Хувайлидлул душ Хадижат

Хувайлидлул душ Хадижат

Хувайлидлул душ Хадижат

Хувайлидлул душ Хадижат – МухIаммад Идавсил цалчинсса ва цуппа дунияллия гьаннин ца бакъа бакъасса кулпатри. Миннал Заннаясса нигь душиврул гьанурдай цIакь хьусса ччаву диркIссар. Цуппа щар хьуну буссаксса хIаллай, Хадижатлул цалагу МухIаммадлул чулиннай хIурмат бакъашиву ккаккан къадурссар.

 

Хадижат бивкIссар чурххал лахъсса, бурчу кIяласса, авурсса, аькьлу бусса, тIайлашиву ччисса, бажар бусса хъамитайпа. Кьурайшитурал дянив яла цIа-кьини думур ва хIурмат бумур бивкIссар цуппагу. ДакI тIиртIусса, сахаватсса, мюхтажминнан, цилва мачча-гъаннан мудан кумаг бувайсса бивкIссар, хъатIи буван каши дакъасса жагьилминнангу кумаг бувайсса бивкIссар. Хадижат ххаллилсса хасиятрал заллу бивкIссар. Машлухун багьну бивкIссар, машагу бувайсса бивкIссар тIайлану, чумартну ва узданну. Багьлух инсантал бувгьуну тIайла буккайсса бивкIссар даххансса хъуслищал Шамлив. МухIаммадлун ﷺ 25 шин хьусса чIумал, вагу лавгссар Хадижатлул миннат бувну Шамлив (Сириянавун) ванил чарвансарайлущал.

МухIаммадлул ﷺ яла цанма щарну бувцуссар. Ва Идавсил ‎ﷺ чIарав бавцIуссар, МухIаммадлул ‎ﷺ ХIираъ нуххуву хьхьичIра-хьхьичI Занная идавсшиву лирксса чIумал. Ва къазразанну шавай зана хьуну, Хадижатлухь бувсъссар хьумур. Нигьа увсун ивкIссар, хьувивав цащава идавсшиврул кIусса хъар ларсун ачин тIий, бувсъссар Хадижатлухь ташвишну ушиву. Хадижатлул ва паракьат увссар: «На барча уллай бура ина бюхттулсса ххаришиврущал. Аллагьнайн хъарашав, Аллагьнал ина тачIав кьюкьин къаувантIиссара, ина мачча-гъанминнащал хIала-гьурттушиву дусса, мудан тIайламур учайсса ва заэвминнал чIарав ацIайсса унутIий».

Хадижатлул Идавсин ﷺ кIия арс увссар, ми мюрщинийва ливтIуссар. Мукьва душгу бувссар. Идавсил ﷺ нясав наниссар МухIаммадлул ﷺ ва Хадижатлул душнияту ФатIимая, хаснува ванил арсурваврая ХIасаннуя ва ХIусайннуя. Вайннал наслулуву бивкIссар хъунисса имамтал, валийтал, тIарикьатрал щейхтал ва цаймигу цIанихсса инсантал. Вайннал наслулия бивзми хIакьинусса кьинигу буссар.

Имам АхIмадлул бувсмунийн бувну, Идавсил ﷺ Аллагьнал цIанийну хъа бувссар, Аллагьнал цанна Хадижатлуяр ххуйсса щарсса къадуллушиврий. Идавсил ﷺ учайсса бивкIссар, инсантал цайнма вих къавхьуний, ванил вихшала дирхьуна, инсантурал цува думуницIа увсса чIумал, ванил цан хъус дуллуна, вайми хъаннил оьрчIругу къабувна, ванил бакъа куну.

Ванил оьрмулул тарихрава жунма чIалачIисса куццуй, Хадижат бивкIун бур хIакьсса савдажар. Ва машлухун багьну, даву дюрхъуну дачин дурну бивкIун бур. Аьрабнавусса авадансса хъаннивасса ца бивкIун бур. Маккаллал иш-бажаранчитурал дянив ванил сий диркIун дур ва хIурматрай ванийн «аль-Кубра» – «хъунмур, бюхттулмур» учайсса бивкIун бур. Исламрал тарихраву Хадижатлул хъунмасса кIану бувгьуссар. Ва бивкIссар цалчин Ислам кьамул дурмургу, Идавсищал ﷺ архIал цалчин чак бувсса инсангу. Исламрал ххуллий ванил азаллийсса динарду дарчIуссар, Идавсин ﷺ яла цIакьмур чул бищай ттарцIнугу бивкIссар.

Хадижатлул Аллагьнал Илчинащал ﷺ ташулуву бавкьуну, нахIуну оьрму бувтссар ва 65 шинал оьрмулуву Маккалив ахиратравун лавгссар. Ванил бивкIу хъинну кьувтIуссар МухIаммад Идавсил ﷺ дакIнивун.

 

Камал ХIасанов

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Дагъусттаннайн дурксса кьини

Апрель зурул байбихьулий Дагъусттаннай гужсса гъараллу лачIлай, марххалтту буллай, хъунисса зараллу хьунни инсантурал къатта-къушлин, хъу-лухччилун, ризкьилун, ххуллурдан. Инттухунмай бувсса кIусса марххалттанул Хъусращиял ва Ккуллал шяраваллан хъунисса зараллу биян бунни, гъараллая хъунмасса зарал...


Кьурбандалул байран

Кьурбандалул кьини – Исламравусса яла агьаммур байран хъанахъиссар. Аьрабрай ванийн «Эд аль-АдхIа» учайссар. Му хъанахъиссар Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьини. Мунил хъиривсса шанма гьанттагу байрандалул гьантрину ккаллиссар, миннуйн «ташрикьрал» гьантри...


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...


Къумасса мусиват

Аллагьу Тааьланал дуниялгу ляхъан дурну, дунияллий инсанталгу ляхъан бувну, миннаву ляхъан бавугу, литIун бавуну нани дурсса миннал хIал ккакканни. Уттарашиву ляхъан дурссар миннаву мютIийма цумарив, аьсивма цумарив кIул хьун. БивкIугу ляхъан бувссар Кьиямасса кьини бизан бувну, хъинманан хъинсса...


Иман ссайн учайссар?

Иман – му Аллагьу Тааьланал Цалва хъиншиврийну, рахIму-цIимилийну Цалва лагъартуннаятусса Цана ччисса инсаннал дакIниву бувчIин бавур, асар хьун бавур, мунивун дуртIсса нурди, му инсаннан цува ляхъан увсса Зал кIул уван. Му нургу, асаргу дакIниву бусса инсаннал Аллагьу Тааьланал...