Уздансса тIул-тIабиаьт

Уздансса тIул-тIабиаьт

Уздансса тIул-тIабиаьт

Идавсил ﷺ тIул-тIабиаьт, хасият Аллагьнал ﷻ ляличIину кIицI ларгун, «бюхттулсса хасият» куну кьимат бивщуну бур. Укуннасса цIа Заннал дуллуну дур Кьуръандалун.

Идавсил тIабиаьтраву бивкIссар циняв хьхьичIсса идавстурал тIабиаьтрал даражартту: НухI идавсил щукру, Ибрагьим идавсил u Заннащалсса дусшиву, Муса идавсил дакIмарцIшиву, Исмяил идавсил буллусса махъ бацIан бавриву тIайлашиву, Аюб идавсил ва Якьуб идавсил ссавур, Давуд идавсил халкь марцI бувансса хIучча лякъаву, Сулайман u ва Ися u идавстурал нач-ламус (иминшиву) ва гайми циняв идавстурал хъинсса хасиятру.

Мунил хIакъираву Кьуръандалуву Аллагьнал увкуну бур МухIаммад Идавсихь ﷺ (мяъна): «ТIайласса ххуллийх ачу хьхьичIвасса идавстурал хъирив». “ТIайласса ххуллу” тIисса мукъурттил мяънагу – Аллагь ﷻ кIул аврил ххуллу къатIиссар, цанчирча, кIул шаву хъарссар цаманал хъирив ачаврин. Мурив жула Идавсин ﷺ лайкь бакъассар. Мукунма, шикку гъалгъа шариаьтрая бакъар, МухIаммад Идавсил ﷺ шариаьтрал гайми идавстурал динну лиххан дурссар. «ТIайласса ххуллийх ачу» тIисса мукъурттил мяйжансса мяъна – гай идавстураву диркIсса хъинсса тIул-тIабиаьтру ласи тIиссар. Му куццуй, Аллагь Тааьланал МухIаммад Идавсихь ﷺ амру бувссар гай циняв идавстурал хъинсса хасиятру цачIун дува увкуну. Мукун лахъсса даражалийн къаивссар цавагу цама идавс.

Муниятури Аллагьнал ﷺ МухIаммад Идавс ﷺ кIицI лавгсса ляличIисса тIабиаьтрал заллу куну. Аьрифунтуравасса цаннал мунил хIакьираву увкуну бур: Гьарцама идавснал авуршив дуссар, Цинярда цачIунссар так МухIаммадлуву e. Идавсил ﷺ хасиятрая цIувххусса чIумал Аишатлул дуллусса жавабраву ялув чивчумунил мяъна жям дурну дур: «Ганал хасият Кьуръан бия», – увкусса. Вай мукъурттил мяънагу – Идавснаву ﷺ диркIссар Кьуръандалуву кIицI ларгсса циняв цIа дувансса хасиятру ва Кьуръандалул къадагъа дирхьумуния марцIсса ивкIссар. Цамур хIадисраву бувсун бур Аьишатлул укунсса жаваб дуллушиву: «Ина къабувккусарив Кьуръандалул аятру (мяъна): “ТалихIрайн бувкссар чакливу хIалимсса, аьркин бакъасса гъалгъарду къабувайсса, багьайсса куццуй закят булайсса, хIараммуния цала аьврат дуруччайсса халкь. Миннай аьйб рищун къашайссар. Цала мурадру цамур куццуй щаллу буллалими (чил хъаннищал) – хIалалмунил дазурдава буклакиссар. ТалихIрайн бувкссар цачIара аманатран кьадиртмур ядувайми, дурсса икьрал (кьутIи) дуруччайми, чакру цила чIумал бавриву кьянкьашиву дувайми. Миннан Фирдавс-алжан булунтIиссар, абадул-абадлий гиву бикIан” («ал-Муъминун» суралул 1-11 аятру).

Вана укунссар Идавсил ﷺ тIул-тIабиаьт». Вай аятирттах вичIи дихьлахьиминнан дакIнин бутлай бур Идавсил ﷺ узданшивруя: иман – дакIнил тIабиаьтрал аслу-гьанур; чак – чурххал тIабиаьтрал гьану; закят – хъуслил тIабиаьтрал гьану; чил хъаннищал кьирият дуруччаву; аманат дурмур дуруччаву ва буллусса махъ бугьаву. Вай аятирттаву Аллагь Тааьланал кIилва кIицI лавгун бур чак баву, мунил агьамшиврух ва куртIсса мяъналух къулагъас дуллай.

«СалихIминнал тIабиаьт» тIисса луттирава

2026-03-01 (Рамазан 1447 ш.) №3.


Мюнпатсса дуаьрду

Мудан заралунния бурувччуну бикIаншиврул   КIюрххил ва гьанттайннай шамилла дуккайссар ва дуаь: باسْمِ اللَّهِ الَّذي لاَ يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ فِي الأرْضِ وَلا في السَّماءِ، وَهُوَ السَّمِيعُ العَلِيمٌ «БисмиЛля́гьи ллязи́ ля́ язурру мааьсмигьи́ шай’ун филь-арзи ва ля́...


Суал-жаваб

ЧIявуну баяй имам Магьди уккавай уссар тIисса хаварду. Му имамная кутIану бусарча ччива. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Имам Магьдинал цIа ттул цIаниха лархьхьусса дикIантIиссар, ганал буттал цIагу ттул буттал цIаниха лархьхьусса дикIантIиссар». Имам Магьди икIантIиссар Идавсил ﷺ...


СсахI бичаву

Хъус марцI дуван хъуслий закат ялув бувсса кунма, чурх марцI буван, зумалувусса диялдакъашивуртту кIучI дуван, зума АллагьначIа ﷻ кьамулну лякъин, зумаритавал ссахIгу ялув бувссар. Инсаннал дургьусса зума лухччи-ссавнил дянив дарцIуну дикIайссар, ссахI букканнин ссавруннайн...


Бала-апатIирттая буруччайсса дуаь

АпатIру, дардру инсаннал оьрмулуву ччя-ччяни хьуна дакьай. Пашманмургу, ххаримургу жуйнна дияйссар Аллагьнал ﷻ чичрулийну. Мунияту, захIматсса иширавун багьсса чIумалгу куклушиву, бигьашиву Заннахь чIа учин аьркинссар.   Цумур дуаьри дуккин аьркинсса апатIрая, мусиватрая буруччиншиврул?...


Байран барча хьуннав!

Ассаламу аьлайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу! Ххирасса уссурвал ва ссурвал! ДакIнийхтуну барча тIий ура жула ялун нанисса мубараксса Зумаритавал кьини – зумалул, дуаьрдал, эбадатрал, марцIсса тавбалул ва рувхIанийсса дахханашивурттал вибувцIусса Рамазан зурул ахир дуллалисса...