Халкьуннаясса зарал гьарза шаву – Кьиямасса кьини гъаншиврул лишан

Халкьуннаясса зарал гьарза шаву – Кьиямасса кьини гъаншиврул лишан

Идавсил ﷺ бувсун бур Кьиямасса кьини гъан хьушиврул ца лишан –оьхIалшиву, баларду чIяву шаву ва халкьуннал дянив зулмурду ппив шавур куну.

 

Мунияту, жунма аьркинссар ссавур дуван, Идавсилгу ﷺ цалва асхIабтурайн мукунсса васият бувссар. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Кьиямасса кьинилул цаппара лишанну дуссар». Ца асхIабнал цIувххуссар: «Цукунссар ми лишанну?» «Мизитирттаву бунагьмунил чIурду лахъ хьунтIиссар. ДухIин дакъами, бяйкьусса ххуллийми тIайламиннаяр ялтту буккантIиссар (ххув хьунтIиссар)». Цаннал цIувхху-ссар: «Я Расулуллагь, мукунсса иширавун агьарча на ци бави?». «Винма мяълумсса (кIулсса) оьбалалия арх хьу, винма кIулсса тIайламур бугьи, инавагу вила шава ацIу (къатлува кьатIув мауккара)», – куну жаваб дуллуссар Идавсил ﷺ.

Цамур хIадисраву бувсун бур ца инсаннал Идавсихь ﷺ цIувххушиву: «Я Аллагьнал Идавс ﷺ, ци бан аьркинссар жул паччахIталну (бакIчиталну) бацIарча цаламур нани бувсса, жуй зулму буллалисса инсантал?» Идавсил ﷺ увкуссар: «Гайннах вичIи дихьлахьи, мютIину бикIи. Гайннал буржри аьдилшиву дуруччин (акъахьурча гай бунагьравун багьантIиссар), зул бурж тIурча, гайннах вичIигу дирхьуну мютIи шавур (мукун буварча зуйн Аллагьнаяту ﷻ  чири биянтIиссар). Гайннал тIалав дуллалимур щаллу бувара, тIайлашиву дакъахьурчагу. Зувагу гайнная аьдлу тIалав мабуларди. Гайннал зула ихтиярду щаллу къадуварча, гайннащал дяъви мабувари, зуятува гайннал тIалав дуллалимунихсса чири Аллагьная ﷻ  чIа тIутIияра. Гайннан цалва бувмунил ажру биянтIиссар, зу бувмунилсса зуйн биянтIиссар».

Идавсил ﷺ дюъ дирхьуссар: «Зул ялув бацIантIиссар хъинбалардугу, оьбалардугу, шариаьтрацIун къадаркьусса тIуллугу дуллалисса бакIчитал. Гайннал дуллалисса оьккисса тIуллу кьамул къадуллалима бунагьравух гьуртту шаврия марцIссар. ДакIниву рязи акъамагу ххассал хьунтIиссар. Аммарив гайннащал рязима бунагьирттаву гьурттучири». АсхIабтурал цIувххуссар: «Мукунсса зулмукартуращал дяъви буллан бучIиссарив?» Идавсил ﷺ увкуссар: «КъабучIиссар, гайннал чак бувайхьурча, так гайннал чак бувайхьурча!»

Ва хIадисраву Идавсил ﷺ баян бувну бур Кьиямасса кьини гъан хьусса чIумал буккантIисса бакIчитурая. Гайннал хъинсса тIуллугу дуллантIиссар, мукунна оьккиссагу дуллантIиссар. Гайннал дуллалимунийн къарши махъ учин бювхъума мунафикьшивруя марцI хьунтIиссар. Гайннал оьбаларду дакIнил кьамул къабувайма бунагьравух хIала уххаврия ххассал хьунтIиссар. ДухIин дакъасса тIуллая рязину гайннал ххуллу бувгьуну бавчуми – бунагьраву ва танмихIраву гьурттучиталли.

 

«СалихIминнал тIабиаьт» тIисса луттирава

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Мяърипат ва тарбия

Ххуйсса хасият, тIул-тIабиаьт, адав дуну оьрчI, душ тарбия баву – му хъанахъиссар буттал цалва авладран дуллалисса хъинну кьимат лавайсса зат. Мукунсса тарбия дулаврил гьануну хьун аьркинссар жулва оьрчIру чIивину бунава мий хъуни хъанахъиссаксса минная инсаншиву дусса, хасият ххуйсса халкь...


Дагъусттаннайн дурксса кьини

Апрель зурул байбихьулий Дагъусттаннай гужсса гъараллу лачIлай, марххалтту буллай, хъунисса зараллу хьунни инсантурал къатта-къушлин, хъу-лухччилун, ризкьилун, ххуллурдан. Инттухунмай бувсса кIусса марххалттанул Хъусращиял ва Ккуллал шяраваллан хъунисса зараллу биян бунни, гъараллая хъунмасса зарал...


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...


Таваккулданул даража

КIулну бикIияра, Аллагьнал ﷻ хьхьичI бакъассар тавакулдануяр лахъсса даража. Аллагьнайн ﷻ таваккул бувтун, Заннал бувсса хIукмурдайн мютIину, цала циняв ишру Аллагьнайн ﷻ тапшур бувну, кьадардания рязину умари цала дин цIакь дурма. Таваккулданий аьй дувайманал диндалий аьй дуллалиссар. Таваккул...