Оьрму лахъи байсса хасият

Оьрму лахъи байсса хасият

Оьрму лахъи байсса хасият

МухIаммад Идавсил щалва оьрмулул мурад бивкIссар халкьуннал аьмал-хасият ххуй баву. ХIадисраву увкуну бур: «На гьан увссара халкьуннал хасиятру (тIабиаьт) камил дуван».

 

Кьуръандалуву бур Аллагьнал ﷻ махъру (мяъна): «Ина ( МухIаммад Идавс ﷺ) яла бюхттулмур хасиятрал заллура» («Аль-Калям» суралул 4-мур аят). «Идавсил ﷺ увкумур баврил ва ганал ххуллу бугьаврил мюнпат ахиратраву бакъасса, ва дунияллийва бияйссар. Ттизаманнул хъиривлаявурттал му иш тасттикь бувнугу бур.

Лос-Анджелес шагьрулийсса UCLA тIисса университетрал саняткартурал элмийсса хъиривлаявуртту дурну, исват бувну бур хъинсса хасият думанал оьрму лахъисса бикIайшиву. Му хъиривлаявриха зузиминнай каялувшиву дуллалисса дурккучу Дениэл Фесслердул цала проект щаллу дуваншиврул 20 миллион доллардалгу харж бувну, хъинну ялув авцIуну ххалбигьаву дурну дур. Хъиривлаяврил хIасиллал исват бувну бур хъинсса хасиятрал инсаннал оьрмулул даража лавай бувайшиву ва мунийну оьрму лахъи шайшиву.

Жунма кIулсса куццуй, хъинсса хасият – жула диндалул ца аслу-гьану хъанахъиссар. МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуну бивкIссар: «Диндалуву яла узданма цумари?» «Яла ххалилма – тIул-тIабиаьт ххуйсса думари», – увкуссар Расулуллагьнал ﷺ (Байгьакьи, ХIаким).

Цамур чIумал Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Инсаннал алши бакъашиву ссаву дуссар?» – куну. «Оьккисса хасиятраву», – дуллуссар жаваб (Байгьакьи, ТIабарани)

ХIадисирттаву увкуну бур: «Кьиямасса кьини хъинбалардал цинцилттай яла кIумур аьмалну лякъинтIиссар хъинсса хасият. Аллагьнан ﷻ къаххирассар духIиндакъу»» (Абу Давуд, АхIмад, Тирмизи). «Ххуйсса хасиятраяр даража лахъсса неъмат щинчIав къабуллуссар» (ТIабарани).

 

ХIасан Аьлиев

 

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Неъматрал кьимат

Ца билаятрай къурагъсса шин хьуну, щин чан хьуну диркIун дур. Гиккусса ца мискинсса адиминан пикри хьуну бур, щин дукканхьуви тIий, аьрщараву къуй дуккан. Дуклай чансса куртI шайхту лявкъуну бур ссаллив бувцIусса хъунмасса буттукьа.   Га тIивтIусса адимина хIайран хьуну ливчIун ур гиву думур...


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...


8 агьамсса калима

Вай мукъурттия байбишайссар ва къуртал шайссар инсаннал оьрму. Вайннул агьамшивугу хъинну хъуннассар. Вай калимартту бусурманнал гьарца кьини зумух ласай, цавайннал чIяруну, вайминнал чанну.   Шагьадат أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ...


Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.   Вай...


Шанна бигьасса эбадат

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву увкуну бур:   «Циняв бусурманнал бунагьру багъишла битаннав тIий дуаь дурманан буссар гьарца бусурманчунахсса чири»   «Кьуръандалувасса ца хIарп дурккуманан хъинбала чичинтIиссар. Гьарца хъинбалалул чиригу ацIлийнуссар. «Алиф,...