бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ЭмхIели шайтIан чебиу, дагъали – малаик

ЭмхIели шайтIан чебиу, дагъали – малаик

Абу Гьурайрачибад балахъули саби, Идбагли ﷺ бурибси: «ХIушани дагъала тIама бакьадалли, Аллагьлизи ﷻ уркIецIиличила тиладибарая, сенкIун илини малаик чеваиб. ЭмхIела тIамала аргъадалли, Аллагьличи ﷻ шайтIайзибад берцуди барахъес тиладибарая, марлира илини шайтIан чебаибси саби» (Бухари, Муслим).

 

Нушани ил хIядисличила бакьибсири, амма хIебагьурра ил гIилмулира марбирниличила, суненира дунъя тамашабарибси. Кабизахъурси саби адамла хIулбала хIерла гьунар ва имкан камси саби ва эмхIелагъуна ахIен, илала биалли дагъалайзибад декIарбулхъуси саби.

Физикала курслизибад нушани балусигу, адамла хIулбала шалала имканти электромагнитный нуранала спектрлизиб чебиуси шалаличирцун тIашдилзути диъни. Адамли спектрла дурабси секIал чебиуси ахIен сунела хIерли чебиусила имцIа. Адамла хIулбани чебиуси ахIен я инфракрасный, я ултрафиолетовый нурани, хIятта илини чебиуси спектрла дазуличир диалра.

Амма дагънала ва умхIала хIулбала шайчирти имканти адамталайчир имцIали дуили сари. Илдани адамтала хIулбани чебиусила дурабадра, мякьларти секIалра чедиули дуили сари. Адамтани чебиуси спектрла дурабадра, дагънани ультрафиолетовый нурани, умхIани биалли – инфракрасный нурани чедиули дуили сари.

Ишаб суал акIес асубирар, малаикуначил яра шайтIунтачил сегъуна бархбас лебси, гьатIи или.

ХIядислизиб бурили саби: «Малаикуни шалализибад барибти саби» (Муслим, Ибну Касир).

Аллагьли ﷻ Кьуръайзиб буриб: «Нушани жиндри гьатIира жявли, дебали буцIарси ламилизирад акIахъубти сари».

Школализиб физикала дарслизибад нушани балуси саби, электромагнитный волнабани халаси мер бурцни. Лебил электромагнитный нуранала спектр цалабикибси саби ишди: гамма, рентген, ультрафиолет, чебиуси спектр, инфракрасный нур, микроволны, радиоволны бутIназибад. Ил спектрлизиб адамла хIулбани чебиуси кесек дебали камси саби, ил ургабуцибсиван саби ультрафиолетовый спектрла ва инфракрасный шалала ургаб.

Нушани илкьяйдали балулра, цIала ламили инфракрасный волнаби дурайъни, сарира умхIани чедиути. Илис сари илдани шайтIунти чедиути. Амма илдани малаикуни чехIебиу, шалализирад дарибти, цараван буралли, ультрафиолетовый нураназирад. Ил хIясибли, ультрафиалет чебаэс имкан лебти дагънани, малаикуни чебиу, амма инфракрасный шала дурайути шайтIунти чехIедиу, сенкIун илди дагънани чехIебиуси цархIил спектрлизирхIели.

Ашкарси саби шайтIунти Аллагь ﷻ гьануршуси мерличирад дубшути диъни. Ил иргъахъули саби хIядисли: «Аллагь ﷻ гьануршуси мерличи малаикуни башути саби». Малаикуни башути саби ЧевяхIси Аллагь ﷻ гьануршуси мерличи, ультрафиолетла нурани тIинтIдирули, сарира жиндри-шайтIунтани чекасес хIебирути, сенкIун илдас изиаруси саби малаикунала шала чебиухIели. ЦархIилван буралли, ультрафиолетовый ва инфракрасный нурани ца мерличир къаршидикалли, инфракрасный нурани тIинтIдиубли агардирути сари.

ПатIимат МяхIяммадова

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Тулкни

Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам Ахир заманала халкь, дунъяличи хъарихъур, Вайси чули гlеббурцу, бархьси гьуни бархьбалта Хlекьси гlеббурцнилизиб, илди бирар гlянцl-сукъур, Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам.   Гlялимти ва жагьилти, дунъяличи...


Зуль-ХIижжа базла 10 бархIила дурхъадеш

Идбаг ﷺ сунела дурхъаси хIядислизив викIули сай: «Илди бурхIназив дубурцуси адам Аллагьли ﷻ вецIал секIайчивли дурхъавиру: сунела гIямрулизи баракат хьурабиру; мас-давла имцIабиру; хъалибарг балагьуназибад уцахъу; бунагьуни умудирар; гIяхIти баркьудлуми имцIа-дирар; бебкIала излуми...


Буралаби

Аргъличи къакъмабирхъид, бяхIлизи хъу маделгIад. Хъубзарлис дигуси тяхIярли ахIен дягI булхъуси. ДяхIцIила битIакI хIебирар. Мурталра берхIи хIебирар. 5.ТIярхъилабад бухъунси дягI бугIярси бирар. ГербикIуси къаркъаличир шин хIедашар. ДяхIцIи я хIеркIли архIеху, я цIали игхIейгу. Миъ...


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...


Заб-маркала асурти

Хабарагарси балагь чисалра кьадармабиаб, хъярхъли кабухъун хIеркIлис я инсан къаршимайкаб.   Мартла 28-личир Дагъиста ванзаличир дебали тамашала анцIбукьуни кадикиб. Гьалабси дуги МЧС-ла багьахъни бакIибсири жагIял дахъал заб ва дягI дирар или. Иличи илцад-декIар пикри чилилра бяхIчихIеиб,...