бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ДурхIнас Идбагличила ﷺ хабурти

ДурхIнас Идбагличила ﷺ хабурти

Дудеш

УхIудлизиб кабикибси дергъ бусурмантала тарихлизиб дебали пашманси анцIбукьлизи халбируси саби. Ил дергълизив нушала Идбагра ﷺ вяхъибсири.

Дергъ таманбиубхIели, бархIи ахъилри. Чесабиуси цIябдешлизиб виштIаси урши ита-иша дуцIикIулри. Илала биштIаси уркIилизибси урехи хIулбазиб чебаэс вирулри. Урши сунела дудеш варгес къяйцIлири, амма ил варгес хIейуб… Лерилра илала хьулани чIянкI авлахъличир калун. Лерилра къайгъначи хIерхIеили, уршили дудеш варгес хIейубли, Идбагличи ﷺ дуцIухъун.

Илизи хьарбаиб:

- Чинава дила дудеш?

Нушала МухIяммад Идбагли ﷺ илизи кьутIкьуси бархьдеш буриб:

- ХIела дудеш гIязабти чекасили, вебкIиб, ил Алжанализив вирар!

ВиштIаси урши ил хIекьдеш аргъили висивииб. Илала тIашагарли кадиркути дуцIарти нургъби, дяхIличирад гердикIули, хIевала хъябличи кадиулри. Илала варг игули, рурцIулри. Илини дудеш гIур чехIейу! Илала хъябличи ахIейцIур ва урухиубхIели, илала дукла дигIянхIеркур! Илала биштIаси уркIи пашмандешла децIли пIякьудахъулри…

Идбагли ﷺ илала бекIличи някъ кабихьили иб:

- Гьари, виштIаган! Сен дебали висусири? Диур нургъбину, майсуд! Дигив хIед ну хIела дудеш виубли, ГIяйша (р.гI.) биалли, хIед неш ретарар? Урши гьар секIал хъумартурсиван шипIвяргIиб. Дакьибти дугьбани ил кьакьавакIахъилри. Илди дугьбани уршилизи ятимдеш хъумартахъур.

- Ва Аллагьла Расул, гьайгьайрагу, наб диги… Нушала Идбаг ﷺ разидешли шаладикIути хIулбази хIерикIули, викIар:

- Чи бикIара хIед? - Бужайр (пIяжу, цIерхьси виштIаси ибси).

- АхIенри! ХIу – Башир сайри. Дигуси Идбагли ﷺ виштIасилизи бурибси гIяхIси хабар, бусягIят тIинтIбиуб. Уршила сагати бегIтачил гьанна цархIилти гIямру дехIдирхьур. МухIяммад Идбагли ﷺ уршила бекIличи някъ кабихьиб. Дусми ардякьи гIергъи, Баширли итхIели кадикибти тамашала анцIбукьуначила бурибсири: «Идбагла ﷺ някъ къячбикибси мерлар дила гъез цIябдиуб, цархIилти биалли, хIяндиуб. Гьалав ну маъ-маъикIули, гъай дирхуси вираси, итхIейчивад вархьли гъайвикIанвиубра». Аллагьла Расулли ﷺ дурхIялис бегIтала диги дагьахъес сагадан имкан бедиб. Ил уршилис къакъбяхъли ветаур. Ил анцIбукьли нушара бурсидарира вебкIибсиличила биштIатази къяна хIебурахъес. НушакIун гьаман дикIули дирехIе: «ЦархIил шагьарлизи арякьун…», «ВахъхIи агарли лявкьян…» или биштIати хьулбикIахъулра. Нушала Идбагли ﷺ уршилизи кьутIкьуси биалра бархьдеш буриб: «Ил Алжанализи арякьун» или. Ил децIлизив хIетурли, илала хьулани цархIил шайчи шурдатур, сагати, даимла гIямруличила пикривикIесли уркIичеввариб…

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Янилизир пайдалати

Янилизир нуша бусягIят думсулра, гьанкI хIебиусин билзулра ва жявли зягIипдиркулра. Иличил барх иммунитет гIяшбиъниличибли цIакьагардирулра. Илгъуна аги витаминти хIедиъниличиблира бируси саби. ХIушаб гьаладирхьулра янилизир имцIали пайдалати цIедеш ва овощуни.   Апельсин – пергер...


ШягIбан базличила баянти

Ил базла хасдешуни: цаибил – ил баз нушала Идбагла ﷺ базлизи халбируси саби; кIиибил - ил базлизив дубурцни гIяхIил чебиули саби;  хIябъибил – ил базлизиб Бараатла дуги леб.   «Аллагьлиﷻ лерил Сунени акIахъубтала кьисматуни ШягIбан базла байхъайзибси дуги...


Рамазан базла дурхъадеш

Нушала дурхъаси МухIяммад Идбагли ﷺ буриб: «Чи разивиаллира Рамазан баз бакIниличи, Аллагьли ﷻ илала кьаркьала цIализибад мяхIкамбиру». ГIуррара, Идбагли ﷺ буриб: «Рамазан базла цаибил дуги ЧевяхIси Аллагьли ﷻ иру: «Чи лева нуша дигахъуси, нушабра дигахъес? Чи лева нуша...


Жагьти бургъанти

Аллагьла Расулли ﷺ бегI гьалаб Маккала халкь ислам динничи жибарибхIели ва къанчанас суждабирахъес къадагъабарибхIели, илис илала гъамтира бархли душманти бетаур. Илдани илис ва илала асхIябтас къияндешуни алкIахъес бехIбихьиб.   Идбагдешла 13 – эсил дуслизиб сунела асхIябтачил варх ил...


Сагабарая буркьунза

Имам аль-Бухарила ва имам аль-Муслимла дурхъати хIядисунала дабзти жузазиб бегIлара гьалабси мерличибси хIядислизиб бурили саби: «Гьалжанализи хьурахIейру сунела тухумтачил бархбас къяббердахъибси». Тухумтачил бархбас хIебузахъни бусурман диннизиб халаси бунагьлизи халбирули саби....