бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

МухIяммад Идбагла ﷺ суннатуни сегъунти сари?

МухIяммад Идбагла ﷺ суннатуни сегъунти сари?

ХIядислизиб бурули саби: «Чили мицIирбаралра дила сегъуна-биалра суннат, илини шабагъат кайсу, сабира ЧевяхIсила гьунчиб алхунти даршал адамлис бедлугусигъуна».

 

Ишар нушани цацадехIти суннатуни хIушаб гьаладирхьехIе, сарира гьар бархIи дирес гьамадти.

  •  ЖамигIятла дехIибайчи кабизуртала кьяшми ца къяйлизир диэс гIягIнити сари;
  •  Мурталра дазайчил вирес. Бурули саби, Аллагьла Расулли ﷺ дазала дарни гIяхIси саби кайхьес гьалар, айзурхIели, гьар журала балга-дугIя дирухIели, хIяжатханализивад дураулхъунхIели ва хъуливад дураухъес гьалар;
  •  Супелти кьицIдирес;
  •  Дазала дарили гIергъи кьиблаличивяхI кайзурли, шин хупIдирес;
  •  Дазала дарили гIергъи сивакличил кьак умубирес;
  •  ЖумягI бархIи кьаркьала бирцили, умудеш бирес, ибан тIуйчирад дехIдихьили, никуби кьицIдирес;
  •  ЖумягI бархIи садакьа буртIес;
  •  Беркала «Бисмиллягьи рахI-мани ррахIим» или бехIбирхьес, «АльхIамдулиЛлагь» или таманбирес;
  •  Укес зела ца писличил вехIирхьес;
  •  Шин дужухIели кайили, хIяб-хIябал хупIличил дужес;
  •  ДукаркIухIели, ахъли гIяк-гIякхIейкIули, гIяшли дукарвирхIес;
  •  Адамтачил малхIямли вирес;
  •  Палтар ва дабри челгьухIели, балуй шайчирад челгьес, алгъай шайчирад чердалтес;
  •  ХIерила дехIибайс гIергъи камси гьанкI ихъес;
  •  ГIемчбушибхIели «АльхIамду-лиЛлягь» ирес;
  •  ВегI левси мер-мусаличиб умудеш бирес;
  •  Гушвиайчи хIевкули уэс, камси букес. Дебали буцIарси беркала хIебукес;
  •  Балуй някъли укес;
  •  Укуси замана се-биалра гIяхIсиличила гъайикIес;
  •  ВебкIибсила хъули беркала бихес;
  •  Усес калхьухIели, балуй шайчи калхьес;
  •  Гьар дуги усаэс гьалар хIяйна сураби делчIес: «Ихлас», «Фалякь», «Нас», хъат нъякъбачи уфбарили, лебил кьаркьала суркбарес. ГIяйшани (р.а.) бурни хIясибли, Аллагьла Расулли ﷺ гьар дуги илкьяйда бирусири;
  •  Гьар бархIи тавбадирес, «АстагъфируЛлагь» ирес;
  •  РукугIличи гIяшвиубхIели, къакъ бархьли кабурцес;
  •  Гьунчивад вашухIели, бекI бара гIяшбуцили вашес;
  •  Дабри чегьайчи илди пяхIдирес, иларти дибгIян мицIираг дурадухъахъес;
  •  Чичи-биалра шадив вакIиб-хIели, хIяйна кьутIдяхъес, хъа вегIли пурбанбаралли хъайгIи ацIес;
  •  ГIяхIти, умути мераначи, балуй кьяшличил айцIес, алгъай кьяшличил дураулхъес;
  •  Нясти, хIяжатханагъунти мераначи, алгъай кьяшличил ацIили, балуй кьяшличил дураулхъес;
  •  ЖихI кабалтухIели, тIашли кахIебалтес, жихIла чярхIдухъунти кIунтIри багьандан, хIябла гIязабти имцIадирухIели;
  •  Гьаман иман сагабирес, сунела асхIябтази Идбагли ﷺ бурусири: «Иман сагабирар «Ла илагьа илла Ллагь» викIалли», или;
  •  ХIябрачи вашес, бебкIаличила ва бебкIала гIергъити гIямруличила хъумхIертес багьандан;
  •  КIел бусурман адам къаршибикалли, кIелра някъли цала цали някъби дурцес, салават бучIес;
  •  АрхIяличи кьукьяличил барх аркьялли, ца адам халал варили чеввикIес;
  •  МухIяммад Идбагла ﷺ гьунчибад башути бусурманти Аллагьла ﷻ ахъриличил мурталра бархьси гьунчиб бирар.

 

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Тулкни

Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам Ахир заманала халкь, дунъяличи хъарихъур, Вайси чули гlеббурцу, бархьси гьуни бархьбалта Хlекьси гlеббурцнилизиб, илди бирар гlянцl-сукъур, Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам.   Гlялимти ва жагьилти, дунъяличи...


Зуль-ХIижжа базла 10 бархIила дурхъадеш

Идбаг ﷺ сунела дурхъаси хIядислизив викIули сай: «Илди бурхIназив дубурцуси адам Аллагьли ﷻ вецIал секIайчивли дурхъавиру: сунела гIямрулизи баракат хьурабиру; мас-давла имцIабиру; хъалибарг балагьуназибад уцахъу; бунагьуни умудирар; гIяхIти баркьудлуми имцIа-дирар; бебкIала излуми...


Балга-дугIя

Хала нешла балга Я Кьудратла ВегI Аллагь ﷻ! ХIела уркIецIилизирад МухIяммад Идбагла ﷺ шафагIятлизирад, Кьуръа баракатлизирад декIармадираба. Гьанагар изайзирад, дяхIагар балагьлизирад дерцахъаба, Аллагь ﷻ! Нушачибад хIярамси гьарахъбарили, хIялалси гьарзабара, зягIипти изайзибад мурахасбатурли,...


Кьурбан-байрам

ГIид аль-АдхIа—бусурмантала бекIлибиубси байрам саби. Ил Зуль-ХIижжа базла 10-ибил бархIи, ГIярафала бархIилис гIергъиси бархIи бехIбирхьуси саби. ГIид аль-АдхIалис гIергъити хIябал бархIи (11, 12, 13) «ташрикьла» бурхIни сари.   ГIид аль-АдхIала бархIилис гьалабси бархIи...


Редакциялизи суал

Асубирусив шаригIят хIясибли банклизив узес? Банклизив узес къадагъабарибси ахIен гIергъити шуртIри дузахъули диалли: Эгер банклизив узес чараагардеш лебли биалли, сенкIун чараагардеш лебли хIебиалли къадагъаласи мерличив узес къадагъабарибси саби. Ил чараагардеш дебали халаси хIяжатдеш...