Исламраву цалчинми

Исламраву цалчинми

Исламраву цалчинми

Жухьва цIуххирча цалчин космосравун левхсса инсан цури куну, жува мугьлат бакъа Гагарин куну жаваб дулару. Амма цалчин «Бисмиллагь» щил чивчуссарив чIявуминнан къакIулли.

 

Гьарзад кIулну ччисса мюрщи оьрчIал нитти-буттахьхьун мукунсса суал булурча, миннахь жува цир учинтIисса, нач къахьунссарив? Исламраву личIи-личIисса кIанттурдай цалчинми ца бивкIссарив кIул хьун ччарча, вай жавабру дакIний дитияра:

Цалчин «Бисмиллагь» чивчума – Сулайман Идавс.

Цалчин Зам-зам щин хIарчIма – Исмяил Идавс.

Цалчин суннат (хитан) бувсса адимина – Ибрагьим Идавс.

Цалчин Кьиямасса кьини янна лаххантIима – Ибрагьим Идавс.

Цалчин Кьиямасса кьини Аллагьнал ﷻ  цайн оьвчинтIима – Адам Идавс.

Цалчин Сафа ва Марва бакIурдал дянив Саъю бувмур – Гьажар, Исмяил Идавсил нину.

Цалчин Кьиямасса Кьини изан увантIима – МухIаммад Идавс ﷺ.

Цалчинма Исламрал халиф – Абу Бакр Сиддикь.

Цалчин гьижралул календарь ишла бувма – Оьмар бин Аль-ХатIтIаб.

Цалчин халифнал къуллугъ кьабивтма – ХIасан бин Аьли.

Цалчин МухIаммад Идавсин ﷺ ккукку буллусса хъамитайпа – Сувайба.

Цалчин Исламраву шагьид хьусса адимина – Ясир.

Цалчин Исламраву шагьид хьусса хъамитайпа – Сумайя бинт ХаятI.

Цалчин МухIаммад Идавсил ﷺ хIадис чивчума – Аьбдуллагь бин Аьмр бин Аьс.

Цалчин Аллагьнал ﷻ  ххуллий талатавриву чIатIаракI риртма – Саъд ибн Абу Вакьас.

Цалчин Исламраву азан бувккума – Билал бин РабахI.

Цалчин Идавсищал ﷺ архIал чак бувма – Аьли бин Абу ТIалиб.

Цалчин Идавсил ﷺ мизитраву минбар бувма – Тамим Ад-Дарий.

Цалчин Аллагьнал ﷻ  ххуллий тур ишла дурма – Зубайр бин Аьввам.

Цалчин МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулиясса лу сакин бувма – Иббан бин Оьсман бин Аьффан.

Цалчин Идавсин ﷺ иман дирхьусса инсан – Хадижат бинт Хувайлид.

Цалчин исламрал юриспруденция (усулу-ддин) сакин дурма – Имам Аш-Шафии.

Цалчин Исламраву дуснакь бувма – Аьли бин АбутIалиб.

Цалчинма бусурманнал паччахI (монарх) – Муаьвия ибн Абу Суфьян.

Цалчин халкьуннансса библиотека бувма – Гьарун Ар-Рашид.

Цалчин Исламраву «байтул-мал» (хазна) бувма – Оьмар бин ХатIтIаб.

МухIаммад Идавсил ﷺ хъирив цалчин Кьуръан дакIних лавхьхьума – Аьли ибн АбутIалиб.

Маккаливсса Масжидул-хIарамраву цалчин минара бувма – халиф Абу Жяъфар аль-Мансур.

Исламраву цалчинма илчи (посол) – Мусаьб бин Оьмайр.

Цалчин Алжаннавун уххан увантIима – МухIаммад Идавс ﷺ.

 

Ибрагьим Аьлиев

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Ссайгъат баву

Цаннал цаннан укра зад дулаву, ссайгъат баву ссуннатссар, Аллагьнал ﷻ ххуллий, Аллагь ﷻ рязи уван дуллай ухьурча. Му дулайнигу «на ва хъус вин укра дулав», – куну дулайманал учин аьркинссар. «Нагу кьамул дурссар», - куну, ласайманалгу учин аьркинссар. Мукун къакуну,...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...


Таваккулданул даража

КIулну бикIияра, Аллагьнал ﷻ хьхьичI бакъассар тавакулдануяр лахъсса даража. Аллагьнайн ﷻ таваккул бувтун, Заннал бувсса хIукмурдайн мютIину, цала циняв ишру Аллагьнайн ﷻ тапшур бувну, кьадардания рязину умари цала дин цIакь дурма. Таваккулданий аьй дувайманал диндалий аьй дуллалиссар. Таваккул...


КьюлтIмур кIул бан шайссарив?

ЦIанасса чIумал цаппара инсантал цукунсса бунугу балаллувун ягу захIматшивурттавун багьсса чIумал, аькьлу бухлавгсса кунма, му захIматшиврува ххассал хьуншиврул бикъавсса кIану къабитай: духтуртурачIан лагай, хIакимтурачIан бияй, битай лахъисса сапарду, жура-журасса дару-сававру ишла дуллан бикIай....


Иман ссайн учайссар?

Иман – му Аллагьу Тааьланал Цалва хъиншиврийну, рахIму-цIимилийну Цалва лагъартуннаятусса Цана ччисса инсаннал дакIниву бувчIин бавур, асар хьун бавур, мунивун дуртIсса нурди, му инсаннан цува ляхъан увсса Зал кIул уван. Му нургу, асаргу дакIниву бусса инсаннал Аллагьу Тааьланал...