Мяммал дадал тарбия

Мяммал дадал тарбия

Оьрму най бур, янил ляпI учиннин шинал хъирив шин дукIлай. Махъунмай бурувгукун оьрчIнийсса замана дакIнин багьай, дахьва лахьхьу бачIваччаннахь кьатIух лечлай бивкIсса кунма дакIний бур. ДакIнин бичавуртал жува кIура зана битару хьхьичIва лавгсса, зана къабикIантIисса заманнавун.

 

Мукунсса чIумал ттул хьхьичI дацIай мяммал дада ва ганил жухь – цила оьрчIал оьрчахь буллай бивкIсса насихIатру.

Мяммал дадал учайва:

  • ТачIав цIаращал тIуркIу мабулларди. ЦIу – оьсса гужри, ца кирпитIрал щаллусса къатта ччуччин бюхъайссар.
  • Щинал дуцIайсса тахIни дачIра мадитаванни, гайннуй кьалакьив дишияра, акъахьурча къатлуву барачат чан шайссар.
  • Цаманал задрайн тамахI мабишари. ЩилчIав хъус маласари, зува мудан Аллагьнан ﷻ чIалачIишиву кIулну бикIи. ЩинчIав щуркIал къахьурчагу, Кьиямасса кьини жаваб дулун багьантIиссар цурк бувманан.
  • Щялмахъ мабусаванни. Щялмахъчинащал дусшиву щилчIав къдувантIиссар, мунан хIурматгу къабикIайссар.
  • Оьрмулул хъунасса инсан ягу хъамаличу увххукун лувату бизи.
  • Хъуними гъалгъа тIисса чIумал хIала мабухларди.
  • Зуярва хъуниминнал хьхьичIух мазанарди.
  • КIусса зад ларсун наниманан кумаг булувара.
  • Суал буллуннан, ххуллу цIувххунан жаваб дулара, бувчIин бувара.
  • Хъуниминнайн цIардайну маоьвчари, «буттай, мяммай, дадай, бабай, ттаттай ва м.ц.» учин аьркинссар.
  • Къатлуву ва хъюву марцIшиву дулувара.
  • ИчIувсса давурттаву нитти-буттан, баба-ттаттан кумаг булувара.
  • Мюрщиминнах буруглаги, зунма кIулмур лахьхьин буллали.

Укунсса тарбия ларсъсса оьрчIру буттал ва ниттил кумагчиталгу, мяърипат кIулсса, адав-хIурмат дусса инсанталну хъуни шайва.

 

ХIалимат МухIаммадова

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Неъматрал кьимат

Ца билаятрай къурагъсса шин хьуну, щин чан хьуну диркIун дур. Гиккусса ца мискинсса адиминан пикри хьуну бур, щин дукканхьуви тIий, аьрщараву къуй дуккан. Дуклай чансса куртI шайхту лявкъуну бур ссаллив бувцIусса хъунмасса буттукьа.   Га тIивтIусса адимина хIайран хьуну ливчIун ур гиву думур...


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...


Лак Муфтийнащал хьунабавкьунни

Дагъусттаннал Муфтий щейх АхIмад -хIажи Аьбдуллаев хьунаавкьунни Лакрал райондал вакилтуращал ва имамтуращал. Лакрал райондалул администрациялул бакIчи Зураб Куччаевлун тIайлабацIу чIа тIий, Муфтийнал кIицI лавгунни чIярусса шиннардий райондалул бакIчину зий ивкIсса Юсуп МахIаммадовлул район...


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...


Чак зия буваймур

Кьасттирай чаклил рукну, шартI кьадитарча чак зия шайссар. Ягу кьасттирай ххишала рукнурду дуварча: сужда-рукуъ куннасса, зия шайссар.   Кьуръан, зикри, дуаь дакъасса цамур гъалгъа кьасттирай барча зия шайссар. Кьасттирай хъян ивкIун, аьтIун ивкIун, цIуру-кIуру бувну, уф-агь увкуну, кIира...