бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Суалти-жавабти

Суалти-жавабтиСуалти-жавабти

Суалти-жавабти

- Гьаларла уркалунти дехIибала лерли диалли, илди черахъили дирес асубирусив тIашли дарес ахърихIебикIули дехIибала кайилицун дируси адамли? Кьабулдирутив илдигъунти дехIибала?

- Асубируси саби. Адамли хъумкартурли яра зягIипикили валкьхIеурли ва цархIилтира сабабтачирли калунти дехIибала сеналра черахъес гIягIниси саби. Нушани иш дунъя бархьбатурли итил дунъяличи даибхIели нушази бегI гьалаб дехIибайчила саби хьарбиуси. Уркалунти дехIибала ил Аллагьла ﷻ гьалабси чебла саби, илбагьандан вируси тяхIярли къалабали ил чебла чебахъес гIягIниси саби.

Адамли тIашли дарес вирули хIейъалли дехIибала кайили диру, кайили вирули хIейъалли кайхьи диру, кайхьи дарес хIейалли уркIили диру. Гьайгьайрагу, уркIи-уркIиларад дарибти дехIибала уркIецIи-ряхIмула ВегI Аллагьли ﷻ кьабулдирути сари.

 

 

 

- Асубирусив бячунси лига барсбарес, мисаллис биркIан? Бируси биалли сегъуна имплант пайдабируси кабатес?

- Рахли, нагагьладан ил чараагарси биалли асубируси саби. Мисаллис, лига бячунси манзил, яра лига нукьсанбикибси манзил, сагъбиэс бахъхIи кавлули биалли, ил барсбарнили жявли сагъбирахъули биалли.

ШафигIитунала мазгьаб хIясибли имплант декIарбирухIели, гIергъити шуртIри диэс гIягIнити сари:

  1. Пайдалабарес вируси сай искусственный протез, яра динна кьанунти хIясибли белгьунси хIяйва лига.
  2. Илгъуна баргес къиянбулхъули биалли, яра сагъбирни бахъхIи зузбилтIули биалли, асубируси саби шаригIят хIясибли ахIи белгьунси мицIираглара.
  3. Илра балбиркули хIебиалли, асубируси саби жакьала лига пайдалабарес.
  4. Жакьала лигара балхIебиркалли, хяла лига асубирахъули саби.
  5. Адамла лигаличила гъайикIалли, ил асубируси саби чIянкIли лерилра чедир гьандушибти тяхIурти далдуцили хьалли, кункдеш ва гIяхIдеш хIебиалли.

 (ТухIфат аль-МухIтаж).

 

 

 

- Ниъла дурхIя ветаэс сегъунти шуртIри гIягIнити?

- Хьунул адамли сунела ниъли вахунси виштIаси илала ниъла дурхIя (яра рурси) ветаруси сай кIел шартI диалли: а) валхухIели ил кIел дус хIейубси виэс гIягIниси сай;

б) ил шуйна яра имцIали вахес гIягIниси саби.

 Ниъли виштIаси валхуси хьуна мурул илис дудеш ветаруси сай. Ниъла уршилис къадагъабируси саби сунени ниъ дерхъибси хьунуйчи ва илала гъамти хьунул адамтачи (неш, рузи, рурси…) хъайчикайэс. Урши ниъли вахунси хьунул адамлисра илис ва илала уршилис шери рукьес къадагъабарибси саби.

 

 

 

- Ихтияр лебсив хьунуйзиб дагьрилизив нукьсанси муруйзирад ва вахъхIи комализив калунси муруйзирад декIаррикес?

- Хьунул адамли шери рукьяйчи балхIебалули риалли, мурул дагьрилизив нукьсанси виъни (маджнун), яра хъайчикабиили гIергъи зягIипикили виалли, илизиб ихтияр лебси саби декIаррикес. Мурул мурталра ил хIяйчив вирули виалра, яра цацахIели къулайдеш алкIули биалра, ил изала сагъбируси яра сагъхIебируси биалра декIардеш агарли.

Илгъуна тяхIяр саби мурул комализив (чарх хIебузанбиубси агилизив) виаллира, тухтуртани ил хIяйчив кавлан или бураллира. Амма тухтуртани ил комализивад дураулхъан или буралли, илиизиб ихтияр агара магьар бехъес.

Илгъуна сунела ихтияр пайдалабарес дигули риалли, хьунул мура зягIипдешличила багьурмад имамличи дугьаризес рирар магьар кабушахъес тиладиличил.

(ТухIват аль-МухIтаж).

 

 

 

- Спиртличилси компресс баралли дазала дулъутив? Держ—нажасти диубли гIергъи, илдачи къячикалли дазала дулъути сари или бурули кьалли.

- Дазала дулъути сари авал анцIбукьлизир: кIелра биркIайзирад шинкIадеш дурадикибхIели, усуси замана дагьрилизив ахIи калунхIели, шаригIят хIясибли сунечи хъайчикайэс асубируси хьунул адамличи къячикунхIели ва хъатла бухIна шайчил гIявратличи къячикунхIели. Спиртли дазала дулъути ахIен, амма дехIибала дарес гьалар урасес чебиркур.

