ЩяйтIаннущал лачIун увкма

ЩяйтIаннущал лачIун увкма

ЩяйтIаннущал лачIун увкма

ХIасанул Басрил бувсун бур укунсса хавар:

Муса идавсил заманнай ивкIун ур ца салихIсса адимина, хьхьу ва кьини цала къатлул магъуй чак-эбадат дуллаллисса. Ца кьини ганахь бувсун бур пулансса багъраву халкь мурхьирайн икрам буллай бушиву.

 

Му иш кIул хьусса адимина рикIгу ларсун авчуну ур та мурхь бутан. Багъравун ивну мурхьирачIан гъан хьусса кIанай ганан ккавккун ур ца къужа. Га бивкIун бур инсаннайн кIура бавсса щяйтIан. Къужлул цIувххуну бур: «Ина ва багъравун циван увкIра?». Ганал бувчIин бувну бур халкьуннал икрам къабулланшиврул мурхь бутан най ушиву.

– Ина мунийн икрам буллай акъарахха! Кьабити, мабутав! – тIун бивкIун бур иблис.

Аллагьнал ﷻ лагъ рязи къавхьуну ур. Яла щяйтIан ганайн ххявххун лув увтун ур. Му куццуй гай куннащал ку бивну, инсаннал иблис щяв бувтун, рикIирах ганил бакI дутан хIадурну ивкIун ур.

Микку къужлул лергъ куну бур:

– Миннатри, цIими бува, на маивчIара, мурхьгу мабутав. Мунихлуну вин гьарца кIюрххил кIараллил лув мусил ашрапи ляхълантIиссар.

Га адимина личIину хъус ххирасса инсан къаивкIун ур, амма ганан ччан бивкIун бур мяйжаннугу къужлул тIимур тIайласса бурив ххал бан. Рязи хьуну ур.

Гьунттимур кIюрххил мяйжаннугу цала бакIрацI ашрапи лявкъуну бур. Му куццуй тамансса гьантри хьуну бур. Ца кьини муданна кунна кIараллул лув ка ита даркьукусса, гилу цичIав къаляркъуну дур. Гьунттимур ва саранумур кьинигу мукунма ашрапи къалявкъуну бур. БувчIуну бур цува хъяврин увшиву.

Сси бивзсса адиминал дуккан дурну цала рикIгу авчуну ур утти чара бакъа мурхь къабувтун къабитанна тIий.

Гава куццуй иблис хьхьичIун бувккун бур. Биллан бивкIун бур. Ва ххуллух щяйтIаннул инсан бигьану лув увтун, ух увну ур.

МахIаттал хьусса адиминал цIувххуну бур:

– Га кьини ина ттуяр заэвну ияв, утти ттуща вин цичIав бан бюхълай бакъар. Ва ци ишри? – куну.

Къужлул увкуну бур:

– Вин кIуллив на цу уссарив? На иблисра. Ина цалчин увкIсса чIумал вил дакIниву марцIсса ният дия – Аллагьнахлуну ﷻ сси бивзун, халкьуннал икрам къабулланшиврул мурхь бутанна тIисса. ЦIана тIурча, вин сси бивзунни бакIрацI ашрапи къалявкъунутIий. ДакI-ниву марцIсса ният дакъаминнаяр на бигьану ххув шайссара! Амма Аллагьнахлуну ﷻ хъинсса даву дуллалиманахун бахчин ттуща къашайссар.

 

Аминат Аьлиева

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Дяъвигу, дингу

Аьрай, ярагъ бакъассагу, аьркинни дакIнил кьянкьашивугу, гуманитар кумаграцIун рувхIаниймур кумаггу. Ва кIанттул агьамшиву чIалай, жулва аьралийтурал чIарав бацIан, дакIниймур ласун 2024-ку шиная шинмай диндалул къуллугъчиталгу заназиссар СВО-райн. Мукунминнавасса ца ур 5-мур армиялул...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...


КьюлтIмур кIул бан шайссарив?

ЦIанасса чIумал цаппара инсантал цукунсса бунугу балаллувун ягу захIматшивурттавун багьсса чIумал, аькьлу бухлавгсса кунма, му захIматшиврува ххассал хьуншиврул бикъавсса кIану къабитай: духтуртурачIан лагай, хIакимтурачIан бияй, битай лахъисса сапарду, жура-журасса дару-сававру ишла дуллан бикIай....


Дагъусттаннайн дурксса кьини

Апрель зурул байбихьулий Дагъусттаннай гужсса гъараллу лачIлай, марххалтту буллай, хъунисса зараллу хьунни инсантурал къатта-къушлин, хъу-лухччилун, ризкьилун, ххуллурдан. Инттухунмай бувсса кIусса марххалттанул Хъусращиял ва Ккуллал шяраваллан хъунисса зараллу биян бунни, гъараллая хъунмасса зарал...


ХIаж байсса барз

Бусурманнал календарьданул махъва-махъмур Зуль-ХIижжа барзри. Ва зурул цIанил мяънагу – ХIаж байсса барз тIиссар. Гьарца шинал Зуль-ХIижжа зуруйри хъунмамур ХIаж бувайсса, цамур чIумал буван къашайссар. ЧIивимур ХIаж – Оьмра – ччимур чIумал буван ихтияр дуссар.   Ва зурул...