бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ДурхIнас Идбагличила ﷺ хабурти

ДурхIнас Идбагличила ﷺ хабурти

ДурхIначи диги

Цагьачам Эфиопияла вегIбекIли нушала Идбаглис мургьила тIулека савгъатбарибсири. Лебтасалра багьес дигулри ил дурхъаси тIулека Идбагли чис пешкешбирул. Илини буриб сунес дигусилис бедлугас или ва сунела рурсила рурси Умама жирарили, илис бедиб.

Чили-биалра бедибси беркалара Идбагли e биштIатас буртIусири. Сунела мякьлабтас дедили гIергъи, калунтасра бизидешуни дедлугутири. Иличи гьаман адамти башутири биштIатала кьукьначилра бархли, Идбагли гьарил виштIасила бекIра хIяршбарили, балгара белчIи чумиздагуни дедлугутири. Илкьяйда илини насихIятбирусири ГIяйшазира (р.гI.): «ХIечи унрубала биштIати гьаббакIалли, се-биалра бизиси бедили, разибирен. ИлхIели илдала хIечи диги имцIабирар».

Чилилра Идбагливан e биштIатачил юлдашикес балуси ахIенри. БиштIаси савгъатличилра илини биштIатала уркIилизир диги адилкьутири ва викIусири: «БиштIати разибиреная ва гIяхIси бяркъ бедлугеная».

БиштIатачил хIязти

Илала диги декIартири… Илала малхIямдешра цархIилтазирад декIардулхъутири. Илис биштIати дебали дигахъутири, илцадра дебали, хIятта ил чебиути хIяйранбирутири. Лебил тамашабирахъуси дигили кIел пергер адам абикьуртири, чула хIял-тIабигIятлира имцIати тамашабирахъути…

Нушала Идбаглис илди дигахъутири цархIилти биштIати кьяйда. Илцадра дебали дигахъутири, ва мурталра хъуцIрумачиб бихутири. Илини хъуцIрумачи кабатурли, сунес дебали дигахъуси рурси ФатIимала (р.гI.) уршби ХIясан ва ХIусен бихутири.

ИлхIели илдази малхIямли, дигиличил дугьавилзусири, илди базилик вавначил цугбурцутири ва илдачилван мяхIкамли вирусири. Сунела рурсила уршбачила ил викIусири: «Иш дунъяличибти дила вавни саби, нуни уммайбирути ва чула бизиси тIем нуни гьигьбирути». Илала дурхIначи дигили дицIибти дугьби мешутири Дурхъаси Кьуръайзирти дугьбачи, чулира Алжанализибти биштIати игIяйтачил мешубурцути.

Гьачамра нушала Идбагличи Абу Айюб ал-Ансари вакIиб. ИлхIелира ХIясанра ХIусенра хала дудешличил хIязтани биркьулри. Абу Айюб ал-Ансари дигиличил, хIурматличил ва хIяйрандешличил сунес дигути адамтачи гIяхIцадхIи хIерикIули калун. Ил викIар: «Ва Аллагьла Расул, хIед илди илцадра дебали дигахъутив?»

Нушала Идбагли e сунела юлдашлис жаваб чарбариб: «Илди хIейгахъес вирару гьатIи? Илди дила кIел базилик вава саби, чула бизиси тIем нуни иш дунъяличиб гьар бархIи гьигьбируси!».

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


ХIяжла рукнурти

ХIяж динна рукнуртала ца саби, гIялам халкьла вегI Аллагьлис ﷻ бируси гIибадатуназибад халасигъуна. ХIяж адамличи гIямрулизиб гьачам баресцун саби чебси, сунени назру баралли ахIенси.   ХIяж чеббиънилис шел шартI лер: бусурман виъни, балугълавиъни, дагьричевси виъни, азадси виъни, хIяжбарес...


ХIяжла дурхъадеш

Динна 5 рукнулизибад хIяж дурхъабарибси саби. Мисаллис, шагьадат, дехIибала, дуббацари - кьаркьа бируси рукну саби, закат - мас-хазнали бируси рукну саби. ХIяжлизиб биалли, Аллагьли ﷻ кIел журала гIибадат цаладяхъили сай, кьаркьа биркIантани ва масличил, ил багьанданра дурхъасилизи бейгIунси саби....


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...


Бархьдеш

ГIярабиялизиб кIел гечликьяна сафарличи дурабухъири. Илди башули бамсурхIели, тIашбизурли бамсриахъес кьасбариб. Илдазивад цала шел бехIцIари лерри, кIиибилла биалли хIябал. Илди букес или кабиибхIели, ца шалгIевулхъуси гьункья къаршиикиб. Илдани илра живариб чучил варх кьацIли укахъес. Илдани...


Бакиличила

Ибн аль-Джаузила уршила урши Абуль Музафарли лукIули сай, Ибн Акильли сунечила буруси: «Гьачам, КягIбалис алав тIаваф барили гIергъи, нуни ванзаличиб жавгьар духрала баки чебаира. Иличиб хIунтIена гьимир лебри бриллигIянтличилси. Нуни ил ахъбуцира ва илала вегI варгес кьасбарира. Камси...