бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Алжанала бегIлара гIяхIти 4 хьунул адам

Алжанала бегIлара гIяхIти 4 хьунул адам

(бехIбихьуд гьалабси номерлизиб)

 

Марьям

Дурхъаси Кьуръайзиб цацун саби хьунул адамла у гьанбуршуси - Марьям. Ил ГIимранна ва Ханнала рурси, ГIиса Идбагла  неш сари. Илала у Кьуръайзиб 33 -йна гьанбуршули саби. Ил бегIлара гIяхIти, пергерла ва жагати дугьбачил сипатрарили сари. Марьям - шурбаталли, ЧевяхIсилис къуллукъбируси ибси саби.

Марлира, Марьям мурталра ЧевяхIсилис гIибадатлизир сарри, ва Илис тамай мукIурлири. Ил Аллагь ﷻ дигниличил ва Илизирад урухкIудешличил машгьурриубсири. Кьуръайзир ил динна кьяйдурти дузахъуси ва адабчерси сарливан сипатрарили сари.

Малаикунани бурибсири: "Ва Марьям, хIу Аллагьли ﷻ черрикIибсири ва дунъяла хьунул адамтачирра черяхIрарибсири. Ва Марьям, хIела Аллагьлис ﷻ мутIигIли рии, сужда бира".

Ил хъарбаркь таманбирули ил рулгусири кьяшми демдайчи. Илала Аллагьлизирад ﷻ урухкIудеш илцадра цIакьсири.

Идбагли ﷺ буриб: "ГIимранна рурси Марьям сунела манзилла бегIлара гIяхIси хьунул адам сари. Дила умматла бегIлара гIяхIси хьунул адам риалли, Хадижа сари".

Ил Аллагьла ﷻ уркIецIиличил гIерруцибсири:

1.Иличи бикайчи къуллукъбирахъес уршбицун сабри бурцути, илала нешли дугIя барили, илра руцибсири;

  1. Ил Закарья Идбагла хIерудилиур сарри;
  2. Ил ЧевяхIсини Алжанала хурегли ралхусири;

4.Аллагьли ﷻ илис имкан бедибсири ЖабрагIил малаик чеахъес, ил чеэс идбагунасцун асубирухIели;

  1. Аллагьли ﷻ ил ва илала урши шайтIайзивад верцахъиб;

6.Илала урши ГIиса Идбаг  виштIахIейчивад гъайикIусири, ва нешличи бугьтан чебихьибхIели, гIерруцибсири.

 

Асия

Ил Музагьимла рурси рирхуси ва Аллагьлизирад ﷻ урухкIусири. Сунела кьисмат хIясибли, ил сай чевяхIсилизи халируси, зулмукар ФиргIяванна хьунулли ретаур. Палчини ФиргIяваннизи бурибхIели исраилла дурхIназивад цали сай тахличивад увяхIуршниличила, илини буйрухъбарибсири лебил акIубти уршби кабушахъес.

Муса  акIубхIели, илала неш иличила дебали кьакьарикIусири. Амма ЧевяхIсини илис умут бедиб уршилис урехи хIебирниличила ва чIаплизи катурли, Нил хIеркIлавад вархьахъес хъарбариб. ВархьибхIели, хIеркIла дублав ил Асияли варгибсири. Илини тиладибариб муруйзи ил чучив ватахъес. Илкьяйдали Муса  Асияла хIерудилиув ФиргIяванна хъулив халавиусири.

Мусачи  идбагдеш хъардарибхIели, илини Аллагьлис ﷻ булгахъес жибирусири. Амма ФиргIяванна гужлиуб имцIати адамти Идбагличи  бирхути ахIенри. ФиргIяванничи лехIхIяхъибти биалли, танбихIлабирутири.

Илис сунела хьунул Асия Цаси Аллагьличи ﷻ рирхни багьурхIели, илини ил гIязабруркIахъес хъарбарибсири дин бархьбатайчи. Амма илала иман илцадра цIакьсири, хIятта лебилралис гIибратли биуб.

Ил Аллагьличи ﷻ дугьаризурсири сунес Алжанализиб хъали барахъес ва ФиргIяваннизирад рерцахъес. Асияли Аллагьличи ﷻ диги чеббикIиб, иш дунъяла лигIматуни датурли, даимти гIямру чердикIиб. Ил сунела зулмукар муруйчи къаршили дурарухъес уруххIериуб ва дин багьандан жан дедиб. Идбагли ﷻ ил чебяхIти хьунразирад цализи халрарибсири. Марьямра Асияра лебтачибра даража ахъти саби.

 

 

Наида Гъуруева

 

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Заб-маркала асурти

Хабарагарси балагь чисалра кьадармабиаб, хъярхъли кабухъун хIеркIлис я инсан къаршимайкаб.   Мартла 28-личир Дагъиста ванзаличир дебали тамашала анцIбукьуни кадикиб. Гьалабси дуги МЧС-ла багьахъни бакIибсири жагIял дахъал заб ва дягI дирар или. Иличи илцад-декIар пикри чилилра бяхIчихIеиб,...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

ГIергъиси манзил декIарбиркниличил дархдасунти дахъал суалти хьардиули сари. Илди баяндарес багьандан иш белкI гьалабирхьулра. ДекIарвикни – хьунуйчилти бархбасуни къябаъни саби дугьбачил, белкIличил ва мез хIедалусилис лишантачил. Ислам динни хъайчикабиъни цахIнаб хIербирнила вягIда кьяйдали...


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...


ХIяжла дурхъадеш

Динна 5 рукнулизибад хIяж дурхъабарибси саби. Мисаллис, шагьадат, дехIибала, дуббацари - кьаркьа бируси рукну саби, закат - мас-хазнали бируси рукну саби. ХIяжлизиб биалли, Аллагьли ﷻ кIел журала гIибадат цаладяхъили сай, кьаркьа биркIантани ва масличил, ил багьанданра дурхъасилизи бейгIунси саби....


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...