Чухсагъу увуз, Мягьямадяли халу

Чухсагъу увуз, Мягьямадяли халу

Чаин али ляхин марцциди, жавабдарвалиинди апIру кас Аллагьу Тааьлайиз ккуни инсанарикан ву. Ав, дицир кас инсанаризра хуш шулу. Гьаз гъапиш фунуб вушра ляхниъ хъугъвал алди, марцциди хьувал инсандин заан лишнарикан гьисаб шула.

Гьацдар марцциди, жавабдарвалиинди, Аллагьу Тааьлайихьан гучI кади ляхин апIрударикан сар ЧвулатI гъулан агьали Мягьямедяли Сулейманов ву. Дишлади пуз ккундузузки, Мягьямедяли халу 25 йисандин арайиъ ЧвулатI гъулан имам вуди гъахьи кас ву. Дугъан уьмрикан дарпиди гъузуз шулдар.

Мягьяммедяли Сулейманов 1940-пи йисан 15-пи ноябриъ бабкан гъахьну. 1971-пи йисан Ленинграддиъ айи ЛКИ заан хъуркьувалариинди ккудубIну. 1971-1975-пи йисари Дагдизель заводдиъ лихури гъахьну, хъа сад йисан Сиртич гъулаъ айи халачйирин фабрикайиъ гъилихну. 1976-пи йисан школайиъ мялимди лихуз хъюгъну. 1996-пи йисхъанмина 2020-пи йисазкьан ЧвулатI гъулан имам вуди гъахьну.

Улихьнаси узу Мягьямедяли халуйихь хялижв гъахьунза. Думу вахтар кIваин апIури, дугъу гьамци гъапну: «Думуган аьламатнан вахтар вуйи. Узу 4 йисаъ ади сабан аба кечмиш гъахьнийиз, хъа 2 ваз арайиан адабхъган - дадара. Узу гьарган бицIивахтнаанмина йиз хилариинди гъазанмиш апIури гъахьир вуза. Урхуб ккудубкIбан кьяляхъ жюрбежюр ляхнариъ духьну, хъа гъулаъ мялимвал апIури гъахьунза. Хъа жямяаьтди ккун дапIну, имамвалин вазифйир уз’ин илирчган, думу ляхинра шлукьан ужуб гьялнаъди кIули гъабхуз чалишмиш шули гъахьунза. 1990-1991-пи йисари Мягьячгъала шагьриъ аьраб чIалнан дарсар а, кIури гъеебхьган, гьадина душну, думу ляхинра ахтармиш гъапIунза. Жвув имам вуйиган, жямяаьтдин улихь удучIвну гаф апIруган, думу илимра аьгъяди ккунду. Хъасин Дербент шагьриъ айи кюгьне мистан имам Гурхун гъулан агьали Аьгьмад халуйихьна дарсариз гъягъюри гъахьнуза. Думу касди гизаф илмикан хабар тувунзуз, чухсагъул чаз. Думуган Дербент шагьриъ гьадму саб мисттIан адайи. 2001-пи йисан, мялимвалиан удучIвну, тамамди мистан ляхнарихъ гъахьунза. Хъа мисткан кIуруш, узу жямяаьтдин имамди дугъужвруган, гъулаъ мист адайи. 1997-пи йисан мист ккебгъну, Аллагьу Тааьлайин амриинди думу ляхинра кIулиз адабгъунча. Мист дибккруган, Дагъустандин муфтий Аьгьмад афандийи гизаф кюмек гъапIунчуз.

Узу дугъахьна мистан бадали 5 ражари илтIикIунза ва гьар ражари думу касди чаан удукьруси пулиинди кюмек апIуйи. Мист ккудубкIруганра гьадму касдин кюмекниинди ккудубкIунча. Аьхю вуйи чухсагъул чаз. Гъит Аллагьу Тааьла дугъкан рази ишри. Магьа улихьнаси 80 йис тамам гъабхьнийиз. Улихьганра жямяаьтдиз гъапнийза, 80 йис тамам гъабхьихъанмина сарун имамвалин вазифйир жара касдиина табшурмиш апIидиза, кIури. Магьа гьадму йиз гафар дидисну увкан, ихь райондин имамарин председателикан, думу ляхниз кюмек хьуб ккун гъапIнийза. Хъа му жигьил бализ узхьан шули имидикьан гагьди кюмек апIидиза. Аьхю чухсагъул кIураза варидариз, баракаллагь жямяаьтдизра. Ич жямяаьт гизаф ужуб вуйич ва гележегдиъра гьамци ужуйи гъубзур кIури, умуд кивраза».