 

 

 

- Дила хьунуй сунела рахкья хьунул адамла виштIаси ниъли ухъахъалли, илала цархIилти биштIати ил виштIасилис ниъла узби-рузби бетарутив?

- Ниъла тухумдеш биэс багьандан, виштIаси шуйна ниъли вахес гIягIниси саби ва ил кIел дусличи ахIейкибси виэс гIягIниси сай. Ниъли вахунси виштIасила узби-рузби илис ниъла узби-рузби бетарути ахIен. Ниъла узи (рузи) ветаруси сай чIякIли ниъли вахунси виштIасицун.

 

 

- ИмцIаливан шимала мякьларра гьундурала мераначирра галгубачи ва цархIилти секIайчи даршибти чIянкIила бутIни, кIунби чедаэс вирар. Адамтани чула зягIипси сагъварес кьасличил яра цархIил тиладиличил ила булгес башули бирар. ШаригIят хIясибли ил секIал асубирусив?

- Адамтани чула зягIипси сагъвирниличи, балгни кьабулдирниличи бирхули ил тяхIяр бузахъули саби. ПикридухъахIелли илди чIянкIила кесекунани чис-биалра пайда лебхулив? Садакьалис далтути диалли илдала пайда биэс гIягIниси саби.

Гьалабла замана мискинти адамтани иларад кIунби, чIянкIила кесекуни касес башутири чус капайсра дархли пайдаладарес багьандан. ИтхIели ил журала садакьа дебали бузахъусири. Адамтала ил тяхIярли садакьа бирнила гIядат кали саби. Амма ишбархIила замана диршути кесекуни диштIати сари, капан биаб, кIана биаб ва цархIилтира вегIли тIалабдарес вирули сай. Илди даршибти чIянкIила кесекуни биалли сегъуналра пайда хIехили хясализир, ванзаличир дургули сари, илбагьандан ил садакьала мягIни беткахъили саби. Эгер нушала садакьа сабабли Аллагьли ﷻ нушала балга-дугIя кьабулдарили, балагьуназирад дерцахъили, вайдешлизирад мяхIкамдарили дигалли, алдамтас пайдалабиэси садакьа бирес чебиркур. Илкьяйдали хIушала мижитлис, шилис, шантас, хIябрас, яра шилизибти мискинтас манпагIятбиэси секIайчил садакьа барес вирар. Илдигъунти чIянкIила кесекуни имцIаливан хьунул адамтани дирар диршути, илбагьандан хIушала шила имамличил пикри цалабяхъили хIушаб ахиратлизиб пайдалабиэси садакьа бирни гIяхIси саби.

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Ахиратлис дугIя

Кьиямала бархIи хIисаб-суал дирухIели кункдеш акIахъес бучIуси саби, гьар бархIи 25 – йна бучIни гIяхIси саби: «Аллагьумма барик ли филь-мавти ва фи ма багIд-аль-мавти». МягIна: «Я Аллагь ﷻ, ну убкIухIели баракат ва кункдеш га, илкьяйдали вебкIили гIергъира». Кьиямала бархIи лебилар идбагунала...


Янилизир пайдалати

Янилизир нуша бусягIят думсулра, гьанкI хIебиусин билзулра ва жявли зягIипдиркулра. Иличил барх иммунитет гIяшбиъниличибли цIакьагардирулра. Илгъуна аги витаминти хIедиъниличиблира бируси саби. ХIушаб гьаладирхьулра янилизир имцIали пайдалати цIедеш ва овощуни.   Апельсин – пергер...


ШягIбан базличила баянти

Ил базла хасдешуни: цаибил – ил баз нушала Идбагла ﷺ базлизи халбируси саби; кIиибил - ил базлизив дубурцни гIяхIил чебиули саби;  хIябъибил – ил базлизиб Бараатла дуги леб.   «Аллагьлиﷻ лерил Сунени акIахъубтала кьисматуни ШягIбан базла байхъайзибси дуги...


Ан-Низамия мадрасалис – 950 дус

ДР -ла тах шагьарлизиб халаси халкьани-ургабси мажлис бетерхур, ан-Низамия мадраса акIахъубхIейчибад 950 дус дикнилис хасбарибси. Ил исламла дунъяла ургарти даршдусмала бегIлара мягIничебтазибад цали бируси багьудила центр саби.   2025 ибил дусла декабрь базличиб МяхIячкъалализиб лебил...


Гьарун Идбаг

Гьарун ГIимранна урши сай. Илала насаб Якьуб Идбагла урши Лавичи абиуси саби. Гьарунна идбагдеш илала узи Мусала идбагдешличил чIумали дархдасунтири.   Египетлизиб зубартас ва канчанас сужда бирути египетлантани бекIдеш дирес бехIбихьиб. Илди Израилла халкьличи мучлаагарли хIербикIутири ва...