бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Хьунул адамли бируси садакьа

Хьунул адамли бируси садакьа

Хъалибарглизиб мура сай-вегIси, яра кIилалра ургабси яшавлизибад илала ихтияр (изну) агарли, хьунуй садакьа барес асухIебирар. Мура ихтияр агарли, илинира хIебагьурли, хьунуй илала маслизибад садакьа баралли, кири муруйс биур, хьунул хIекьлизи риркур.

 

Сари-регIси мас биалли, сунес бакIибси алапа яра пенсия, сари рузули бикибси, ил ахIенси цархIилра, мура маслизи гъудурхIебиубси биалли, илини сунес дигуси барес асубирар, мура ихтиярра хIяжатхIебиркур. Маслизи халхIебируси бибгIяна-биштIаси секIал, мисаллис: унрубас тиладибарибхIели бедлугуси цIа алкес пирхикIгъуна, набт-зегъуна, илдигъунти секIал хьунуй дедес асубирар, мура ихтияр агарлира, мура маслизибад биаллира. Хьунул адамличиб хъарси саби мура хъали, илала мас, илаб лебси секIалра бихIес, илдас жавабра бедес. Кьиямала бархIи илизи хьарбиу илини мура хъали-яшав сен-сен дихIибал.

Сунечи Аллагь ﷻ разивиабну ГIялиасхIябли бурили сай: «Мурул адамла талихIчевдеш дигахъуси саби шел секIайзибад: сунес мутIигIси хьунул, ил викIуси кьяйда рикIуси, илини ибсилис гIеларад рашуси риъни;

иманчебти дурхIни биънира;

Аллагьлизибад ﷻ урухкIути динна узби биънира;

гIяхIти унруби биънира;

сунела ризкьи сай хIерируси мерличиб биънира (сунела шилизиб, шагьарлизиб)».

Илгъуна разидеш-ряхIятдеш Аллагьли ﷻ талихI бедибсилис ахIи биркуси секIал ахIен.

Амма бахъал хьунрани чус бяхъяхъес мурчI муруйзи бедлугули саби, чучи хъарси хIебирули. Чус бяхъяхъес мурчI муруйзи хIебедили батес хIяракатбарнигъуна гIяхIси дарман агара хьунрас. ПиргIявайс къуллукъбарили, илис мутIигIракIни багьандан илала хьунул Асиятлис бикибси даража пикрилизи касес гIяхIси саби хьунрас муруйчил жалрирхъниличиб. Ужуси, кепси муруйчил жалрикIнили бируси гIяхIдеш, хъали буънира, дурхIни цIуръабиънира саби.

Илис бируси къуллукъра хьунуй, илини бужниличи кьабулли я разили хIебируну ишгъуна нигетличил биру, илини Аллагьлизи ﷻ тиладибиру: «Я ЧевяхIси Аллагь ﷻ, ХIуни чейулри ишра ишала баркьудира, ишичи разили ахIенра, ЧевяхIси Аллагь ﷻ, нуни ишис бируси къуллукъ, ХIела амрулис мутIигIракIили, набчиб чебси мура хIекь бархьаэс гIягIнили биъни багьандан саби», - или. ПиргIявайс Асиятлира къуллукъ илкьяйда бирули руили сари. Илгъуна нигет-кьасличил муруйс мутIигIриънила баракатли ил чариэсра асубирар, ил гIяхIти гIямултачи чарухънилис сабабли бетаэс асубирар илала мутIигIракIни.

Мурталра кьацI-беркала дазалачерли биралли, илинира кумекбиру вайти тIабигIятуни илизи дархьдатахъес.

Сунечи буйрухъикIуси чилра агарси хIякимван, сунес дигута виркьес муруйсра асухIебирар. Илинира бихIес чебиркур сунела дазу, сунела бекIдеш-ахъри лер или хьунри инжитбирес асухIебирар. Илди саби Аллагьла ﷻ шаргIли аманатбарили муйлази бихIяхъес бедибти «ВадигIятуни».

ШаргIличи балбикили мурул-хьуна цала цаличибси хIекь буралли, дахъал делчIес вирар, ил хIекь цала цали бархьаэсра, хаслира гьаннала замана вирхIейрар. Вируси, барес ахърира лебси, гьатIира чебси саби или эсра асубируси секIал саби цаличибад ца чебберхурли тавбадарни.

 

 

Лаюса Юсуфова

2026-07-01 (МухIяррам 1448 д) №7.


Суалти-жавабти

- Сегъуна сура бучIес гIяхIси убкIуси адамла мякьлаб? - УбкIуси адамла мякьлаб гIяхIсилизи халбируси саби «Ясин» сура бучIни ва «Ар-РагIд». Мисаллис, Дагъистайзиб имцIаливан «Ясин» сура бучIули бирар, хIятта «Ар-РагIд» сура бучIни мягIничебсилизи...


Имам Абу ХIамид аль-Гъазали

Имам Абу ХIамид МухIяммад аль-Гъазалини вебкIес гьалаб белкIунси кагъар гьалабирхьулра   «Бурая бисути дила юлдашунази, ну вебкIили чеибти, бурая децIбикIути дила исламла узбази ва рузбази: «Гьанмабиркахъидая, ну гьарли-марли вебкIибси или. Аллагь ﷻ багьандан мадикIудая ил бебкIа...


Юсуф Идбаг

(бехIбихьуд гьалабси номерлизиб)   Буньяминра ватурли, хъайгIи чарбухъун илди, Якьубли хьаркабаиб, урши чинава, или. - Туснакълизив тевал, - иб, - хъулкидеш багьанали, - Хъулкидеш дирухIели, хIушани чебаадав? Ил секIал бирхIебирни балас дила уршили, Аллагьла ﷻ кьадарличи сабурбирисра...


Алжанализив жагьилтас бекIдеш диран

Абу Суфьян ибн аль-ХIарис нушала Идбагла ﷺ узикьар ва зилан сайри, илди ца манзил акIубтири ва ца хъалибарглизиб халабаибтири. Илала дурабадра Абу Суфьян Идбагла ﷺ ниъла узи сайри, сенахIенну илди Саад кьамлизирадси ХIяшима хьунул адамли ниъли бахунтири. Абу Суфьян илкьяйдали Аллагьла Расулла ﷺ...


Хьуна гьаларти мура чеблуми

Гьарил адамли сунела хьунуйчилти бархбасуни сунес дигуси тяхIярли кадилзахъа. ШаригIят хIясибли хIерхIейрусини биалли - сунела нафс хIясибли. ЦацабехIтани пахрубирули бирар хьунул урухрарили илизи се-дигара буйрухъбарес бирниличи, ва ил чула цIакьлизи халбирули саби. ЦархIилтани биалли, хьунул...