бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Гьарли – марси юлдаш

Гьарли – марси юлдаш

Гьарли – марси юлдаш

ХIеб садаилри. БерхIи ванабикIулри ва дяхIи тамай бацIахъилри. Мурад биалли дуцIрум садаахъес хIерлири. Июнь базличив ил 12 дус вирулри ва бегIтани ил акIубси бархIилис сунес гIяхIбилзуси велосипед асес чеасилри. Школализив ил гIяхIил учIусири ва неш-дудешли, хала нешли ва хала дудешлира илис гIяхIси урши виънилис ва ахъти кьиматуни кайсни багьандан арц дедлугутири. Мурадли илди арц харжхIедарили, учидирхъусири. Илала сунес савгъатдарибти арц кадирхьуси халаси такIа лебсири. БелчIудила дус бехIбихьибхIейчибад арцла цагIяхIси лугIи учибикили тIакьа декIбикIулри. БегIтани сунес велосипед исухIели Мурадлис дигулри илди арцра илдази дедили жяв-жявли асахъес – илцадра илис велосипедличи айэс иштяхIдулхъулри.

Мурадла ГIябдулла бикIуси гIяхIси юлдаш левсири. Илди ца парталичи кабирутири ва мурталра цахIнаб бирутири. ГIябдулла классла староста сайри. Майла байрумтас учительницани лебил классличил дарх цирклизи дукьес ибси пикри гьалабихьиб. Арц учидяхъяхъес хъарбариб староста ГIябдуллази. Илини гьарил учIанни дедибти арц сияхIлизи умира делкIи, детхIехъахъес сунела сумкализи кадирхьулри. ХIера, байрумти садаэс камси замана калунхIели, ГIябдуллала илди арц деткахъиб. Илис гIяхIил гьанбиркулри сунези арц дедибтала умира делкIи, сумкализи кадихьни, гIур ил юлдашуначил тапла хIяз барес стадионничи арякьун, сумка биалли палтар чердалтуси мерлаб батур. Илини лерилра секIал къяйцIдарили умцIур, гьарил тетрадьла ва жузла кIапIри садирхъули илар арц даргес хьулличил, амма …

Школала гьалабси скамейкаличи кабиили дурхIни пашманни ихтилатбикIулри.

- ДигIи дургар! – викIар ГIябдулла.

- АхIен гъари, хIуни илди чинар-диалра уряхIдушили ургуд, - жаваб бедиб Мурадли.

- Гьанна дурхIнази сейкIуси, учительницала гьала кайзес цIахли саби, илдикIун набчи бирхути саби! Гьанна се бируси? Эгер багьахъни белкIалли, чархIедаресара? ИларкIун гIяхIцад арц лертири…

- Чили чардирути гьанна илди? Даргили диалра чи мукIурикIуси?

ГIур ил пикри-пикри ухъи викIар:

- Сен ну цагьакIли шакхIейкирара?! Ишав набчи хIерли кален ну бусягIят чарулхъасну! – или Мурад дуцIли арякьун.

Байхъала сягIятла гIергъи ил сунела арцла тIакьаличил чарухъун ва скамекаличи бацIбариб:

- Сецад гIягIнили?

ГIябдуллани гIягIниси кьадарла арц касили, калунти чардариб.

- Мурад, хIуни балусив… Ну мурталра вирхусири хIу гьарли-марси юлдаш виъниличи. Баркалла, хIед халаси, гIур дила буреси агара… Илди разили хъябруцбикиб. Селис учидирхъутири хIуни арц?

- Ца ити дурчусири… - жаваб чарбариб Мурадли.

Илдала класс учительницачил барх кабизахъурси замана циркличи бякьун ва гIергъити бурхIназир иличилацун сарри дурхIнала гъай.

Чумал бархIи дикили гIергъи, нешлис арцла тIакьа кунксин бизурли Мурад живариб.

- СабурхIебарили, тIакьа бицIайчи харждаририв?

- ГIе, дарира.

- Селис?

- Неш балулрив, ГIябдуллани староста сайлин классличил циркличи дукьес арц дучес гIягIнитири. Илини илди дучиб, амма деткахъахъиб. Нуни арц илис дедира.

- Илини мар-марли деткахъахъибу?

- Мар-марли! ГIябдуллани набзи къяна хIебуру, ну иличи вирхулра.

- Балулрив, урши, хIуни барибси гьарли-марси юлдашла баркьуди саби.

ГIергъила бархIи акьуси бархIи сабри. Мурад тIама-гьамали чеваргъахъиб. ХIулби абхьили хIеръибхIели, илис чебаиб дудешли сагаси велосипедла руль буцили зянкъярай бучIахъули.

- Дудеш, хIушани наб велосипед асилрав?! Ну акIубси бархIи сабаэскIун базличиб имцIаси замана лебал! Нуни учидяхъибти арцра дедира …

- Селра хIебирар! ДуцIрум садаайчи селис хIерли кайруси, дяхIикIун бацIили саби? Живара хIела ГIябдуллара айахъес велосипедличи, дякьи хIяз барая.

ХIязлис ахIен бурибси юлдаш къияндешлизив сай валуси или.

ПатIимат МяхIяммадова

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

ГIергъиси манзил декIарбиркниличил дархдасунти дахъал суалти хьардиули сари. Илди баяндарес багьандан иш белкI гьалабирхьулра. ДекIарвикни – хьунуйчилти бархбасуни къябаъни саби дугьбачил, белкIличил ва мез хIедалусилис лишантачил. Ислам динни хъайчикабиъни цахIнаб хIербирнила вягIда кьяйдали...


Хьунул адамла дехIибала

Хьунул адамла дехIибайзир мурул адамлайзирад декIардулхъути цацадехI хасдешуни дирар, илди кIидехIлалра хьулчи ца биалра.   БегI гьалаб ил хасдеш декIарбулхъан, хьунул адамли дехIибала дехIдирхьухIели «Аллагьу акбар» или някъби ахъдурцухIели, илхIели ва кIинайс гьар...


Редакциялизи суал

Асубирусив шаригIят хIясибли банклизив узес? Банклизив узес къадагъабарибси ахIен гIергъити шуртIри дузахъули диалли: Эгер банклизив узес чараагардеш лебли биалли, сенкIун чараагардеш лебли хIебиалли къадагъаласи мерличив узес къадагъабарибси саби. Ил чараагардеш дебали халаси хIяжатдеш...