Рәҗәб аеның кыйммәтләре

Рәҗәб аеның кыйммәтләре

Рәҗәб ае – ул хәрам, ягъни тыелган айларның берсе. Бу хакта Коръән Кәримдә әйтелгән: «Дөреслектә, Аллаһ хозурында айларның саны Аллаһның күкләрне һәм җирне яралткан көндәге язуында – унике. Шуларның дүртесе хәрам айлар. Бу – хак дин. Боларда үз-үзегезгә золым итмәгез”. (әт-Тәүбә сүрәсе, 36аять).

 

 Рәҗәб аеннан башка хәрам айлардан саналган айлар – зөлкагъдә, зөлхиҗҗә һәм мөхәррәм айлары. Рәҗәб ае мөселман календаре буенча җиденче ай, һәм ул Рамазан һәм Шәгъбан айларына илтүче күпер кебек. Рамазан аена әзерләнү өчен Рәҗәб аен орлык чәчү ае итеп карарга кирәк (ягъни изге гамәлләр, нәфел уразалар, садака, зикер итү, дога, нәфел намазлар, күбрәк Коръән уку, нәфес белән көрәшү, үз-үзеңне тәрбияләү өстендә эшләү кебек). Шәгъбан ае – ул бу орлыкка су сибеп тору, ягъни күз яшьләре түгеп тәүбә кылу, Аллаһ Тәгалә каршында истигъфар кылу, гафу үтенү. Ә Рамазан – уңышны җыеп алу ае.

Әйткәнебезчә, Рәҗәб ае хәрам айлардан санала һәм моның асыл мәгънәсе шунда, бу ай тугач, мөэмин-мөселманнар гамәлләренә карата аеруча да игътибарлы булырга тиеш. Ибен Габбас (Аллаһ аңардан разый булсын) әйтте: “Аллаһ Тәгалә унике айдан дүрт айны аерды һәм аларны олылап хәрам кылды. Һәм Ул бу айларда кылынган гөнаһларны иң начары, ә изге гамәлләр һәм әҗер-савап иң бөеге дип белдерде” (Ибне Әбу Хәтим). Монда Аллаһ Тәгаләдән кисәтү бар:

«Һәм шуңа күрә бу айларда үзегезгә карата гаделсезлек кылмагыз» (9:36).

 Аллаһ Тәгалә безгә хәрам айларны бирде һәм бу айда без хәлебездән килгән кадәр гөнаһлардан пакьләнергә Аллаһ ризалыгына омтылырга тиеш булабыз. Һәм иң беренче чиратта Аллаһ Тәгалә безнең тәүбәләребезне, яманлыкны калдырып яхшылыкка омтылуыбызны һәм гыйбадәтләребезне арттыруыбызны көтә. Имам Җәгъфар Садыйк (Аллаһ аңардан разый булсын) әйтте: “Рәҗәб ае – ул өммәтнең тәүбә кылу ае. Күп итеп тәүбә кылыгыз, чөнки Аллаһ гафү итүче һәм мәрхәмәтле” Аллаһның гафу итүенә якынайтучы нәрсә – ул бу айда тыелган гамәлләрдән тыелу. Моңа ярдәмче буларак, изге гамәлләр кылу һәм нәфел ураза тоту. Пәйгамбәребез галәйһссәләм әйтте: “Рәҗәб – ул Аллаһның ае, бу айда (һичьюгы) бер көн ураза тотучы Аллаһның олуг ризалыгына ирешә һәм Аллаһның ачуы аңардан ерагая. Җәһәннәм ишекләренең берсе аның өчен ябык була”.

Шулай ук Рәҗәб ае мөселманнар өчен аеруча мөһим вакыйгаларга бәйле.

Беренчедән, риваятьләрдә әйтелгәнчә, Рәҗәб аенда Пәйгамбәребез Мөхәммәд галәйһиссәләмнең әти-әнисе өйләнешкән. Пәйгамбәребезнең әтисе – Габдулла, әнисе – Әминә исемле. Аларның никахы рәҗәб аеның беренче җомга көнендә булган. Бу кичне күбесе “Рәгаиб”, ягъни “мәрхәмәт кичәсе” дип атыйлар.

