бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Тулкни

Тулкни

Ибрагьим Халилли урши гахъес тиладибариб

Аллагь ! Аллагь ! Я Раббанна я Аллагь (3-йна)

Игъфирлана зунубана я Аллагь .

 

Ибрагьим Халилли урши тиладивариб,

Аллагьличил сунени вягIда бариб

БегIлара дигуси кьурбайс лугьас иб,

Наб Аллагьли урши кьадарваралли.

 

Илис урши ИсмягIил кьадарвариб,

Дудешлис кумекбаресли халаваиб,

ГIур Ибрагьимли муэр чебаиб.

Илизи вягIда таманбара иб.

 

Азир маза-мас, хIябдарш хIяйван кьурбан дариб,

ВягIда таманхIебиуб или муэр чебаиб,

Даршал валри делгьун кьурбайс дутIиб,

«Гьанна кьалли вягIда, таманбиуб» - иб.

 

ГIурра Ибрагьимли муэр чебаиб,

«БегIла дигуси кьурбайс лугьадли,

Вахъ дигахъуси ИсмягIил – велгьен» иб,

ВерхIцайна ца муэр чебаиб.

 

Аллагьла амрулис сай мутIигIвакIиб,

Гьажарлизи урши хIядурвара иб,

«НикIуби, гъез кьицIдара, бекI гIявабара,

Дузани аркьулра варх ил арукили».

 

ХIядурвариб нешли, дукла кIапIуциб,

«Жявли вакIи» - иб, хIулби уммайдариб,

Ибрагьимли дисра, гьаяра касиб,

Велгьес пикрибариб хIулбала шала.

 

Гьалавад умхIули дурхIя ватихьиб,

Илбисли Ибрагьимлис макру дехIдихьиб,

«Ихгъуна жагаси урши лугьаду», - иб,

«Лугьас, Аллагьла амру архис», - иб.

 

ГIела чарбиубли нешличи бакIиб,

«Сен кариилру хIу, паргъатли», - иб,

«ХIела урши велгьес арукибгу», - иб,

«Дудешли дисра, гьаяра касиб», - иб.

 

«Къяна саби душман, сен лугьули?» - иб,

«Аллагьли хъарбарили лугьули сай», - иб,

«Аллагьлис нунира жан кьурбандирис», - иб,

«Уршила даралра селра хIебирар», - иб.

 

Илизибад умут бердили бакIиб,

ИсмягIиллизи, «ХIу велгьес аркулри», - иб,

«Гьаяра, дисра чехIедиулрив», - иб,

«ХIу велгьес архути, адани хIела?».

«Эй малгIун дудешли, урши лугьав?» - иб,

«Аллагьли хъарбарили хIу лугьулри», - иб,

«Аллагьла амрулис ну мутIигIлира», - иб,

Илис къаркъа игьуб, «гьарахъбики», - иб.

 

Илбисли халаси къиян кабихьиб,

Макру дарес хIебиубли жапа чебаиб,

Аллагьла амру, чула хъябличи чесиб,

Илбис чарбухъун, бахъ мяхIрумбиуб.

Дудешра уршира ца мерла бакIиб,

Адала хIулбала нургъби чяхIдухъун,

Нешла гьала укьес вахъ шишимухъун,

«Урши хьарвиалли, се буриша?» - иб.

 

Дудешли, «муэр чебаира», - иб,

«Велгьахъес Аллагьли амру бариб», - иб,

«ХIу се викIуда? Жан гес пикрибара», - иб.

Кьабуликиб урши, «хIед дигуси бара», - иб.

 

Адази уршини васият бариб,

«Нешлизи дила саламти дура», - иб,

Савгъатлис дила хIева буха», - иб

«Ну гьаниркахъули диги ахъахъес».

 

Уршини, «жан айсни къиянси саби», - иб,

«Дис бугабарили, цIакьли гьакIбара», - иб,

«Някъби-кьяшми дигьи, дебадара», - иб,

«Ну шикьулхъули хIед изихIеахъес», - иб.

