бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Рукьийят бинту МухIяммад ﷺ

Рукьийят бинту МухIяммад ﷺ

Рукьийят бинту МухIяммад ﷺ

Исламла чебяхIти хьунул адамти

 

 

Рукьийят дудеш 33 дус виубхIели акIубсири. Ил Абу Лягьабла урши ГIутIбалис ураркьили калунсири. Дудешли идбагдеш дехIдихьибхIели, илди къаршили кабизуртири ва илдала бархбасуни дуунтири. ИлхIели ил ГIусман  ибну ГIаффаннис шери редиб.

 

ГIусман  ибну ГIаффан адабчевси ва гIяхIти къиликъунала вегI, бегI гьалаб бусурман дин кьабулбарибтазивадли ца сайри, гIур ил бусурмантала халифли ветаурсири.

Кьурайшитунала душмандеш ва зулмурти дехIдихьибхIели, ислам дин кьабулбарибти бусурманти Абиссиниялизи (Эфиопия) арбякьунтири. Илди-ургар Аллагьла Расулла ﷺ рурси Рукьийятра лерри. Илдани ЧевяхIси Аллагь ﷻ багьандан жигьад дурабуркIули, динничи жибирнилизиб бутIакьяндеш дирулри.

Рукьийят ватIан ва къулайти гIямрула шуртIри датурли, дин багьандан гьарахъси улкализи аррякьунсири. Маккализиб дин тIинтIбируси замана бегI гьалаб гечбиубтири мурул адамтазивад ГIусман ибну ГIаффан  ва хьунул адамтазирад Рукьийят. 

Гьунчиб илди къаршибикибси кьурайшитунала агьлулизирадси ца хьунул адам Идбагличи ﷺ ракIили рикIар:

-  Ва МухIяммад, нуни хIела гуявра илала хьунулра чебаира.

- Се хIяйчибри илди?

- Нуни чебаира илини сунела хьунул  эмхIеличи мурдаратурли аркули.

- ЧевяхIси Аллагь ﷻ чучил варх виаб, ГIусман  сайри ЛутIлис гIергъи бегI гьалав сунела хъалибаргличил гечвиубси, - викIар Идбаг ﷺ.

Илав илдала ГIябдуллагь бикIуси урши акIубсири.  Амма ил 6 дусла гIямруличив вебкIиб. Рукьийятли чедуркъубти къияндешунала гьалаб сабурбирусири. ГIур ГIусман ва Рукьийят Эфиопиялизибад Маккализи чарбухъунтири. Илис гIергъи биалли, Идбаг ﷺ Мадинализи гечиубхIели, илдира  Мадинализи гечбиубли илаб калунтири. Рукьийятлис кIина гечриубси бикIутири, Эфиопиялизи ва Мадинализи.

Илала гIямрула гьуни къантIсири. Бадрула дергъ кабиркуси манзил декIли зягIиприкибхIели, Идбагли ﷺ ГIусманнизи  иличил калахъес бурибсири. Сай биалли илхIели дергълизив сайри. Мадинализи Бадрула дергълизиб чедибдеш сархниличила хабар сабаибхIели, Рукьийят дуцIар-ружерла изайзирад ребкIили, сунела Аллагьличил ﷻ къарширикиб. Ил хIяририхьиб Мадинализир аль-Бакьи хIябразир, Идбагла ﷺ Масжид ан – Набави мижитла мякьлар. Ил цаибил сарри ахIерси Идбагла ﷺ рурсбазирад иш дунъя батурси. Илала у – Рукьийят – чIумадешла, цIакьдешла ва мардешла гьарли-марси лишанни бетаур.  

ЧевяхIсилис бегIлара дурхъаси адамлизирад акIубси сари илгъуна пергерси, сабурчерси, лерилра къияндешуни дяхIяурси рурси. Илцадра адуцалачерси, бархьдешгIерси Рукьийятличибад, ахIерти рузби, нушанира гIибрат касес чебиркур.   

Аллагьли ﷻ уркIецIибараб ва сунес бегIлара гIяхIси шабагъат бедаб!

 

 

Наида Гъуруева

 

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Суалти-жавабти

- Хьунул адамла держли ужуси мурул виалли ва илис ва иличи башути юлдашунас къуллукъбирули риалли илис бунагь биусив? Ил хьунул адамли хIяж баралли хIяж кьабулбирусив? - Муруйс къуллукъбиралли хьунуйс халаси кири биуси саби. ДекIарси анцIбукь саби мурул держли ужули виалли, илхIели сабур барили,...


Ахиратлис дугIя

Кьиямала бархIи хIисаб-суал дирухIели кункдеш акIахъес бучIуси саби, гьар бархIи 25 – йна бучIни гIяхIси саби: «Аллагьумма барик ли филь-мавти ва фи ма багIд-аль-мавти». МягIна: «Я Аллагь ﷻ, ну убкIухIели баракат ва кункдеш га, илкьяйдали вебкIили гIергъира». Кьиямала бархIи лебилар идбагунала...


Низигъарила чяй

Дерубти яра зярхIти низигъарила 1 халаси кьулса; Шин – 500-700 мл; Варъа – 3 чяйла кьулса; Лимон – 3 кесек. Ружери бакIахъибти шин низигъариличи кертIили, чяй 10 минутцадхIи кIапIдарили датирая. КертIили гIергъи ванати чяйлизи, бизидеш хIясибли, варъа ва лимон бархаая....


Жагьти бургъанти

Аллагьла Расулли ﷺ бегI гьалаб Маккала халкь ислам динничи жибарибхIели ва къанчанас суждабирахъес къадагъабарибхIели, илис илала гъамтира бархли душманти бетаур. Илдани илис ва илала асхIябтас къияндешуни алкIахъес бехIбихьиб.   Идбагдешла 13 – эсил дуслизиб сунела асхIябтачил варх ил...


ШягIбан базличила баянти

Ил базла хасдешуни: цаибил – ил баз нушала Идбагла ﷺ базлизи халбируси саби; кIиибил - ил базлизив дубурцни гIяхIил чебиули саби;  хIябъибил – ил базлизиб Бараатла дуги леб.   «Аллагьлиﷻ лерил Сунени акIахъубтала кьисматуни ШягIбан базла байхъайзибси дуги...