Ав, дугъриданна, Мягьямедяли халу йиз фикриан бахтлу кас ву, жвуван хилариинди, жвув себеб духьну, гъулаъ мист тикмиш апIуб Аллагьу Тааьлайин улихь аьхю савабнан ляхнарикан ву. Думу, гьамкьан йисари жямяаьтдин улихь духьну, чав нумуна вуди улупу кас ву. Саб ихь райондиъси, вари Дагъустандиъра, саб вахтна, дин хъапIрача кIури, жара рякъяр ачмиш духьну, жигьилар яркврариз гъягъруган, дугъу ЧвулатI гъулаъ саб сескьан хьуз гъибтундар. Чаз айи инсанвалиинди, ужуб насигьят туври, му касди жигьилар чIуру рякъхьан гъюуьрхну.

Гьюрматлу Мягьямедяли халу, имамарин Советдин ва газатдин редакцияйин терефнаан кIваантIан уву 80 йис тамам хьпахъди тебрик апIураза. Гъит Аллагьу Тааьлайи жандин сагъвал, кIван шадвал ва хъанара ижми иман тувривуз. Жямяаьт, халкь бадали уву 25 йисандин арайиъ гъапIу ляхнинра увуз чухсагъул. Уву гъизигу зегьмет учура, яв гъуландарира гьичра кIваълан гьадрапIарча.

Ансар Рамазанов

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Гъудгнин жикlувал батlил дубхьнайи касди апlуз хай даршлу ляхнар

Эгер сар касдин ухьу зиихъ ктуху ляхнарикан сабкьан арайиз гъафиш, дугъан гъудгнин жикlувал батlил шулу. Гъудгнин дижикlну адру касдиз исихъ улупнайи ляхнар апlуб гунагь шула:   Гъудган апlуб. Кьур’ан урхбан сужда (Суждату Ттилават) ва шукур апlбан сужда апIуб. Кябайилан илдицуб...


Пайгъамбари ﷺ швнуб сяаьтна нивкl апlури гъахьну?

Мусурман кас чав апlурайи вари ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюз чалишмиш шулу, саб ибадатнаъси, дюн`яйин имбу ляхнариъра, мисалназ, уьл ипlруган, палат алабхьруган, сефериъ учlвруган, ляхниъ ва гь.ж.   Гьаму ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюри, инсанди Аллагьу Тааьлайин...


Закат уль-фитIр (ушварин сэъ)

Рамазандин вазли ушварин кьяляхъ тувру закат аьлимари инсандин жандилан вуйи закат ву, кIура. Ухьу зиихъ гъапиганси, «закат» кIуру гафнан мяна «марцц апIувал» ву.   Фици закатди ариш-веришдилан эйсийин даруб гъядябгъюри, думу марцц апIуруш, ари гьаци ушварин кьяляхъра закатди инсандин беден марцц...


Суал-жаваб

- Ич гъулан имамди улихь йисанра, гьаму йисанра Рамазандин ваз ккебгъруган ва ккудубкlруган, чаз ккуниси гьюкум адабгъура. Магьа гьаму йисанра ушвин ваз сад йигъ улихьна ккебгъну, ва гьаддиан ич жямяаьт гьамусяаьт кьюб тереф духьна. Гьаму дюшюшдиъ аьдати инсанари фу дапlну ккун? - Гьяйифки, саспи...


Эй сабвал, сабвал! Набшдикlан уву?

Рамазандин ваз улубкьну! Гьар ражари Рамазандин ваз улубкьруган, арайиъ адру «аьлимарра» ачмиш шулу. Гьарсар блогериканра «аьлим» шула. Миди фу кIура?   Гьаму ляхни диндин аьгъювалар адрудариз чни заанди рякъюрайивал улупура. Рамазандин гирами ваз улубкьруган,...