Суал-жаваб

Суал-жаваб

 

Жаназалул чаклил ниятраву чара бакъа инсаннал цIа кIицI лаган аьркинссарив?

Жаназалул чаклин ният дуллалисса чIумал чара бакъа инсаннал цIа кIицI лаган аьркиншиву дакъассар. Ва инсаннаха буллай ура кусса ният дакIниву душиву гьассар. Ягу бучIиссар имамнал буллалиманаха буллай ура кусса ният дуван.

(«ТухIфатул-мухIтаж»)

 

 

Чаклин къаивссуну азан учин ягу икьамат дуккин бучIиссарив?

Гъуслу буван (чурх шюшин) ялувну унува ягу чаклин къаивссуну азан ва икьамат дуккин ихтияр дуссар, амма къахъинссар (карагьат). Аммарив гъуслу буван аьркинсса инсан мизитравун уххан къабучIиссар (хIарамссар).

(«ТухIфатул-мухIтаж ва ХIашияту Ширвани»)

 

ЦукунчIавсса багьана бакъанува суннатсса зума зия дуван бучIиссарив?

Суннатсса зума зия дуван ихтияр дуссар, бунагь бакъассар, амма бюхъавай щала кьини дугьарча хъинссар. ХIадисраву увкуну бур: «Суннатсса зума дургьума – цувари цала заллу: ччарча щалла зума дугьанссар, къаччарча ита дакьинссар».

Суннатсса зума дургьуманан хъамалушин дуллалисса ухьурча, му зума ита дакьаву хъинссар, хъамалушин дуллалиманан къаччан къабикIаншиврул.

Багьана бакъа ита даркьусса суннатсса зума хъирив лахъангу ялув бакъассар, амма бюхъавай хъирив лархъун хъинссар.

Ца кьамулсса багьана хьуну суннатсса зума зия дуван багьсса инсаннан чири хьунтIиссар дургьуну ивкIссаксса манзилдануха лавхьхуну.

(«ТухIфатул-мухIтаж»)

 

МаркIачIан ва хъатIан чаклил дянив бувайсса суннат чак буссарив?

Имам Ибн ХIажар аль-Гьайтамил «Фатава аль-фикьгьия аль-кубра» тIисса луттираву чивчуну бур: «МаркIачIан чак бувну махъ хъатIанмунил чIун дучIаннин бувайсса чак тIурча, му баву хъинссар, мунийн «салятуль-гъафлат» ягу «салятуль-аввабин» учайссар».

Мунил яла чанмур – кIира ракааьтри, яла камилмур – кьура ракааьт. ЖучIава машгьур хьуну бур ряхра ракааьт дуллай.

 

Чаклил чIун дуркIшиву мяйжанну къакIулну, щак бунува бувсса чак хIисавссарив?

Фаризасса чаклил ца шартI – мунил чIун диршиву кIул шавур. ЧIун дуркIшиву дакI дарцIуну икIан ягу ца хIучча бусса пикри бикIан аьркинссар. Мукун бакъахьурча, чак къахIисавссар, цIунил буван аьркинссар. Щак бунува чак бувну махъ кIул хьурча цила чIумуву бувну бивкIшиву, мукунсса чакгу къахIисавссар, цIунил баву ялувссар.

ЧIун дияннин бувсса чак бацIайссар хьхьичIва къабувну ливчIмур хъирив лахъаву хIисаврай. Хъирив лахъансса чакру бакъахьурча, нафиль-чак (ччимур чIумал бувайсса, багьана бакъасса суннат-чак) кунма ккаллиссар.

(«ТухIфатул-мухIтаж ва ХIашияту Ширвани»)

 

2026-03-01 (Рамазан 1447 ш.) №3.


Байран барча хьуннав!

Ассаламу аьлайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу! Ххирасса уссурвал ва ссурвал! ДакIнийхтуну барча тIий ура жула ялун нанисса мубараксса Зумаритавал кьини – зумалул, дуаьрдал, эбадатрал, марцIсса тавбалул ва рувхIанийсса дахханашивурттал вибувцIусса Рамазан зурул ахир дуллалисса...


СсахI бичаву

Хъус марцI дуван хъуслий закат ялув бувсса кунма, чурх марцI буван, зумалувусса диялдакъашивуртту кIучI дуван, зума АллагьначIа ﷻ кьамулну лякъин, зумаритавал ссахIгу ялув бувссар. Инсаннал дургьусса зума лухччи-ссавнил дянив дарцIуну дикIайссар, ссахI букканнин ссавруннайн...


Аллагьнайн ﷻ таваккул бутаву

Таваккулданул мяъна КIулну бикIияра, таваккул – му паракьатшиву дакъасса гьалакшивур ва гьалакшиву дакъанурасса паракьатшивур. Мунил мяънагу – ина буллугъшиврухгу, мискиншиврухгу ца куццуй уругавур. Щаллуну Аллагьнайн ﷻ вихшала диша, вила оьрму Заннайн тапшур бува щак къаувкуну, му...


Аьдатрайсса Исламрал ххуллур цанмагу, чингу мюнпатмур

Цалчинмур ЦIувкIратусса ХIажикьурбаннул ва Лайлил душ Эльмира (Ххадижат) Нуруттинова республикалий машгьурну бур Исламрал журналист ва динийсса жяматийсса ишккакку хIисаврай. Исламрал хъаннил мероприятияртту дачин дувангу чIярумур чIумал ванийн вихшала дувай. Дагъусттаннал Муфтиятрал просвещениялул...


Пикрирдал бакIщаращи

ДакI ва пикрирду аьркин бакъамуния дуруччиншиврул, буруччин аьркинссар чурххал базурду: яру, вичIив, маз, кару, ччанну.   ДакIнивун щугълурду буххайссар мукьва ххуллувух. Цалчинмур – нафсирал гьавасру. Масала, кIирисса кьини зума дургьусса инсаннан дяркъусса щин ккаккарча, му чIумал...