Чаклил чIунну кIул дайсса куц

Чаклил чIунну кIул дайсса куц

Чаклил чIунну кIул дайсса куц

Фаризасса чак баврил ца шартI хъанай дур ганил чIун дуркIшиву мяълумну кIул баву. КIул къабувну бувсса чак ккалли бакъассар. Цукунни кIул дувайсса чаклил чIун?

 

Ахттайн чаклил чIун духхайссар баргъ завал хьусса ссятрай. Му завал шавугу – Кьиблалийн лажин тIайлану авцIуну, баргъ ссавнил дянивату киямур чулуха урчIамур чулухун баччаврийнур. Мунил чIумул ахиргу – кьасса кIанай тIайлану дацIан дурсса задрал ххют шавури цурдаксса, баргъ ссавнил дянивун бивсса чIумалсса ххют дакъасса, гания шихуннай дурцуну. Му чIумал ахттакьун чаклил чIунгу дучIайссар. Мунилсса чIумул ахиргу баргъ гьаннинни. Баргъ лавгукун маркIачIан чаклил чIунгу дучIайссар. Мунилсса чIумул ахиргу "шафакьуль-ахIмар» дахьлаганнинни. «Шафакьуль-ахIмар» – бургъил хъиривсса ятIулшивур. Му дахьлагаврийну хъатIан чаклил чIунгу дучIайссар. Мунил чIунгу дуссар чани аьлтту хьуннин. Му чани аьлтту шаврийну кIюрххил чаклил чIунгу дучIайссар. Баргъ зунттайн аьлтту хъананнин мунил чIунгу дуссар.

Гьарца чак цилла чIун дучIайхту баву суннатссар. Ахирданийн бутаву карагьатссар (къахъинссар). ХъатIан чакрив, хьхьунил шанма бутIул ца бутIа гьаннин битаву хъинни тIиссагу аьлимтал бур. Гьарца чак чIумул аввалданий бан къахьурча, чIун дукканнин бан ният дикIан аьркинссар. Сайки, ахирданий бан къахьунссар, ца оьзру хьунссар, ягу шанай личIанссара тIий дакIнин багьарча, чIун духхайхту бан ялувссар (чара бакъа бан аьркинссар).

Ибну Масъоьдлул бусаврийн бувну: «На Идавсихь ﷺ цIуххав яла хъинмур аьмал цумурди, куну. Ганал жаваб дуллуна: "Ккаккан дурсса чIумул дайдихьулий бувсса чакри"».

 

«НасихIатуль-аьвам» (“ГьунчIукьатIан”)

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Къумасса мусиват

Аллагьу Тааьланал дуниялгу ляхъан дурну, дунияллий инсанталгу ляхъан бувну, миннаву ляхъан бавугу, литIун бавуну нани дурсса миннал хIал ккакканни. Уттарашиву ляхъан дурссар миннаву мютIийма цумарив, аьсивма цумарив кIул хьун. БивкIугу ляхъан бувссар Кьиямасса кьини бизан бувну, хъинманан хъинсса...


Дагъусттаннайн дурксса кьини

Апрель зурул байбихьулий Дагъусттаннай гужсса гъараллу лачIлай, марххалтту буллай, хъунисса зараллу хьунни инсантурал къатта-къушлин, хъу-лухччилун, ризкьилун, ххуллурдан. Инттухунмай бувсса кIусса марххалттанул Хъусращиял ва Ккуллал шяраваллан хъунисса зараллу биян бунни, гъараллая хъунмасса зарал...


Кьурбандалул байран

Кьурбандалул кьини – Исламравусса яла агьаммур байран хъанахъиссар. Аьрабрай ванийн «Эд аль-АдхIа» учайссар. Му хъанахъиссар Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьини. Мунил хъиривсса шанма гьанттагу байрандалул гьантрину ккаллиссар, миннуйн «ташрикьрал» гьантри...


ХIаж байсса барз

Бусурманнал календарьданул махъва-махъмур Зуль-ХIижжа барзри. Ва зурул цIанил мяънагу – ХIаж байсса барз тIиссар. Гьарца шинал Зуль-ХIижжа зуруйри хъунмамур ХIаж бувайсса, цамур чIумал буван къашайссар. ЧIивимур ХIаж – Оьмра – ччимур чIумал буван ихтияр дуссар.   Ва зурул...


Ссайгъат баву

Цаннал цаннан укра зад дулаву, ссайгъат баву ссуннатссар, Аллагьнал ﷻ ххуллий, Аллагь ﷻ рязи уван дуллай ухьурча. Му дулайнигу «на ва хъус вин укра дулав», – куну дулайманал учин аьркинссар. «Нагу кьамул дурссар», - куну, ласайманалгу учин аьркинссар. Мукун къакуну,...