бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Сарат ГIялиевас – 100 дус

Сарат ГIялиевас – 100 дус

Сарат ГIялиевас – 100 дус

Сарат ГIялиева акIубси сари Сергокъалала районна ХIурхъила шилизир 1924 ибил дуслизир. Ил советский манзилла поэтесса, прозаик, драматург, жамигIятла ва политикала хIяракатчи, лирикала назмуртала уста рирусири.

 

 

Илини ГI. Батирайличила «БишхIебишунси зубари» бикIуси жуз белкIунсири. С. ГIялиева даргала театрлизи спектакльлис хьулчили касибси «Гулжанат» поэмала авторра сари. Ил РСФСР –ла ва ДАССР-ла культурала рурибси хIянчизарри. С. ГIялиева Бузерила ХIунтIена Байрахъла орденничил, ХIурматла Лишанничил, илкьяйдали «ЧебяхIси ВатIа дергъла замана барибси асилси бузери багьандан» ва «Бузерила асилдеш багьандан» медальтачил шабагъатларарибси сари.

Чуйна чаррухъаслира

Ну хIела дубуртачи,

Саламлис някъ буцили,

Гьалабиуд, Дагъистан.

 

Чуйна карерхаслира

Ну хIела къадурбази,

Гьуни гьарзабарили,

Рашахъура, Дагъистан.

 

Чуйна къунзрухъаслира

ХIела капарайтачир,

Хашкелди, хIурив или,

Хъябруцбиркуд, Дагъистан.

 

Чуйна гъайрухъаслира

Ну хIела сангуртази,

КарцIли калунра или

УркIи ибхьид, Дагъистан.

 

Чина рикилихьалли,

Пикри хIечил барх кавлан,

Дила хIечи хIясратдеш

КахIедурхар, Дагъистан.

 

***

Ишдус хIябцIалиэсти

ХIеб дакIиб хIу агарти,

Гьар бархIи савлилизир

ХIу или ну рулхIути.

 

Ишдус хIябцIалиэсти

ХIеб дакIиб хIечи хIерти,

Гьар дугила гьанкIлизив

ХIу муэрли чейути.

 

Ишдус хIябцIалиэсти

ХIеб дакIиб хIу рикIути,

ХIябцIаллизив хIяйналра

ГIур чилра гьанхIейкибти.

 

Ишдус хIябцIалиэсти

ХIеб дакIиб хIу наб гьанти,

ХIела рухъна нешличил

Гьар даим гьануршути.

 

Ишдус хIябцIалиэсти

ХIеб дакIиб цайли цунти,

ДакIаллира чумдехIра –

ХIед марли ну калунти.

 

***

Чилра вирххIерар набчи

Дураслира дардани,

Авадан дунъялизир

Дирутив илди или.

 

Чилилра мархIедиру

ДелгIаслира шишимти,

Алавчар шалализир

Сейрутив илди или.

 

 Чилилра дила хIергъу

УркIила анцIдукьлуми,

ГIяхIдешла гIямрулизир

Дашару илди или.

 

Чилилра далхIедала

Чархлизир улукьути,

Эркинси яшавлизир

Сейрутив илди или.

 

Дарданира дирхIейри,

ХIу мякьлав виадлири,

Шишимтира кахIевли,

Гьар бархIи чейаслири.

 

***

БацIбиаб душма хъали

ИшбархIи дила юртван,

АнцIкьилира дардлира

Хъулразив варгвердесли.

 

Цунрухъаб душма гьалмагъ

Мурталра цунси нуван,

Чилилра хIебхьул или

Къапучи хIеррикIесли.

 

БацIбухъаб душма хъали

Уббатурси хъарахъван,

Хъарахъ-алав хьанцI бецIван,

Хъали-алав вашесли.

 

Цунрухъаб душма нешра

Дила унра рухънаван,

Гьар бархIила кьутIкьудеш

Чархлис агъу аэсли.

 

***

Селис багьес дигулрив

Дила гIямрула гьуни?

ХIед гьанбиркул тяхIярли

АхIенри ил къиянси.

 

Дараллира дяргIиб заб,

Баши ванал берхIира,

Биаллира цIяб дирихь,

ЛямцIбулхъи шалал бацра.

 

Ахъасра къиянси лаг,

Бири гьалаб авлахъра,

Биалра гьуни кьакьа,

ТIинтIбири капарайра.

 

Дахъдаалри дардани,

Бири илдас дарманра,

Гьар мурталра хъарихъес -

Дила дурхъал ВатIанра.

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Балга-дугIя

Хала нешла балга Я Кьудратла ВегI Аллагь ﷻ! ХIела уркIецIилизирад МухIяммад Идбагла ﷺ шафагIятлизирад, Кьуръа баракатлизирад декIармадираба. Гьанагар изайзирад, дяхIагар балагьлизирад дерцахъаба, Аллагь ﷻ! Нушачибад хIярамси гьарахъбарили, хIялалси гьарзабара, зягIипти изайзибад мурахасбатурли,...


Хьунул адамла дехIибала

Хьунул адамла дехIибайзир мурул адамлайзирад декIардулхъути цацадехI хасдешуни дирар, илди кIидехIлалра хьулчи ца биалра.   БегI гьалаб ил хасдеш декIарбулхъан, хьунул адамли дехIибала дехIдирхьухIели «Аллагьу акбар» или някъби ахъдурцухIели, илхIели ва кIинайс гьар...


ХУРЕГ БАЛКЬАРАХЪНИ

Долма (8 порция) ГIягIнидиркур: ТIутIила кIапIри – 300 гр; белкьунси диъ – 1 кг; биринж – 1 стакан; цIуба жерши – 1; итан жерши – 4 цула; бурт – 400 гр; кьар, зе, исиут, дерубти специяби – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: тIутIила кIапIри зукьиси...


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...


Зуль-ХIижжа базла 10 бархIила дурхъадеш

Идбаг ﷺ сунела дурхъаси хIядислизив викIули сай: «Илди бурхIназив дубурцуси адам Аллагьли ﷻ вецIал секIайчивли дурхъавиру: сунела гIямрулизи баракат хьурабиру; мас-давла имцIабиру; хъалибарг балагьуназибад уцахъу; бунагьуни умудирар; гIяхIти баркьудлуми имцIа-дирар; бебкIала излуми...