бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Ухънала насихIят

Ухънала насихIят

Ухънала насихIят

Бакьала

Гьачам пасихIси ухъначи чилилра мучлахIейруси жагьил адам вакIили викIар:

– Ну хIечи вакIибсира, сенахIенну ну дебали язихъси ва пайдаагарси адамлизи халирухIели. Халаси тилади саби хIези, кумекбара наб! Наб илцадра вайтIа саби, цацахIели хIериэсра балли дигули ахIенра. Ну-алавти набзи игъбарагар, мехIур бикIули саби, ну зузбяхълизи ва селра хIебалуси ахмахлизи халирулра.

Ухъна иличи хIеризурли, къалабали жаваб чарбариб:

– Чевверхи, амма бусягIят дила замана агара. Дила чараагарли бируси секIал леб. ГIур пикриухъи, викIар – амма хIуни наб дила бирусилизиб кумекбарадли, нуни хIедра кумекбирис.

Урши хIейгу-хIейгули кьабуликиб.

Ухънани сунела жимгIя тIуйчибад жагаси къаркъаличилси тIулека чебкасиб ва викIар:

- Касили дила урчи, базарличи укьен. Наб иш тIулека бицес хIяжатли саби, чебла чарбарес багьандан. Дурхъали бицес къайгъибара, ва мургьила къурушличиб дургIели сеналра мабирцид. Ватихьину, къалабали чарухъен!

Уршили тIулека касили, урчиличи мурдайили, арякьун. Базарличи вакIили, илини вачрукьябази тIулека чебаахъиб. Илдани тIулека хIербариб, амма багьа ца мургьила къуруш биъни багьурхIели, илдала тIулекаличи иштяхI беткайхъулри. ЦацабехIти иличиб дукаркIулри, цархIилти шайчи ласбулхъулри. ЧIянкIли ца гьести гIямрула вегI вачрукьяни илизи аргъахъиб ца мургьила къуруш ил тIулекалис дебали халаси багьа биъниличила. Илини бурни хIясибли, ил дубсила къарапуллис ахIи бицес хIейрар, арцла къурушлисалра виалли.

Ил секIал бакьили, урши уркIиагариуб, илиникIун ухънала хъарбаркь хъумартурли ахIенри – ца мургьила къурушла удибси багьалис тIулека мабирцид ибси. Лебил базар къяйцIбарили, даршличибра имцIали адамлизи тулека чебаахъили хьалли, бицес хIейубли, ил ухъначи чарухъун.

- Нуни хIела хъарбаркь таманбарес хIейубра, – пашманни викIар урши, – ил мургьила къурушличиб дургIели ахIи исули ахIенри, амма нуни илкьяйда бицес хIейубра, хIела гъай гьандикили. Илала гьарли-марси багьа чили кабилзахъуси?

- Марлира, хIу вархьлири, чили кабилзахъуси илис багьа мургьи-арцла устали ахIенси? Гьари, укьен устачи ва илала багьа хьарбаа, амма ил се викIулли хьалли, илис тIулека мабирцидну, набчи чарухъен.

Уршили ухънани бурибси барили, сагадан урчиличи мурдайиб ва мургьи-арцла устачи гьуни буциб. Устали тIулека гьар шайчибад халабиахъан шишала кумекличил чебетаахъили хIербариб, гIур битIакI умцурли уршилизи викIар:

- ТIулекала вегIлизи бура нуни иш бусягIят асес хIейрус или. Амма цакамси заманалис тIашизалли, нуни иш 70 мургьила къурушлис исисра.

Тамашавиубдешли уршила буреси кахIелун. Ил дуцIбарили урчира, разили ухъначи чарухъун. Дирхахъули гъайра, илини ухънази устали илис кабизахъурси багьаличила хабар буриб.

Ухъна викIар:

- Багьи, хIура иш тIулекагъуна сайри, дурхъаси ва багьаагарси. ХIед кьимат кабатес вируси сай чIянкIли гьарли-марси устали. ГIур селис хIяжатси хIед базарличи вашули, бегI гьалав къаршиикибсила пикри багьес? ГIямрула кьадри дигахъуси саби хIуни хIед кабалтуси кьиматлизибад. Ил биалли дигахъуси саби хIуни хIу чизи халирусирил. ХIу левсигъунали вии, адамтас гIяхIъулавиэс къайгъимабиридну. Амма мурталра гьаладяхI вашен ва левсиличивра гьатIира гIяхIсили ветаэс къайгъибирен. Адамтала кьиматличи хIерли мавъуд, чIянкIли нуша акIахъубси Кьудратлла ВегI Аллагьлицун ﷻ саби балуси нушала гьарли-марси кьадри-кьимат.

ПатIимат МяхIяммадова

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Бархьдеш

ГIярабиялизиб кIел гечликьяна сафарличи дурабухъири. Илди башули бамсурхIели, тIашбизурли бамсриахъес кьасбариб. Илдазивад цала шел бехIцIари лерри, кIиибилла биалли хIябал. Илди букес или кабиибхIели, ца шалгIевулхъуси гьункья къаршиикиб. Илдани илра живариб чучил варх кьацIли укахъес. Илдани...


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...


Суалти-жавабти

- Хала БархIилара Кьурбан-Байрамлара ургабси манзиллизиб бусурман адамтас мукъри дирес асубирусив? Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарсилизи халбирули саби. - Гьайгьайрагу, асубируси саби. Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарси ибси дугIла пикри саби. ШаригIятли илдигъунти секIайчи...


Бакиличила

Ибн аль-Джаузила уршила урши Абуль Музафарли лукIули сай, Ибн Акильли сунечила буруси: «Гьачам, КягIбалис алав тIаваф барили гIергъи, нуни ванзаличиб жавгьар духрала баки чебаира. Иличиб хIунтIена гьимир лебри бриллигIянтличилси. Нуни ил ахъбуцира ва илала вегI варгес кьасбарира. Камси...


Редакциялизи суал

Асубирусив шаригIят хIясибли банклизив узес? Банклизив узес къадагъабарибси ахIен гIергъити шуртIри дузахъули диалли: Эгер банклизив узес чараагардеш лебли биалли, сенкIун чараагардеш лебли хIебиалли къадагъаласи мерличив узес къадагъабарибси саби. Ил чараагардеш дебали халаси хIяжатдеш...