ЩяйтIаннул макрузаншиву

ЩяйтIаннул макрузаншиву

ХIадисрайн бувну, гьарица кьини Иблисрал инсантурачIан тIайла буккайсса бур щяйтIантрал аьрал, халкь ххуттава буккан ва бяйкьин буваншиврул. Яла ххаллилмур щяйтIанну ккалли бувайсса бур чIявусса инсантал ххуттава буккан буван бювхъумур.

 

Циксса чIявусса зараллу биян буван бювхъурив инсантуран, мури щяйтIантрал дянив яла бусравмурну ккаллилсса. Ахирданийгу, Иблисрал цинявппа щяйтIант бавтIуну, цIухху-бусу бувантIиссар цуманал циксса зараллу биян бувну буссарив кIул буван. Миннува цаннил жаваб дулунтIиссар: «Ттул хIарачатрайн бувнур, пулансса инсаннал бунагь бувсса».

Иблис махIаттал къавхьуну, жаваб дулунтIиссар: «Ина цичIав ляличIисса дурну дакъар!» Яла цамунил бусантIиссар цила дурсса тIуллая. Ганихьгу иблислул кIайва махъру учинтIиссар. Мукун бикIантIиссар, Иблислул хьхьичI бавцIуну ца щяйтIаннул учиннин: «На паракьат къавхьуссара лас щарссания личIи къаувну. На миннал вичIилухун щурщу буллай бивкIссара, зул ташулия хайр бакъассар», – тIий. Муния иблис хъинну рязи хьуну: «Инара яла ххуймур!» – учинтIиссар.

Кулпатру лиян баву мурадрайсса тIуллу бацIаву дакъа дуллайнма бикIантIиссар щяйтIан. Хъамитайпалухь мунил щурщу буллантIиссар: «Мунал вих къулагъас дуллай акъар!», «Му вищал так оьрчIал цIанийри ялапар хъанахъисса!», – тIий. Ласнахьгу щяйтIан щурщулий буссар: «Му хъамитайпалул вил чIун оьнна гьан дуллай дур!», «Мунил тачIав кьадру бакъар ина дуллалимунин!», «Дунияллий мунияр ххуйсса цикссагу хъами буссар!», – тIий.

Кулпат щяйтIаннул ххяппухьхьун биривну, ливну бухьурчан, личIи шаврийну лас ва щар бунагьравун къабагьайссар– му ихтияр дусса ишри, личIи шаврин къадагъа дакъассар. Абадул абадлий Иблис буссар бацIаву дакъа инсантуран оьбалартту буллай. Мукунсса иширттаву Иблис хъинну вардишссар. Уттизаманнул ххалбигьавуртталгу чIалачIи бувссар, цал кулпат бувну ивкIсса инсан, кулпатрая личIи хьуну махъ стресс хьуну, талихI бакъа, дакIнил макьу къадакьлай икIайшиву. Цанчирча, щяйтIаннул хъяврин увсса инсаннал оьрму бигьа къашайну тIий. Мукунсса кулпатирттавусса оьрчIругу хьхьичIара куннасса нитти-буттал ттюнгъасса аякьалуцIа ва мюхчаншивруцIа хьуну личIлай бур. ОьрчIру ниттил ва буттал аякьалул ва цIимилул бувцIусса ужагърацIа шаву – му яла бюхханмурди. Гихунмайсса оьрмулуву мукунсса кулпатирттавасса оьрчIругу, щяйтIантрал ххяппухьхьун бириян хIадурсса бикIайссар.

 

Ци буван аьркинссар?

  1. Сситтуву ва гьалак буклаккисса иширттаву МухIаммад Идавсил ﷺ лахьхьин бувсса куццуй, тикрал булувара вай махъру: «Аоьзу би-Ллягьи мина-щайтIани-рражим». «Аллагь, на вил цIимилучIан учIара, Вихь дуаьлий ура, уручча нагу, ттул кулпатгу оьбала-оьхIалшивурттая ва щяйтIаннул биян буллалисса зараллая, яла махъату хIайп тIунсса даву ттуща къадукканшиврул», – куну дуаь дулувара.

ТачIав хъама мабитару ташулувух хIала буххан хIадурну мудан щяйтIан бикIайшиву.

  1. Вила ласнал, ягу щарссанил ххуйми тIуллан кьимат бищун кIулну бикIан аьркинссар.

ХIадисраву увкуну бур: «Хъамитайпалуйн адиминал зид бикIан къабучIиссар, цанчирчан мунил тIул-тIабиаьтраву ххуй къадизайсса хасиятру духьурча, гьашиву дуван аьркинссар гайми ххуйсса хасиятирттай» (Муслим).

Бакъассар, цавагу арамталгу, хъамигу диялдакъашивуртту дакъасса. Зула ласнал, ягу щарссанил диялдакъашивурттай къабацIлай, аьркинссар хасиятирттал ххуйми чуллу, ххуйми тIуллу аьч дуллан, миннул кьадру-кьимат буллан.

 

 

Саида ХIасанова

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Ссайгъат баву

Цаннал цаннан укра зад дулаву, ссайгъат баву ссуннатссар, Аллагьнал ﷻ ххуллий, Аллагь ﷻ рязи уван дуллай ухьурча. Му дулайнигу «на ва хъус вин укра дулав», – куну дулайманал учин аьркинссар. «Нагу кьамул дурссар», - куну, ласайманалгу учин аьркинссар. Мукун къакуну,...


Таваккулданул даража

КIулну бикIияра, Аллагьнал ﷻ хьхьичI бакъассар тавакулдануяр лахъсса даража. Аллагьнайн ﷻ таваккул бувтун, Заннал бувсса хIукмурдайн мютIину, цала циняв ишру Аллагьнайн ﷻ тапшур бувну, кьадардания рязину умари цала дин цIакь дурма. Таваккулданий аьй дувайманал диндалий аьй дуллалиссар. Таваккул...


КьюлтIмур кIул бан шайссарив?

ЦIанасса чIумал цаппара инсантал цукунсса бунугу балаллувун ягу захIматшивурттавун багьсса чIумал, аькьлу бухлавгсса кунма, му захIматшиврува ххассал хьуншиврул бикъавсса кIану къабитай: духтуртурачIан лагай, хIакимтурачIан бияй, битай лахъисса сапарду, жура-журасса дару-сававру ишла дуллан бикIай....


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...