Нилданул кьурван

Нилданул кьурван

Халиф Оьмардул заманнай Мисриллал (Египетнал) бакIчину ивкIссар Аьмр ибн аль-Аьс. Га заманнай Мисриллал халкьуннал аьдат диркIссар шинай цал жагьилсса душ Нил неххан кьурванну булайсса.

 

 

Га шиналгу цала аьдат щаллу дуваншиврул, бувкIссар Аьмрдуя ихтияр ласун:

– Нил кьакьавай дур. Ганивун дагьлагисса мюрщи нехру духлаглай дур. Жула аьдат биттур дувансса ихтияр дула! – куну бур.

– Ци аьдатри му? – цIувххуну бур Аьмрдул.

– Ва зурул ацIния кIилчинсса хьхьуну жу язи бугьантIиссар ца жагьилсса душ. Ганил нитти-буттая ихтияргу ларсун, чIюлусса яннардугу лаххан бувну, Нилданувун бутантIиссар. Мунияр махъ ганиву щин чIяру хьуну, буллугъшиву хьунтIиссар.

– Мукунсса тIуллан Исламраву кIану бакъассар! – баян бувну бур Аьмрдул. – Жула диндалул къадагъа дирхьуссар муниха лархьхьусса аьдатирттай!

ЧIун наниссаксса неххаву щин хъиннура чан хъанан диркIун, халкьуннаву гьалакшиву гьаз хьуну дур.

Аьмрдул хIукму бувну бур халифнащал маслихIат ккаккан. Чивчуну бур ОьмардучIан чагъар.

Мисриллал бакIчинал чивчусса чагъаргу бувккуну, халифнал укунсса жаваб дуллуну дур: «Ина тIайласса къел дурссар (неххавун душ бутан къабитаву). На вичIан гьан буллай ура ца чIивисса чагъар. Га вичIанма бучIайхту, Нилданувун бути».

Халифнаясса жаваб дучIайхту Аьмрдун лявкъуну бур гиву чIивисса чагъар. Ганий бивкIун бур укунсса махъру: «Аллагьнал ﷻ лагъная Оьмардуя – Египетнавусса Нил неххайнсса оьвчаву. Ина вила биялалийну щиналгу дурцIуну най духьурча, дурагу къадачирчагу за бакъар, жун ина къааьркинна! Аммарив ина Аллагьу Тааьланал кьудратрайну най духьурча, жу Заннахь чIа тIиссару вил ратIру щинал дуцIин дува тIий!»

Аьмрдул га чагъар Нил неххавун бувтссар. Гьунттимур кьинира ганил зумарду щинал дурцIуну, 16 ссюрхъирал лахъ хьуссар.

Му куццуй, Аллагьнал ﷻ цIимилийну ва халиф Оьмардул аькьилшиврийн бувну, Мисриллаву духлаган дурссар мурдалсса аьдат, халкьгу рязи хьуссар.

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


КьюлтIмур кIул бан шайссарив?

ЦIанасса чIумал цаппара инсантал цукунсса бунугу балаллувун ягу захIматшивурттавун багьсса чIумал, аькьлу бухлавгсса кунма, му захIматшиврува ххассал хьуншиврул бикъавсса кIану къабитай: духтуртурачIан лагай, хIакимтурачIан бияй, битай лахъисса сапарду, жура-журасса дару-сававру ишла дуллан бикIай....


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...


Иман ссайн учайссар?

Иман – му Аллагьу Тааьланал Цалва хъиншиврийну, рахIму-цIимилийну Цалва лагъартуннаятусса Цана ччисса инсаннал дакIниву бувчIин бавур, асар хьун бавур, мунивун дуртIсса нурди, му инсаннан цува ляхъан увсса Зал кIул уван. Му нургу, асаргу дакIниву бусса инсаннал Аллагьу Тааьланал...


Дагъусттаннайн дурксса кьини

Апрель зурул байбихьулий Дагъусттаннай гужсса гъараллу лачIлай, марххалтту буллай, хъунисса зараллу хьунни инсантурал къатта-къушлин, хъу-лухччилун, ризкьилун, ххуллурдан. Инттухунмай бувсса кIусса марххалттанул Хъусращиял ва Ккуллал шяраваллан хъунисса зараллу биян бунни, гъараллая хъунмасса зарал...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...