Оьрму лахъи байсса хасият

Оьрму лахъи байсса хасият

Оьрму лахъи байсса хасият

МухIаммад Идавсил щалва оьрмулул мурад бивкIссар халкьуннал аьмал-хасият ххуй баву. ХIадисраву увкуну бур: «На гьан увссара халкьуннал хасиятру (тIабиаьт) камил дуван».

 

Кьуръандалуву бур Аллагьнал ﷻ махъру (мяъна): «Ина ( МухIаммад Идавс ﷺ) яла бюхттулмур хасиятрал заллура» («Аль-Калям» суралул 4-мур аят). «Идавсил ﷺ увкумур баврил ва ганал ххуллу бугьаврил мюнпат ахиратраву бакъасса, ва дунияллийва бияйссар. Ттизаманнул хъиривлаявурттал му иш тасттикь бувнугу бур.

Лос-Анджелес шагьрулийсса UCLA тIисса университетрал саняткартурал элмийсса хъиривлаявуртту дурну, исват бувну бур хъинсса хасият думанал оьрму лахъисса бикIайшиву. Му хъиривлаявриха зузиминнай каялувшиву дуллалисса дурккучу Дениэл Фесслердул цала проект щаллу дуваншиврул 20 миллион доллардалгу харж бувну, хъинну ялув авцIуну ххалбигьаву дурну дур. Хъиривлаяврил хIасиллал исват бувну бур хъинсса хасиятрал инсаннал оьрмулул даража лавай бувайшиву ва мунийну оьрму лахъи шайшиву.

Жунма кIулсса куццуй, хъинсса хасият – жула диндалул ца аслу-гьану хъанахъиссар. МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуну бивкIссар: «Диндалуву яла узданма цумари?» «Яла ххалилма – тIул-тIабиаьт ххуйсса думари», – увкуссар Расулуллагьнал ﷺ (Байгьакьи, ХIаким).

Цамур чIумал Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Инсаннал алши бакъашиву ссаву дуссар?» – куну. «Оьккисса хасиятраву», – дуллуссар жаваб (Байгьакьи, ТIабарани)

ХIадисирттаву увкуну бур: «Кьиямасса кьини хъинбалардал цинцилттай яла кIумур аьмалну лякъинтIиссар хъинсса хасият. Аллагьнан ﷻ къаххирассар духIиндакъу»» (Абу Давуд, АхIмад, Тирмизи). «Ххуйсса хасиятраяр даража лахъсса неъмат щинчIав къабуллуссар» (ТIабарани).

 

ХIасан Аьлиев

 

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


ХIаж байсса барз

Бусурманнал календарьданул махъва-махъмур Зуль-ХIижжа барзри. Ва зурул цIанил мяънагу – ХIаж байсса барз тIиссар. Гьарца шинал Зуль-ХIижжа зуруйри хъунмамур ХIаж бувайсса, цамур чIумал буван къашайссар. ЧIивимур ХIаж – Оьмра – ччимур чIумал буван ихтияр дуссар.   Ва зурул...


Мяърипат ва тарбия

Ххуйсса хасият, тIул-тIабиаьт, адав дуну оьрчI, душ тарбия баву – му хъанахъиссар буттал цалва авладран дуллалисса хъинну кьимат лавайсса зат. Мукунсса тарбия дулаврил гьануну хьун аьркинссар жулва оьрчIру чIивину бунава мий хъуни хъанахъиссаксса минная инсаншиву дусса, хасият ххуйсса халкь...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...


Иман ссайн учайссар?

Иман – му Аллагьу Тааьланал Цалва хъиншиврийну, рахIму-цIимилийну Цалва лагъартуннаятусса Цана ччисса инсаннал дакIниву бувчIин бавур, асар хьун бавур, мунивун дуртIсса нурди, му инсаннан цува ляхъан увсса Зал кIул уван. Му нургу, асаргу дакIниву бусса инсаннал Аллагьу Тааьланал...


Кьурбандалул байран

Кьурбандалул кьини – Исламравусса яла агьаммур байран хъанахъиссар. Аьрабрай ванийн «Эд аль-АдхIа» учайссар. Му хъанахъиссар Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьини. Мунил хъиривсса шанма гьанттагу байрандалул гьантрину ккаллиссар, миннуйн «ташрикьрал» гьантри...