 

Някъби кьяшми дигьун, муси кайкахъиб,

Кьиблала шайчидяхI, нурла дяхI далкIун,

Адани дисличил велгьес кьасбариб.

Дисличил кьакьурти кьисдарес хIейуб.

 

Малаикунази Аллагьли гъайиб,

«МутIигIти лугърачи хIердикIена, - иб,

«Секьяйда дурхIя велхьес дигули?» – иб.

«Дила разидеш сархес дигухIели», - иб.

 

ИсмягIилли, «Кьяшми арза», - иб,

«Гужли ну лугьни гьанмабикаб», - иб,

«Жан лугни малаикуна багьаб», - иб,

«Аллагьла амрулис мутIигIлира», - иб.

 

Някъбира арзили верхIцIайна гьакIбариб,

ХIелтIули дисла бехI, гIела чарбиуб,

 

«Къузбара, дяхIличи хIу хIермайкIуд», - иб

«АхIеравирули, цIакь каберхурлив?» - иб.

 

Лебил кьуватличил дисли кьисбариб,

ГIурра кьакьарлизи дис хъурсхIебикун,

 

Дис игьубли къаркъа, кIел бутIа бариб,

«Къаркъа кьисбарили, диъ хIебарри», - иб.

 

Ибрагьим Халилизи дисли гъайиб,

«ХIу кьакьари кьисбара викIулри», - иб,

«Аллагь мабирид викIули сай», - иб.

«Бунагь чесишав хIу багьандан?» - иб.

 

Илди кIелра Аллагьлис мутIигIбакIиб,

Жаниварти пашмай илдачи хIердикIи,

Дулгули, дисули, ахъли вявдикIи,

Дудешра уршира язихъбилзули.

 

Аллагьли Халиллизи тIамадариб,

«ХIуни хIела муэр, марбаради», - иб,

«ХIела вягIда гьанна, таманбиуб», -иб,

Кьурбан бедиб белгьес, «Урши вати!», - иб.

 

Пякьир ХIяпиз-ХIяжичи ряхIму бара,

Аллагь хIуни кIелра хъули вархьвара,

ХIу разити лугъразивадсили вара,

ШайтIа пишназивад верцахъеси бара.

 

 

ХIядурбарибси Муминат Хаттаева

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Тулкни

Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам Ахир заманала халкь, дунъяличи хъарихъур, Вайси чули гlеббурцу, бархьси гьуни бархьбалта Хlекьси гlеббурцнилизиб, илди бирар гlянцl-сукъур, Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам.   Гlялимти ва жагьилти, дунъяличи...


ХIяжла дурхъадеш

Динна 5 рукнулизибад хIяж дурхъабарибси саби. Мисаллис, шагьадат, дехIибала, дуббацари - кьаркьа бируси рукну саби, закат - мас-хазнали бируси рукну саби. ХIяжлизиб биалли, Аллагьли ﷻ кIел журала гIибадат цаладяхъили сай, кьаркьа биркIантани ва масличил, ил багьанданра дурхъасилизи бейгIунси саби....


Бакиличила

Ибн аль-Джаузила уршила урши Абуль Музафарли лукIули сай, Ибн Акильли сунечила буруси: «Гьачам, КягIбалис алав тIаваф барили гIергъи, нуни ванзаличиб жавгьар духрала баки чебаира. Иличиб хIунтIена гьимир лебри бриллигIянтличилси. Нуни ил ахъбуцира ва илала вегI варгес кьасбарира. Камси...


Зуль-ХIижжа базла 10 бархIила дурхъадеш

Идбаг ﷺ сунела дурхъаси хIядислизив викIули сай: «Илди бурхIназив дубурцуси адам Аллагьли ﷻ вецIал секIайчивли дурхъавиру: сунела гIямрулизи баракат хьурабиру; мас-давла имцIабиру; хъалибарг балагьуназибад уцахъу; бунагьуни умудирар; гIяхIти баркьудлуми имцIа-дирар; бебкIала излуми...


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...