ТIайлашиву ва аьдилшиву

ТIайлашиву ва аьдилшиву

ТIайлашивруя ва аьдилшивруя тамансса ххаллилсса махъру увкуну бур. Вайгу гайннувасса цаппара:

 

  1. Шакьикь Балхил увкуну бур: «СалихIсса, тIайлашиву дусса мурид лавхьхьуссар чассагул мурхь (пальма) бувгьуну, ганий ахъулссаннун кIанай ццацру къаххяххан нигьа увсманаха. Аьдилшиву дакъасса мурид тIурча, лащан уван бучIиссар ццуццул къатIа бувгьуну, гайннуй чассаг ххяхханнин ялугьлагьиманаха.
  2. Абул-ФатхI Мусилихь аьдилшивруя цIувххусса чIумал ганал цала ка мах дарцIан дувайсса пачливун лиркIуну, дарцIусса мах цала канийгу дирхьуну увкуссар: «Вана вари аьдилшиву».
  3. Ялагу увкуну бур: «ТIайлашиву дума – цала бивкIулийн хIадур хъанахъимари, цала оьрмулуву хьумуния кьюлтIмур ашкара шаврия нигьгу дакъамари». Аллагьнал ﷻ увкуну бур Кьуръандалуву (мяъна): «БивкIу ччай (хьурдай тIий) бикIи, зувура аьдилшиву духьурча» («ал-Джумъаь» суралул 6-му аят). Аллагьнал лагъ тIайлашиву дуну, бивкIулийн хIадур шавриву дакI марцIну ухьурча, мунал махъра-махъсса ссят та дучIарчагу, мунан цукунчIавсса ццах бакъассар, Аллагьнал хьхьичI нач дувансса цичIав мунал къадурнутIий.
  4. Зуннун Мисрил увкуссар: «Аьдилшиву – Аллагьнал ﷻ турди, мунил дайлшиву ссайну ххал дуварчагу, мунил гьарзад кьукьинтIиссар».
  5. Ца аьлимчунал увкуну бур: «Цайвасса муданмасса бурж биттур къабувайманая чIун-чIумуй бувайсса буржругу (Заннал бивхьусса фарзру) кьамул къабувайссар». Ганахь цIувххуссар: «Муданмасса бурж цумурди?» - куну. «Аьдилшиву (тIайлашиву)», - увкуссар ганал.
  6. СалихIинтуравасса цаннал увкуну бур: «Щялмахъчинал лишан – аьркиннугу, къааьркиннугу хъарду буллалавур».
  7. Ялагу увкуну бур: «Аьдилшиврул кьанкь къарищунтIиссар цаятура ягу цаманая цIарду дуллалиманан».
  8. Кьуръандалуву Аллагь Тааьланал увкуну бур иман думиннахь (мяъна): «Аллагьная ﷻ нигьа бусияра ва аьдилминнал чIарав бикIи» («ат-Тавба» суралул 119-мур аят). Вай махъру укун бувчIин бувну бур: Агьлул-Китабравасса халкьуннал бусурманнащал тIайлашиву дугьарча, дунияллул иширттавугу тIайлабацIу хьунтIиссар, ва гьунтти, бивкIу ялун бивукунгу аьдилсса бусурманнащал Алжаннавун буххантIиссар.
  9. Диндалул аьлимтурал увкуну бур: «ТIайлашиву (аьдилшиву) – хъиншиврул хIалданул яла лахъмур даражари. Мунил мяънагу – инсан ялатугу виватугу ца тагьарданий ушивур, халкьуннавух унугу, цувалу унугу. Ва цурдагу хъинну чанну хьуна дакьайсса тагьарди.

Аьдилшиву дикIайссар мукъурттийнусса ва рувхIанийсса хIалдайнусса: мугу мунил яла камилмур куцри.

 

(гихунмайгу буссар)

 

«СалихIминнал тIабиаьт» тIисса луттирава

 

2026-03-01 (Рамазан 1447 ш.) №3.


Бала-апатIирттая буруччайсса дуаь

АпатIру, дардру инсаннал оьрмулуву ччя-ччяни хьуна дакьай. Пашманмургу, ххаримургу жуйнна дияйссар Аллагьнал ﷻ чичрулийну. Мунияту, захIматсса иширавун багьсса чIумалгу куклушиву, бигьашиву Заннахь чIа учин аьркинссар.   Цумур дуаьри дуккин аьркинсса апатIрая, мусиватрая буруччиншиврул?...


Суал-жаваб

ЧIявуну баяй имам Магьди уккавай уссар тIисса хаварду. Му имамная кутIану бусарча ччива. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Имам Магьдинал цIа ттул цIаниха лархьхьусса дикIантIиссар, ганал буттал цIагу ттул буттал цIаниха лархьхьусса дикIантIиссар». Имам Магьди икIантIиссар Идавсил ﷺ...


Лайлатул-Кьадрилул хьхьу

АцIния кIивагу зурдардиву яла ххирамур, даража лаваймур – Рамазан барзри. Мунил хьхьурдардива яла ххирамур хьхьугу – Лайлатул-Кьадрилул хьхьури.   Мугу Рамазан зуруй цумур хьхьу дуссарив мяйжанну къакIулссар. Куннал хьхьичIра-хьхьичIсса хьхьури тIар, куннал ацIния арулку хьхьури...


Мюнпатсса дуаьрду

Мудан заралунния бурувччуну бикIаншиврул   КIюрххил ва гьанттайннай шамилла дуккайссар ва дуаь: باسْمِ اللَّهِ الَّذي لاَ يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ فِي الأرْضِ وَلا في السَّماءِ، وَهُوَ السَّمِيعُ العَلِيمٌ «БисмиЛля́гьи ллязи́ ля́ язурру мааьсмигьи́ шай’ун филь-арзи ва ля́...


Аьдатрайсса Исламрал ххуллур цанмагу, чингу мюнпатмур

Цалчинмур ЦIувкIратусса ХIажикьурбаннул ва Лайлил душ Эльмира (Ххадижат) Нуруттинова республикалий машгьурну бур Исламрал журналист ва динийсса жяматийсса ишккакку хIисаврай. Исламрал хъаннил мероприятияртту дачин дувангу чIярумур чIумал ванийн вихшала дувай. Дагъусттаннал Муфтиятрал просвещениялул...