бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ДурхIнас Идбагличила ﷺ хабурти

ДурхIнас Идбагличила ﷺ хабурти

ДурхIначи диги

Цагьачам Эфиопияла вегIбекIли нушала Идбаглис мургьила тIулека савгъатбарибсири. Лебтасалра багьес дигулри ил дурхъаси тIулека Идбагли чис пешкешбирул. Илини буриб сунес дигусилис бедлугас или ва сунела рурсила рурси Умама жирарили, илис бедиб.

Чили-биалра бедибси беркалара Идбагли e биштIатас буртIусири. Сунела мякьлабтас дедили гIергъи, калунтасра бизидешуни дедлугутири. Иличи гьаман адамти башутири биштIатала кьукьначилра бархли, Идбагли гьарил виштIасила бекIра хIяршбарили, балгара белчIи чумиздагуни дедлугутири. Илкьяйда илини насихIятбирусири ГIяйшазира (р.гI.): «ХIечи унрубала биштIати гьаббакIалли, се-биалра бизиси бедили, разибирен. ИлхIели илдала хIечи диги имцIабирар».

Чилилра Идбагливан e биштIатачил юлдашикес балуси ахIенри. БиштIаси савгъатличилра илини биштIатала уркIилизир диги адилкьутири ва викIусири: «БиштIати разибиреная ва гIяхIси бяркъ бедлугеная».

БиштIатачил хIязти

Илала диги декIартири… Илала малхIямдешра цархIилтазирад декIардулхъутири. Илис биштIати дебали дигахъутири, илцадра дебали, хIятта ил чебиути хIяйранбирутири. Лебил тамашабирахъуси дигили кIел пергер адам абикьуртири, чула хIял-тIабигIятлира имцIати тамашабирахъути…

Нушала Идбаглис илди дигахъутири цархIилти биштIати кьяйда. Илцадра дебали дигахъутири, ва мурталра хъуцIрумачиб бихутири. Илини хъуцIрумачи кабатурли, сунес дебали дигахъуси рурси ФатIимала (р.гI.) уршби ХIясан ва ХIусен бихутири.

ИлхIели илдази малхIямли, дигиличил дугьавилзусири, илди базилик вавначил цугбурцутири ва илдачилван мяхIкамли вирусири. Сунела рурсила уршбачила ил викIусири: «Иш дунъяличибти дила вавни саби, нуни уммайбирути ва чула бизиси тIем нуни гьигьбирути». Илала дурхIначи дигили дицIибти дугьби мешутири Дурхъаси Кьуръайзирти дугьбачи, чулира Алжанализибти биштIати игIяйтачил мешубурцути.

Гьачамра нушала Идбагличи Абу Айюб ал-Ансари вакIиб. ИлхIелира ХIясанра ХIусенра хала дудешличил хIязтани биркьулри. Абу Айюб ал-Ансари дигиличил, хIурматличил ва хIяйрандешличил сунес дигути адамтачи гIяхIцадхIи хIерикIули калун. Ил викIар: «Ва Аллагьла Расул, хIед илди илцадра дебали дигахъутив?»

Нушала Идбагли e сунела юлдашлис жаваб чарбариб: «Илди хIейгахъес вирару гьатIи? Илди дила кIел базилик вава саби, чула бизиси тIем нуни иш дунъяличиб гьар бархIи гьигьбируси!».

2026-07-01 (МухIяррам 1448 д) №7.


ХIердизирая тарихлизи

Се саби диктатура? Нушала мезличи шурбаталли, ил мягIна аргъахъес чумал дев пайдаладарес чебиркули саби: ца адамла яра чумал адамла някъбази бикибси хIукумат, чучи ва чуни дирутачи чилилра хIеруди барес хIейруси, чучи кьабулагардеш далахъуси, тIутIувируси.   Нуни дила макьалализиб ил мягIна...


Таяммум

Таяммум – шин агархIели яра илди чедетаахъили, гIягIниси тяхIярли дарес биркIантас зарал бетарухIели, шинна мерлар гIянжи дузахъни саби. Таяммум дарес хIяжатбиркур (чеббирар):   1.Дазала дарес шин агархIели (алав-гьалав сунени вявъибхIели тIама бакьеси мерлаб, 200 метрла радиусличир...


Овощуназир диъла къяжни

ГIягIнидиркур: Диъ – 600 гр; жерши – 2; гидгари – 1; кинза – 1 хала; зе – 2 ч. кьулса; декь – 1 халаси кьулса; кориандр – 1 ч. Кьулса; цIудара исиут ½ ч.кьулса; гречка – 300 гр; набадари – 1; картошка – 2; хIунтIена...


БегIлара халаси багьа

Гьачам мургьи-арц дирцуси тукейзи риштIаси рурси ракIиб ва хьанцIа рангла дурхъаси къаркъализибад цалабяхъибси баки сунес бедахъес тиладибариб.  – ХIела ил асес арц леру? – хьарбаиб туке вегIли, - ил кьалли дурхъаси саби. - Гьайгьай, дила дахъал арц лер, – рикIар рурси ва...


Дурхъати дугьби

Савлила суннатла кIел ракагIятла дехIибайс гIергъи балуй шайчи кайхьи кьиблаличи дяхIчили белчIес гIяхIси саби: «Алагьумма рабба ЖабрагIиля ва МикагIиля ва Исрафиля ва ГIизраиля, ва МухIяммадин ﷺ аджирни мина ннари» - 3-йна.   МягIна: «Я Аллагь ﷻ, Аллагьли ﷻ вируси...