Заралсса тIуллу

Заралсса тIуллу

Заралсса тIуллу

ЧIявуми инсантурал дикIай цания-ца заралсса, начсса, дух дан ччисса, амма къабюхълахъисса хасият – къалиян учаву, хIан хIачIаву ва м.ц. Заралшиву кIулну бунувагу, га кьадитансса гуж, кьянкьашиву диял къахъанай бикIай. Аьдат хьумур кьадитан къабигьассар, хаснува кьадитаврил инсаннан тIааьндакъашиву диян дуллай духьурча. Цукуннугу, хIарачат буварча, мурдалсса тIуллугу кьадиртун, щалва оьрму баххана бан шайссар.

 

Психологтурал тIимунин бувну, ца аьдат кьадиртун, инсаннал оьрмулувун цIусса духхан даншиврул дянивну 3 барз лагайсса бур. ЗахIматсса ххуллу бунугу, ссавурданул ва яхIлил ххуржинттугу хIадур дурну бачирча, бакIрайн буккан бюхъантIиссар.

 

Заралшиву бакIрайн ласи

ХьхьичIва-хьхьичI чара бакъа буван аьркинмур – цала дуллалимур мяйжаннугу заралшиву кьамул бавур. Цала заралсса хасият душиву кьамул къабувма кьянкьану ганийн данди къауккантIиссар.

 

Ччан бикIарча...

Оьккисса хасият кьадитан ччима дакI дарцIуну икIан аьркинссар багьайкунсса хIарачат буварча цала мурадрайн иян хьунтIишиву. ДакIниву щак бухьурча, му экьи ливчуну, кьянкьа дурну, виламур бугьан аьркинссар.

 

ГъалатIру кьамул байма

Аллагьу Тааьланан къаччиссар цала дирхьусса дазурдава буклакими. Заннан ххирассар цала хатIарду, гъалатIру бакIрайн лавсун, гай бакьин бан хIарачат буллалима. Бунагьирттая пашман хьуну тавба дурма лавхьхьуссар бувагу бунагь къабувманаха.

 

Пикри ва нанижат

Зула пикри ниятрайн кIура баен бувну, шаттирал хъирив ша чивчусса план сакин дуван аьркинссар. План дакъасса даву бакIрайн къадуккайссар. Заралсса хасият кьадитавривугу низам дугьан багьантIиссар, тинай-шинай къавхьуну дакIнивусса ният биттур дуллай.

Анаварсса мутталий ца хIасилданийн буккан къахьурчагу, азурдашин къадурну, умуд къакьувкьуну, хIалли-хIаллих цала мурадрачIан ачин аьркинссар.

 

ЗаралмуничIан кIункIу аймуния арх шаву

Оьккисса тIуллу кьадитаншиврул хIарачат бан аьркинссар миннучIан гъан уваймуниягу мурахас хьун. Кьадитан ччисса тIул дуван дакIнин багьайхту дуллансса цамур даву ляхъан дурну хъинссар.

 

Дустал ва ккуран

Оьккисса аьдатирттайн инсан вардиш шайссар гьалмахтал, дустал мукунмасса бусса чIумал, хаснува жагьилтурал дянив. Мунин бувну, зулагу духьурча лагма-ялттуминнал асар бивну дайдирхьусса ххуй дакъасса тIуллу, дуван аьркинссар дусшиву салихIсса, ххуйсса инсантуращал.

 

Физкультура ва гьава

Оьрмулувун спорт ва физкультура духхан дуварча, заралсса хасиятру кьадитаву хъиннура бигьа шайссар. Спорт хъинссар оьккисса аьдатру дакъаминнангу.

 

Винна бахшиш дула

Вила мурадрачIансса ххуллий хьусса гьарца тIайлабацIулунсса бахшиш ляхъан дуван бучIиссар. МархIамат, бахшиш хьхьичI чIалачIисса даву инсаннал дакIниву бигьану цIакь шайссар, му тикрал хьунсса гъирагу хъунмасса бикIайссар.

 

Заннахь кумаг чIа учаву

Бусурмансса инсаннал цукунчIавсса щак бакъассар дунияллий хъанахъимур гьарзад Аллагьнал ﷻ чичрулийну бушиву. Мунияту гьарца кьини Занная ка-кумаг чIа тIутIаву хьун аьркинссар ххуй дакъасса, заралсса хасиятру кьадитаврил ххуллийсса аьдатну.

Инсан камилну лявхъуну акъар. Бунагь, диялдакъашиву дакъасса так идавсталли бивкIсса. Мунияту, жунма чара бакъа багьантIиссар гьарца мудан жула чурххал, дакIнил, хасиятрал ялув бавцIуну, тIайламур, хъинмур чулинмай бачинмур буллан. Гьарца иширал агьаммур мурад ва мархIаматгу – Аллагь ﷻ жуятува рязишивур.

 

Муслим МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...


Чак зия буваймур

Кьасттирай чаклил рукну, шартI кьадитарча чак зия шайссар. Ягу кьасттирай ххишала рукнурду дуварча: сужда-рукуъ куннасса, зия шайссар.   Кьуръан, зикри, дуаь дакъасса цамур гъалгъа кьасттирай барча зия шайссар. Кьасттирай хъян ивкIун, аьтIун ивкIун, цIуру-кIуру бувну, уф-агь увкуну, кIира...


8 агьамсса калима

Вай мукъурттия байбишайссар ва къуртал шайссар инсаннал оьрму. Вайннул агьамшивугу хъинну хъуннассар. Вай калимартту бусурманнал гьарца кьини зумух ласай, цавайннал чIяруну, вайминнал чанну.   Шагьадат أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ...


Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.   Вай...


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...