ХIакьмур ххуллу

ХIакьмур ххуллу

ХIакьмур ххуллу

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадис буссар «Дунияллийсса оьрму бусурманчунал дуснакьри, чапурчунал Алжанни», – тIисса. Муъминчунан дунияллийсса оьрмулуву чIярусса захIматшивуртту хьуна дакьайссар. Гьарцаннан аьркинссар тIайлану Шариаьтрал ххуллийх бачин хIарачат буллан, чурх бунагьирттачIан кIункIу тIий бунугу. Хаснува, бунагьчитурал дянив агьсса чIумал муъминчунан хъиннува захIмат шайссар цува уруччин.

 

Гьарца бусурманчунал уссар шама душман: бунагьирттачIан кIункIу тIисса чурх (нафс); цавувасса щяйтIан ва лагма-ялттуминнавусса щяйтIан. Вай шамагу душманная ххассал хьун бюхъарча, мунивури инсаннал талихIгу бусса. Бусала бур ца хъунмасса даражалул вали́ цалва нафсращал мукьцIалла шинай талай ивкIссар тIисса. Мукун бухьувкун, жунма муниву хъиннува хIарачат бан аьркинни. МухIаммад Идавс ﷺ цалва асхIабтуращал ца гъазаватрая зана хьусса чIумал увкуссар: «Жува чIивисса гъазаватрая хъунмунин зана хьуссару». Ва хIадисрава жунма бувчIлай бур дяъвилул гъазаватнияр, цалва чурххащалсса, нафсращалсса гъазават лавайсса бушиву.

Аллагьнал ﷻ  халкь дунияллий ляхъан бувссар цахара эбадат дулланшиврул, мунийнуру жува хIайвантрая личIи шайсса, цанчирча, хIайвантран канан, шанан, ва цалва чурххан ччимур буллан бакъа къакIулнутIий. ХIакьинусса кьини жунма чIалай бур инсантуравухгу хIайвантрал даражалин багьсса чIяву хъанай бушиву. Лайкьсса куццуй оьрму бутаншиврул жунма аьркинссар тIайласса, иман дусса инсантурал ххуллу бувгьуну, миннал хъирив бачин. Аллагьу Тааьланал жунна бигьашиву даншиврул идавстал гьан бувну бур яла тIайламур дин – Ислам ларсун нанисса. Жунма тIайласса ххуллу ккаккан бувну, бусурманну ляхъан баврих Заннайн ﷻ  хъунмасса щукру буллан аьркинни. Цанчирча, ца пуланнал жунма ци-бунугу ца хъинбала барча, жува бикIару ганан бансса хъинбалалух луглай. Аллагьу Тааьланал жунма буллуссар кьимат бищун къашайсса неъматру: чурх, яру, вичIив, аькьлу, ссихI, оьрму ва цаймигу тамансса неъматру. Щукругу так ца мазрайну баву къагьассар, багьайкунсса щукру байссар Шариаьтрал ялуршиннарду биттур дуллай, Аллагьнал ﷻ  винма буллусса чурххал базурду бунагьирттая, хIараммуния буручлай.

Багьайкун щукру баншиврул чара бакъа диндалул кIулшивуртту ласун аьркинссар, цанчирча, кIулшиву дакъасса чIумал тIайлану эбадат дуван къашайнутIий. Расулуллагьнал ﷺ увкуссар: «Аллагьнал ﷻ  хъинбала бан ччиманан Исламрал кIулшивуртту дулайссар». Гьарца бусурманчунан, дукра кунна, чара бакъа элму лахьхьин аьркинссар. ЦIанасса чIумалгу жунма чIалай бур дин сан къадуллалисса, му къагьану цаймигу зия буллалисса инсантал. Ва дунияллий абадлий личIансса цучIав акъассар, мунияту, гьарца аькьлу бусса инсаннал пикри бан аьркинни, нава ивчIарча, ттущалва цукунсса аьмаллу лавсун гьантIиссара, куну. Хъинми аьмаллу ххишала хьун хIарачатгу бан аьркинни. Аллагьнал ﷻ  жухьхьунна оьсса аьмаллая арх буцансса тавпикь дулуннав! Амин.

 

Муса Каримов

2026-03-01 (Рамазан 1447 ш.) №3.


Лайлатул-Кьадрилул хьхьу

АцIния кIивагу зурдардиву яла ххирамур, даража лаваймур – Рамазан барзри. Мунил хьхьурдардива яла ххирамур хьхьугу – Лайлатул-Кьадрилул хьхьури.   Мугу Рамазан зуруй цумур хьхьу дуссарив мяйжанну къакIулссар. Куннал хьхьичIра-хьхьичIсса хьхьури тIар, куннал ацIния арулку хьхьури...


Аьдатрайсса Исламрал ххуллур цанмагу, чингу мюнпатмур

Цалчинмур ЦIувкIратусса ХIажикьурбаннул ва Лайлил душ Эльмира (Ххадижат) Нуруттинова республикалий машгьурну бур Исламрал журналист ва динийсса жяматийсса ишккакку хIисаврай. Исламрал хъаннил мероприятияртту дачин дувангу чIярумур чIумал ванийн вихшала дувай. Дагъусттаннал Муфтиятрал просвещениялул...


СсахI бичаву

Хъус марцI дуван хъуслий закат ялув бувсса кунма, чурх марцI буван, зумалувусса диялдакъашивуртту кIучI дуван, зума АллагьначIа ﷻ кьамулну лякъин, зумаритавал ссахIгу ялув бувссар. Инсаннал дургьусса зума лухччи-ссавнил дянив дарцIуну дикIайссар, ссахI букканнин ссавруннайн...


Пикрирдал бакIщаращи

ДакI ва пикрирду аьркин бакъамуния дуруччиншиврул, буруччин аьркинссар чурххал базурду: яру, вичIив, маз, кару, ччанну.   ДакIнивун щугълурду буххайссар мукьва ххуллувух. Цалчинмур – нафсирал гьавасру. Масала, кIирисса кьини зума дургьусса инсаннан дяркъусса щин ккаккарча, му чIумал...


Танмалшиву – щяйтIаннуя

Ххирасса дустал, къааьйкьинссара хIакьинусса кьини жува цинявппагу курчIил ясир бувну буру учирчагу.   Байбихьулий цIуххин ччива, цири му цурда карчI куну? ХъунмурчIин карчI тIун бикIай ци дунугу даву дуван къаччисса, ягу гъира бакъасса чIумал. Мукунсса чIумал инсан уссар лагма-ялттуминнахь...