Нач-хIая

Нач-хIая

Нач-хIая

Суфийтурал хIаялул мисаллу

ХьхьичIвасса салихIинтурал оьрмурдал тарихрава жучIанма бивну бур тамансса гайннал Аллагь Тааьланал хьхьичI нач-хIая душиврул мисаллу. СалихIинтуравасса цаппараннаща хатIа хьусса чIумал Аллагьнаясса ﷻ начлил мизитравун – Аллагьнал ﷻ къатлувун – буххан къашайсса бивкIссар. Ца чIумал халкьуннан ккавккун ур мизитрал кьатIув чак буллалисса инсан. «Чак буван мизитравун циван къауххара?» – цIувххуну бур гайннал. «Ттун Аллагьная нач хъанай дур, цанчирча ттуща бунагь хьунни», – дуллуну дур жаваб.

Мукунсса салихIинтуравух бивкIссар Аллагьная ﷻ бакъа щиячIав нигьа бусан нач хъанахъимигу. Мукунминнавасса цаннал бувсун бур: «Ца хьхьуну ццунсса вацIлувух най бунува жу бувкру шанашисса инсаннал ялун. Ганал чIарав канай бия балчангу. Га чантI учин увну цIуххарду: «ВахIшисса жанавартрал бувцIусса вацIлуву шанан нигьа къаусарав?» – куну. Ганал дахьрасса бакIгу гьаз дурну увкуна: «Ттун начри Аллагь ﷻ акъа цаманая нигьа усан», – куну тамур чулухунай кIура авну шанан ивкIуна». Абубакр ал-Варракьлул f увкуну бур: «На ца-ца чIумал кIира ракааьт чаклилгу дурну му кIанттава лихъара, ци-дунугу дарцусса инсан куна».

Аллагьнал ﷻ Цала лагънахсса хIая

КIулну бикIияра, Аллагь Тааьланан нач шайссар Цала лагъартунная. Тавратраву (Тора) чивчуну буссар: «Бунагьмур бан начну бикIи, мяйжаннугу Ттун хIаяри зун танмихI буван». Цамур илагьийсса луттираву увкуну бур: «Ттул лагъ Ттул чулухунай тIайла акъа ур: Ттухь цанна аьркинмур чIа тIисса чIумал Ттун нач шай ганан къадулун, амма Ттуйн мютIи акъасса чIумал, ганан туяту нач къашай». Идавсил ﷺ хIадисраву тIий бур: «ХIакьну, Аллагь – яла нач Дума ва яла Сахаватмари. Лагънал лергъ тIий кару гьаз дурса чIумал му дуаьлун жаваб къадулун Заннан нач шайссар».

«СалихIминнал тIабиаьт» тIисса луттирава

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


КьюлтIмур кIул бан шайссарив?

ЦIанасса чIумал цаппара инсантал цукунсса бунугу балаллувун ягу захIматшивурттавун багьсса чIумал, аькьлу бухлавгсса кунма, му захIматшиврува ххассал хьуншиврул бикъавсса кIану къабитай: духтуртурачIан лагай, хIакимтурачIан бияй, битай лахъисса сапарду, жура-журасса дару-сававру ишла дуллан бикIай....


Дагъусттаннайн дурксса кьини

Апрель зурул байбихьулий Дагъусттаннай гужсса гъараллу лачIлай, марххалтту буллай, хъунисса зараллу хьунни инсантурал къатта-къушлин, хъу-лухччилун, ризкьилун, ххуллурдан. Инттухунмай бувсса кIусса марххалттанул Хъусращиял ва Ккуллал шяраваллан хъунисса зараллу биян бунни, гъараллая хъунмасса зарал...


Ссайгъат баву

Цаннал цаннан укра зад дулаву, ссайгъат баву ссуннатссар, Аллагьнал ﷻ ххуллий, Аллагь ﷻ рязи уван дуллай ухьурча. Му дулайнигу «на ва хъус вин укра дулав», – куну дулайманал учин аьркинссар. «Нагу кьамул дурссар», - куну, ласайманалгу учин аьркинссар. Мукун къакуну,...


ХIаж байсса барз

Бусурманнал календарьданул махъва-махъмур Зуль-ХIижжа барзри. Ва зурул цIанил мяънагу – ХIаж байсса барз тIиссар. Гьарца шинал Зуль-ХIижжа зуруйри хъунмамур ХIаж бувайсса, цамур чIумал буван къашайссар. ЧIивимур ХIаж – Оьмра – ччимур чIумал буван ихтияр дуссар.   Ва зурул...


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...