Барачат бишиннав!

Барачат бишиннав!

Барачат бишиннав!

Оьрмулуву, иширттаву, къатлуву барачат бивхьуну къаччисса цучIав акъахьунссар. «Баракат» тIисса мукъул мяъна аьрабрая таржума барча хъанахъиссар «гьарза шаву, ххишалашиву». ЖучIавагу барачат гьарза хьуншиврул ци бан аьркинссар?

 

Аллагьнал цIа кIицI лагаву

«Бисмиллягьи р-рахIмани р-рахIи́м» куну дайдирхьусса давриву барачат буссар. ХIадисраву бувсун бур «"Бисмиллагь" къаувкуну дайдирхьусса давриву барачат чансса бикIантIишиву. Вана укун Идавсил ﷺ дюъ дирхьуну дур гьарца иш Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун байбишин ялув бувну. Мунияту, «бисмиллагь» учаву лайкьссар дукра канакини, къатлувун бухлахини ва гива буклакини, янна-ус лахлахини ва ликлакини, хIажатханттувун бухханнин ва м.ц.

Хъаннилгу вай махъру учаву хъинссар дукра дуллалини,супралий дихьлахьини, янна дуруххайни, оьрчIай янна-ус лаххайни ва м.ц. Гьарца ишираву «Бисмиллагь» учин лахьхьин буллай оьрчIругу вардиш бан аьркинссар.

Кьуръан буккаву

Оьрмулуву барачат гьарза хьуну ччиманансса ца сант – кIюрххил чак байхту Кьуръан буккаву. Ибну Масъоьдлуясса хIадисраву бувсун бур Идавсил ﷺ укунсса махъру увкушиву: «Кьуръандалул ца хIарп дурккуманан ца хъинбалалухсса чири чичинтIиссар, ца хъинбалалухсса чиригу ацIлийну чIяву шайссар. "Алиф-лям-мим" ца хIарпри тIий акъара, "Алиф" – хIарпри, "Лям" – хIарпри, "Мим" – хIарпри».

 

Чаклих къулагъас

ЧIявучин инсаннал кьинилул низам сакин дай цала даврийсса иширттах урувгун. Аммарив, бусурманчунал хIарачат бан аьркинссар цала кьинилул низам чаклил лагма сакин дан, ххювагу фариза чIумуй щаллу бансса куццуй. Идавсил ﷺ хIадисраву увкуну бур: «Аьрщи дурссар ттун мизитну ва марцI баймурну. Мунияту, ттул умматиннавасса инсан чув ухьурчагу, чаклил чIун дучIайхту чак бувача».

 

ХIараммуния архну

Гьарца цIусса кьини дайдирхьуну баргъ гьаз шаврищал Аллагьу Тааьланал инсаннахьун сант дуллалиссар ца уттигу кьини дутансса. Бунагьру, зулмурду, хIараммур буллай цала чIун гьан дуллаллисса инсаннаща шайссарив барачатрайн умуд бишин?

 

Мюнпатсса давуртту

Барачат бияншиврул хIарам-муния арх буцаву бакъасса, хъинбалардугу буллан аьркинссар. Абу Гьурайраясса хIадисраву увкуну бур: «Аллагьнал ﷻ Цала лагънан кумаг байссар, га лагъ цайминнан кумаг буллалиссаксса». Цамур хIадисраву увкуну бур: «Бусурмансса инсан ца буруккинттарая ххассал увма Аллагьнал ﷻ ххассал антIиссар Кьиямасса кьинилул ца дардирая. Буржлувнал иш бигьа бувманал ишру Аллагьнал бигьа бантIиссар дунияллий ва ахиратраву».

 

Аьли Мусаев

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Иман ссайн учайссар?

Иман – му Аллагьу Тааьланал Цалва хъиншиврийну, рахIму-цIимилийну Цалва лагъартуннаятусса Цана ччисса инсаннал дакIниву бувчIин бавур, асар хьун бавур, мунивун дуртIсса нурди, му инсаннан цува ляхъан увсса Зал кIул уван. Му нургу, асаргу дакIниву бусса инсаннал Аллагьу Тааьланал...


Дагъусттаннайн дурксса кьини

Апрель зурул байбихьулий Дагъусттаннай гужсса гъараллу лачIлай, марххалтту буллай, хъунисса зараллу хьунни инсантурал къатта-къушлин, хъу-лухччилун, ризкьилун, ххуллурдан. Инттухунмай бувсса кIусса марххалттанул Хъусращиял ва Ккуллал шяраваллан хъунисса зараллу биян бунни, гъараллая хъунмасса зарал...


Къумасса мусиват

Аллагьу Тааьланал дуниялгу ляхъан дурну, дунияллий инсанталгу ляхъан бувну, миннаву ляхъан бавугу, литIун бавуну нани дурсса миннал хIал ккакканни. Уттарашиву ляхъан дурссар миннаву мютIийма цумарив, аьсивма цумарив кIул хьун. БивкIугу ляхъан бувссар Кьиямасса кьини бизан бувну, хъинманан хъинсса...


Кьурбандалул байран

Кьурбандалул кьини – Исламравусса яла агьаммур байран хъанахъиссар. Аьрабрай ванийн «Эд аль-АдхIа» учайссар. Му хъанахъиссар Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьини. Мунил хъиривсса шанма гьанттагу байрандалул гьантрину ккаллиссар, миннуйн «ташрикьрал» гьантри...


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...