وَهُوَ الْعَزِيزُ الْغَفُورُ

Мяна: «(Аллагь – Гьацир ву), Дугъу Чан гьикматвалиинди кечмиш хьувал ва уьмурсаб улупнайи ва Чаз лазим вуйи метлеб ади, - лигуз, имтигьян гъадабгъуз учвкан фуж апIру ляхнариинди заан вуш ва шлин ният марцциб вуш. Думу Аьзиз вуйир ва Гъаффар вуйир ву» (2 аят, сура «аль-Мулк», тафиср «Мунтагьаб»).

6-пи аят:

كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ وَنَبْلُوكُم بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً وَإِلَيْنَا تُرْجَعُونَ

Мяна: «Гьарсар нефсдиз (касдиз) кечмиш хьувал рябкъиди. Му жилиин Учу учвхьан имтигьян бисурача, ужубра харжибра туври. Ужувлаз гьямд апIрур, бедбахтваликк ва чIуруваликк сабур апIру касдин гьямд дарапIрурихьан, чIуруваларихьан гучIрурихьан фаркьлу ву. Учву Учухьна кьяляхъ гъидичва ва учву гъапIу ляхнарихъан рубкьруб рубкьидичвуз» (35 аят, сура «аль-Анбия», тафиср «Мунтагьаб»).

7-пи аят:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَصَابِرُوا وَرَابِطُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ

Мяна: «Эй Аллагьдихъ (*) хъугъдар! Читинвалариъ ва кчIихбариъ сабурлу йихьай! Ижмиди дугъужвай ичв душмнарин улихь, ичв сяргьятар уьрхяй ва Аллагьдихьан (*) гучI апIинай! Белки учву шадлудар шул!» (200 аят, сура «Алю Имран», тафиср «Мунтагьаб»).

8-пи аят:

سَلَامٌ عَلَيْكُم بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ

Мяна: «Му малаикари дурариз пиди: «Учвуз гьаму ичв сабурназ ужувлар ва сикинвал ибшри, учву, ичв шагьватIнахъди женг гъабхури, гизаф ляхнариъ сабур гъапIунчва! Фукьан ужуб натижа гъабхьунчвуз – гьаргандиз вуйи Женнетдин бистнар!"» (24 аят, сура «ар-Ра’д», тафиср «Мунтагьаб»).

9-10-пи аятар:

وَلَنَبْلُوَنَّكُم بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ * الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُم مُّصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ

Мяна: «Сабур апIувал гъалхан (душмандин йивбахьан уьрхру) ва дугъан яракь ву. Гьадрарихъди думу чаз алахьру читинвалариан ва хатIйириан удучIвуру. Учу учвхьан гагь мидихъди, гагьсан тмунубдихъди имтигьян гъадабгъурча: гучI’валихъди, гаш’валихъди, нукьсанваларихъди, мал-мутмуйихъ, багахьлу касдихъ мягьрум апIбиинди. Анжагъ ужуб сабур айивалиантIан учвхьан му читни имтигьянариккан ккадахъуз даршул. Шад апIин (я Мугьяммад) сабур апIру ксар, чпиин саб кьаза улубкьган, ужвалра, читинваларра Аллагьудихьан ву кIури гьамци кIурудар: «Дугъриданна учу Аллагьдихьан вуча ва Дугъахьна ихь кьяляхъ гъювалра ву! Учу дугъаз Чав туву ниъматарихъан гьямд апIурача, читинвалариъ сабур апIурача саваб тувруганра ва аьзаб тувруганра"» (155-156 аятар, сура «аль-Бакьара», тафиср «Мунтагьаб»).

РАМИС САФИУЛЛИН

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Аьжузвалихьан уьрхюз себеб шлу гирами аятар

Инсанди апIру заан ужувлан ва савабнан ляхнарикан саб гирами Калам урхуб ву. Мусурман касдиз думу урхбан саваб шула, гьеле думу дидин мянайин гъаври шуладаршра.   Амма, эгер урхурайириз дидин мянара аьгъяди, убхурайибдикан фикирра апIури гъабхьиш, дицир касдиз хъанара гизаф саваб ва Аллагьу...


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...