Чухсагъу увуз, Мягьямадяли халу

Чухсагъу увуз, Мягьямадяли халу

Чаин али ляхин марцциди, жавабдарвалиинди апIру кас Аллагьу Тааьлайиз ккуни инсанарикан ву. Ав, дицир кас инсанаризра хуш шулу. Гьаз гъапиш фунуб вушра ляхниъ хъугъвал алди, марцциди хьувал инсандин заан лишнарикан гьисаб шула.

Гьацдар марцциди, жавабдарвалиинди, Аллагьу Тааьлайихьан гучI кади ляхин апIрударикан сар ЧвулатI гъулан агьали Мягьямедяли Сулейманов ву. Дишлади пуз ккундузузки, Мягьямедяли халу 25 йисандин арайиъ ЧвулатI гъулан имам вуди гъахьи кас ву. Дугъан уьмрикан дарпиди гъузуз шулдар.

Мягьяммедяли Сулейманов 1940-пи йисан 15-пи ноябриъ бабкан гъахьну. 1971-пи йисан Ленинграддиъ айи ЛКИ заан хъуркьувалариинди ккудубIну. 1971-1975-пи йисари Дагдизель заводдиъ лихури гъахьну, хъа сад йисан Сиртич гъулаъ айи халачйирин фабрикайиъ гъилихну. 1976-пи йисан школайиъ мялимди лихуз хъюгъну. 1996-пи йисхъанмина 2020-пи йисазкьан ЧвулатI гъулан имам вуди гъахьну.

Улихьнаси узу Мягьямедяли халуйихь хялижв гъахьунза. Думу вахтар кIваин апIури, дугъу гьамци гъапну: «Думуган аьламатнан вахтар вуйи. Узу 4 йисаъ ади сабан аба кечмиш гъахьнийиз, хъа 2 ваз арайиан адабхъган - дадара. Узу гьарган бицIивахтнаанмина йиз хилариинди гъазанмиш апIури гъахьир вуза. Урхуб ккудубкIбан кьяляхъ жюрбежюр ляхнариъ духьну, хъа гъулаъ мялимвал апIури гъахьунза. Хъа жямяаьтди ккун дапIну, имамвалин вазифйир уз’ин илирчган, думу ляхинра шлукьан ужуб гьялнаъди кIули гъабхуз чалишмиш шули гъахьунза. 1990-1991-пи йисари Мягьячгъала шагьриъ аьраб чIалнан дарсар а, кIури гъеебхьган, гьадина душну, думу ляхинра ахтармиш гъапIунза. Жвув имам вуйиган, жямяаьтдин улихь удучIвну гаф апIруган, думу илимра аьгъяди ккунду. Хъасин Дербент шагьриъ айи кюгьне мистан имам Гурхун гъулан агьали Аьгьмад халуйихьна дарсариз гъягъюри гъахьнуза. Думу касди гизаф илмикан хабар тувунзуз, чухсагъул чаз. Думуган Дербент шагьриъ гьадму саб мисттIан адайи. 2001-пи йисан, мялимвалиан удучIвну, тамамди мистан ляхнарихъ гъахьунза. Хъа мисткан кIуруш, узу жямяаьтдин имамди дугъужвруган, гъулаъ мист адайи. 1997-пи йисан мист ккебгъну, Аллагьу Тааьлайин амриинди думу ляхинра кIулиз адабгъунча. Мист дибккруган, Дагъустандин муфтий Аьгьмад афандийи гизаф кюмек гъапIунчуз.

Узу дугъахьна мистан бадали 5 ражари илтIикIунза ва гьар ражари думу касди чаан удукьруси пулиинди кюмек апIуйи. Мист ккудубкIруганра гьадму касдин кюмекниинди ккудубкIунча. Аьхю вуйи чухсагъул чаз. Гъит Аллагьу Тааьла дугъкан рази ишри. Магьа улихьнаси 80 йис тамам гъабхьнийиз. Улихьганра жямяаьтдиз гъапнийза, 80 йис тамам гъабхьихъанмина сарун имамвалин вазифйир жара касдиина табшурмиш апIидиза, кIури. Магьа гьадму йиз гафар дидисну увкан, ихь райондин имамарин председателикан, думу ляхниз кюмек хьуб ккун гъапIнийза. Хъа му жигьил бализ узхьан шули имидикьан гагьди кюмек апIидиза. Аьхю чухсагъул кIураза варидариз, баракаллагь жямяаьтдизра. Ич жямяаьт гизаф ужуб вуйич ва гележегдиъра гьамци ужуйи гъубзур кIури, умуд кивраза».

Ав, дугъриданна, Мягьямедяли халу йиз фикриан бахтлу кас ву, жвуван хилариинди, жвув себеб духьну, гъулаъ мист тикмиш апIуб Аллагьу Тааьлайин улихь аьхю савабнан ляхнарикан ву. Думу, гьамкьан йисари жямяаьтдин улихь духьну, чав нумуна вуди улупу кас ву. Саб ихь райондиъси, вари Дагъустандиъра, саб вахтна, дин хъапIрача кIури, жара рякъяр ачмиш духьну, жигьилар яркврариз гъягъруган, дугъу ЧвулатI гъулаъ саб сескьан хьуз гъибтундар. Чаз айи инсанвалиинди, ужуб насигьят туври, му касди жигьилар чIуру рякъхьан гъюуьрхну.

Гьюрматлу Мягьямедяли халу, имамарин Советдин ва газатдин редакцияйин терефнаан кIваантIан уву 80 йис тамам хьпахъди тебрик апIураза. Гъит Аллагьу Тааьлайи жандин сагъвал, кIван шадвал ва хъанара ижми иман тувривуз. Жямяаьт, халкь бадали уву 25 йисандин арайиъ гъапIу ляхнинра увуз чухсагъул. Уву гъизигу зегьмет учура, яв гъуландарира гьичра кIваълан гьадрапIарча.

Ансар Рамазанов

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...


Шуран абйир-бабариз даккунди вушра, думу хпирди гъадагъуз шулин?

Никягь апIувалин шартIарикан саб риш чан вали касди швуваз тувувал ву. Хъа дугъан вали ксарикан сарпир вуди шуран адаш шула. Эгер адашиз ккундарш, думу шурахъди фици никягь диврухъа?   Жара рякъяр агури лицуб герек дар. Эгер гьадму шурахъди гележег ккабалгуз ккундуш, сабпи нубатнаан дугъан...


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...