Икенчедән, нәкъ бу айда Пәйгамбәребез Мөхәммәд галәйһиссәләм күкләргә күтәрелде (Мигъраҗ) һәм Мәккәдән Иерусалимга күчерелде. Пәйгамбәребез галәйһиссәләм Аллаһ Тәгалә белән, пәйгамбәрләр һәм рәсүлләр белән очрашты. Моңа кадәр бер генә пәйгамбәр дә бу олуг нигъмәткә ирешмәгән иде. Бу вакыйга хөрмәтенә Коръәндә бер сүрә “Исра” (Төнлә күчү) исемен йөртә. Нәкъ мигъраҗ вакытында иң озын сүрә булган “Бакара” сүрәсенең соңгы аятьләре иңдерелде.

Өченчедән, Аллаһ Тәгалә мөселманнарга биш вакыт намазны мигъраҗ вакытында фарыз кылды.

Пәйгамбәребез галәйһиссәләм әйтте: “Рәҗәб Аллаһның ае, Шәгъбан – минем аем, Рамазан – өммәтемнең ае...” Рәҗәб Аллаһның ае икән, димәк, без Коръән һәм Сөннәткә таянып, гөнаһлардан һәм талашудан тыелырга, сабыр булырга, шайтанның капкыннарына эләкмәскә тырышырга, гыйбадәтләребезгә һәм изге гамәлләр кылуга игътибарлы булырга, тәкъвалык һәм тәүфыйк юлында булырга тиеш.

“Иң зур байлык – ул күңел байлыгы”, - диде Пәйгамбәребез галәйһиссәләм. Шуңа күрә, әйдәгез, бергәләп үзебезнең яхшы якларыбызны күрсәтик, кешеләргә карата игътибарлы, мәрхәмәтле булыйк, күңел җылылыгыбыз белән бүлешик һәм бер-беребезнең хакларын үтик. Хәдисләрдә әйтелгән, Рәҗәб ае килүгә Пәйгамбәребез галәйһиссәләм күп дога кылган, нәфел намазларын, нәфел уразаларын тагын да арттырга, сәдака биргән.

 

Фәрхәт Мәүлетдинов

2026-05-01 (Зөлхиҗҗә 1447 ел.) №5.


Нурлат мөхтәсибәтендә “Яшь галим-2026” район бәйгесе узды

Нурлат шәһәрендә Әхмәдзәки хәзрәт Сафиуллин исемендәге мөселман мәгариф үзәге бинасында “Яшь галим-2026” район бәйгесе үтте. Әлеге чарага 6-12 яшьлек 60тан артык бала җыелды. Бәйгене Нурлат мөхтәсибәте оештырды. Конкурс “Казан – ислам дөньясының мәдәни башкаласы”...


Каһирәдә татар дин галиме Муса Бигиев кабере янәшәсендә

Мисырга эш сәфәре кысаларында Татарстан Рәисе Рөстәм Миңнеханов Мөфти, ТР мөселманнары Диния нәзарәте рәисе Камил хәзрәт Сәмигуллин белән бергә Әл-Карафа Каһирә некрополендә күренекле татар дин галиме һәм фәлсәфәче Муса Бигиев каберен зиярәт кылды. Татарстан Мөфтие Коръән укыды һәм күренекле...


“Казан – ислам дөньясының мәдәни башкаласы” статусы кысаларында чаралар

Казанда тарихи әһәмияткә ия вакыйга булды – Казан кулъязма Коръәненең асыл нөсхәләре басмага бирелде. “Идел-Пресс” нәшриятының полиграфия-җитештерү станогын Татарстан Мөфтие, ТР мөселманнары Диния нәзарәте рәисе Камил хәзрәт Сәмигуллин; ТР мөселманнары Диния нәзарәтенең Кулъязма...


Ислам мәдәнияте музее “Татар намазлыгы” күргәзмәсе өчен экспонатлар җыя

“Казан Кремле” музей-тыюлыгы татар намазлыгына багышланган уникаль күргәзмә әзерли. Экспозиция 2026нчы елның октябренә планлаштырылган һәм ул 2027нче елның февраленә кадәр “Кол Шәриф” мәчетендә урнашкан Ислам мәдәнияте музеенда эшләячәк. Әлеге чара Россия халыклары...


СОРАУ-ҖАВАП

Аллаһны ничек яратырга? Бервакыт бөек шәех янына килеп: “Аллаһны ничек яратырга?” - дип сораганнар. Моңа каршы галим: “Синең хатыныңны, балаларыңны яратканың булдымы? Кемне булса да яраттыңмы?” - дип сораган. Бу кеше: “Юк”, - дигәч, “Әгәр синең бөтенләй дә...